Συνάντηση καταγραφής προβλημάτων, αλλά όχι λύσεων από Τσίπρα – Ερντογάν

Για ακόμη μια φορά, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Αλέξης Τσίπρας συμφώνησαν ότι διαφωνούν σε όλα τα μεγάλα και ανοιχτά ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων: Από τους οκτώ αξιωματικούς -την έκδοση των οποίων ζητεί μετ’ επιτάσεως η Άγκυρα, έως την ένταση στο Αιγαίο, το καθεστώς των μουφτήδων στη Δυτική Θράκη και το Κυπριακό.

Αυτό που προκύπτει από την κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν οι δύο ηγέτες μετά την πολυαναμενόμενη συνάντηση στην Άγκυρα, είναι πως κατά τις συνομιλίες έγινε μια απλή καταγραφή των προβλημάτων στις διμερείς σχέσεις, χωρίς να ληφθούν αποφάσεις και να αναζητηθούν λύσεις. Του λόγου το αληθές κατέδειξαν και οι απαντήσεις των κ.κ. Τσίπρα και Ερντογάν, που έμοιαζαν με παράλληλους μονόλογους: Ο μεν έλληνας πρωθυπουργός τόνισε πως «τώρα μπαίνουν τα θεμέλια» για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων, ο δε τούρκος πρόεδρος, αναφέρθηκε σε «οδικό χάρτη επίλυσης των διαφορών».

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι από ελληνικής πλευράς αναδείχθηκε ως σημαντικό στοιχείο, οι διμερείς επαφές που θα έχουν οι υπουργοί Άμυνας των δύο χωρών, Χολουσί Ακάρ και Ευάγγελος Αποστολάκης. Το γεγονός ερμηνεύεται ως προπομπός της απόπειρας αποκλιμάκωσης της έντασης στο Αιγαίο. Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως και οι δύο διετέλεσαν αρχηγοί ΓΕΕΘΑ και κατά τη διάρκεια της θητείας τους είχαν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, ενώ είχαν οικοδομήσει και καλή διαπροσωπική σχέση.

Κατά τα άλλα, ο κ. Ερντογάν επανέλαβε για ακόμη μια φορά το αίτημά του για επιστροφή των οκτώ αξιωματικών που αυτομόλησαν στη χώρα μας, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «η Ελλάδα πρέπει να σεβαστεί τους νεκρούς της απόπειρας πραξικοπήματος». Ο πρωθυπουργός από την πλευρά του επανέλαβε και αυτός τη θέση της Αθήνας, ότι δηλαδή η κυβέρνηση πρέπει να σεβαστεί την απόφαση της Δικαιοσύνης για παροχή ασύλου στους εν λόγω στρατιωτικούς.

Επίσης, ο Αλέξης Τσίπρας, ζήτησε να σταματήσουν οι πολεμικές απειλές, να μειωθεί η ένταση στο Αιγαίο, ενώ υποστήριξε πως η Αθήνα είναι ανοιχτή υπό προϋποθέσεις σε διερευνητικές επαφές για τη διευθέτηση του θέματος της υφαλοκρηπίδας μόλις αποκλιμακωθεί η ένταση στο Αιγαίο και ευοδωθούν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.  

Ερντογάν: «Σεβαστείτε τους νεκρούς του πραξικοπήματος»

Ο κ. Ερντογάν κατά τη συνέντευξη Τύπου στάθηκε στην ανάγκη να ξεκινήσει ένας διάλογος που θα οδηγήσει σε λύση όλων των ανοιχτών ζητημάτων: «Οι δύο πλευρές προτού ξεκινήσουν τον διάλογο θα πρέπει να εντοπίσουν έναν οδικό χάρτη. Θα πρέπει πρωτίστως να δημιουργήσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης (…) Είναι μια σημαντική παράμετρος η ισοτιμία των Τούρκων στην Κύπρο».

Έστειλε επίσης σαφές μήνυμα στον πρωθυπουργό, να συναινέσει στην έκδοση στην Τουρκία των οκτώ αξιωματικών που κατηγορούνται για συμμετοχή  στο αποτυχημένο πραξικόπημα: «Εμείς θα πρέπει ως σύμμαχοι να είμαστε ενάντια στην τρομοκρατία, από κοινού θα πρέπει να οικοδομήσουμε έναν οδικό χάρτη για επίλυση των προβλημάτων. Δεν θα πρέπει αυτοί που είναι φυγάδες, να βρίσκουν θέση στην Ελλάδα. Θέλω να εφιστίσω την προσοχή της Ελλάδας, περιμένω από τη χώρα να σεβαστεί τους νεκρούς της απόπειρας πραξικοπήματος και να στείλει τους φυγάδες πίσω στην Τουρκία».

«Καταβάλαμε κάθε προσπάθεια να βελτιώσουμε τη κατάσταση που ζουν οι Έλληνες συμπολίτες μας. Περιμένουμε και από τον κ. Τσίπρα να βελτιώσει την κατάσταση που συμπατριώτες μας στην Ελλάδα», ανέφερε επίσης ο Τούρκος πρόεδρος.

«Πρέπει να δημιουργήσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης» ανέφερε ο Ερντογάν και στρέφοντας το βλέμμα του στο προσφυγικό υπογράμμισε: «Έχουμε τηρήσει τη συμφωνία για τους πρόσφυγες, αλλά η Ευρώπη δεν την τηρεί. Για το μεταναστευτικό θεωρούμε ότι έχουμε σηκώσει ένα μεγάλο βάρος, περιθάλπουμε 4 εκατ. πρόσφυγες. Θα πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο γιατί έχουμε συνεχώς θανάτους στο Αιγαίο».

Αναφορές έκανε ο πρόεδρος της Τουρκίας και στην αυριανή επίσκεψη του πρωθυπουργού στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης: «Αύριο ο κ.Τσίπρας θα επισκεφθεί την Θεολογική Σχολή της Χάλκης η οποία είναι κλειστή, δυστυχώς, από το 1971. Κάθε φορά που έρχεται στην ατζέντα το θέμα της Σχολής λέω ελάτε κι εσείς να λύσουμε το θέμα της δυτικής Θράκης, να λύσουμε το θέμα των μουφτήδων», είπε.

Τσίπρας: «Διάλογος υπό όρους για την υφαλοκρηπίδα»

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για ειλικρινή και σημαντικό διάλογο μεταξύ του ίδιου και του κ. Ερντογάν. Αφού έκανε μια αναδρομή στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό αλλά και το μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός, σημείωσε πως «ήμουν από τους πρώτους που εξέφρασα την στήριξη της Ελλάδας στην Δημοκρατία».

Από την Τουρκία υπήρξε πολλές φορές ρητορική αντιπαράθεσης, συνέχισε ο κ. Τσίπρας, και υποστήριξε πως παρά τα προβλήματα, βούληση και των δύο χωρών είναι να συνεχιστεί ο διάλογος: «Αυξήθηκαν οι παραβιάσεις στο Αιγαίο, ενώ η υπόθεση των οκτώ αποτέλεσε αγκάθι στις σχέσεις μας. (…) Θα μπορούσαμε να αποδεχθούμε ότι αυτός ο φαύλος κύκλος είναι η μοίρα μας, αλλά δεν το πράξαμε. Στις συνομιλίες μας έγινε σαφές πως Ελλάδα και Τουρκία δεν αποδέχονται την αδράνεια. Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερη, η Ελλάδα βγαίνει μετά από πολυετή κρίση στις αγορές, λύνουμε προβλήματα δεκαετιών, όπως τη διαφορά μας με τον βόρειο γείτονα μας, τη Βόρεια Μακεδονία. (…)πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να διαμορφώσουμε ένα κλίμα ασφάλειας, ειρήνης και συνεργασίας στο Αιγαίο που θα είναι προς όφελος και των δύο χωρών».  

«Και πιστεύω ότι σε αυτό μπορούν, πράγματι, να συμβάλουν οι συνομιλίες που θα ακολουθήσουν της συνάντησής μας, ανάμεσα στους υπουργούς μας, της Εθνικής Άμυνας και των υπουργείων μας, των Εξωτερικών» και τόνισε:

«Με τη δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων, μπορούμε, πιστεύω, στη συνέχεια να έχουμε πρόοδο και να επαναλάβουμε και τις διερευνητικές συνομιλίες για τη διαφορά που έχουμε στο θέμα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Συζητήσαμε, βεβαίως, και το Κυπριακό. Τόνισα την ανάγκη να υπάρξει δίκαιη και βιώσιμη λύση, στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ, προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, που θα καθιστά την επανενωμένη ομοσπονδιακή Κύπρο, μια κανονική χώρα της περιοχής και μια κανονική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και, βεβαίως, πιστεύω, ότι οφείλουμε σε αυτή τη νέα προσπάθεια να αποφύγουμε λάθη του παρελθόντος, Και γι’ αυτό κατέθεσα την άποψη ότι πρέπει να συμφωνήσουμε στην πραγματοποίηση προπαρασκευαστικών συναντήσεων στο κρίσιμο θέμα της ασφάλειας, στο οποίο εμπλέκεται η Ελλάδα και η Τουρκία».

Επίσης επανέλαβε τη στήριξη της Αθήνας στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, και απαντώντας εμμέσως στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το αίτημά του για την επιστροφή των οκτώ, επεσήμανε: «Ως κράτος Δικαίου, αποδεχόμαστε τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Δεν είναι όμως καλοδεχούμενοι οι πραξικοπηματίες στην Ελλάδα».

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου τουρκικού μέσου για το θέμα των «οκτώ», ο κ. Τσίπρας επανέλαβε τη θέση της Αθήνας για το ζήτημα: «Το θέμα των οκτώ έχει εξαντληθεί στις συζητήσεις μου με τον κ. Ερντογάν. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που στηρίζει τη Δημοκρατία και δεν θέλει να στηρίζει πραξικοπηματίες. Αλλά νομίζω ότι είναι σαφές πως η Ελλάδα έχει το δικό της δικαιικό σύστημα, η διάκριση των εξουσιών είναι απαράβατος όρος του συντάγματος. Οφείλουμε να σεβαστούμε τις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Και αυτό που έχει σημασία είναι η συζήτησή μας με τον κ. Ερντογάν για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και την αντιμετώπιση των διακινητών στα σύνορά μας. Και σε αυτό το πλαίσιο πήραμε κάποιες πρωτοβουλίες που μπορεί να αποδώσουν καρπούς».

Τέλος ο πρωθυπουργός, τοποθετούμενος επί της κριτικής που ασκεί η αντιπολίτευση σχετικά με το χρόνο της επίσκεψής του στην Άγκυρα και τη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, υπογράμμισε: «Η κριτική που ασκείται από ορισμένους, είναι κριτική που οδηγεί σε τέλμα, αδράνεια και ολισθηρούς δρόμους. Εάν δεν είχα διαρκή επικοινωνία με τον κ. Ερντογάν δεν θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε κρίσιμα ζητήματα που έχουμε μπροστά μας.  Εάν δεν επικοινωνούσαμε, θα μπορούσαμε να βρεθούμε μπροστά σε επικίνδυνες κλιμακώσεις. Και η ειλικρίνεια που υπάρχει μεταξύ μας, είναι η βάση για να προχωρήσουμε παραπέρα στις σχέσεις μας».

• Αλέξης Τσίπρας
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν