Το Netflix προκαλεί πόλεμο – Μέγας Αλέξανδρος: Η παρουσίασή του ως ομοφυλόφιλο και ο ιστορικός εκτροχιασμός

Στις 31 Ιανουαρίου, το Netflix ξεκίνησε την προβολή του ντοκιμαντέρ «Alexander: The Making of a God», μιας παραγωγής που εξερευνά τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ενός από τους πιο επιδραστικούς στρατηγούς και ηγέτες στην αρχαία ιστορία. Ωστόσο, η απεικόνιση του Μεγάλου Αλεξάνδρου ως ομοφυλόφιλου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και συζητήσεις σχετικά με την ιστορική ακρίβεια και την ερμηνεία των γεγονότων που έφτασαν μέχρι την Ελληνική Βουλή.

Η απόφαση του Netflix να παρουσιάσει τον Μεγάλο Αλέξανδρο ως ομοφυλόφιλο έχει προκαλέσει διχασμό σε κοινό και κριτικούς. Οι θεατές διαιρούνται μεταξύ υποστηρικτών της αυθεντικότητας της παρουσίασης και εκείνων που αμφισβητούν την ακρίβεια της.

Η έντονη αντίδραση πηγάζει από το γεγονός ότι ο Μέγας Αλέξανδρος έχει παραδοθεί στην ιστορία ως ένας από τους μεγαλύτερους πολεμιστές και στρατηγούς όλων των εποχών, με επιδράσεις που φτάνουν μέχρι και τη σύγχρονη εποχή. Η προσπάθεια να αναδειχθεί και να εξερευνηθεί η πιθανή ομοφυλοφιλική του πλευρά είναι ένα θέμα που προκαλεί αντιδράσεις λόγω της ευαισθησίας του.

Ποια είναι η αλήθεια σχετικά με τη σεξουαλική προτίμηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου; Οι ιστορικές αναφορές δεν είναι απολύτως σαφείς. Ορισμένοι αρχαίοι ιστορικοί και συγγραφείς, όπως ο Αριστοτέλης και ο Πλούταρχος, έχουν αναφερθεί σε στενές σχέσεις του Αλεξάνδρου με άνδρες, όπως ο στρατηγός Ηφαιστίωνας. Ωστόσο, οι ερμηνείες αυτών των σχέσεων διαφέρουν και μπορεί να ερμηνευθούν με διάφορους τρόπους.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η έννοια της σεξουαλικής ταυτότητας και η αντίληψη για τις σχέσεις διέφεραν σημαντικά από αυτές που υπάρχουν στη σύγχρονη κοινωνία. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν διαφορετική άποψη για την ερωτική και σεξουαλική συμπεριφορά, και οι σχέσεις μεταξύ ανδρών συχνά απεικονίζονταν με διαφορετικό τρόπο από ό,τι σήμερα.

Σε κάθε περίπτωση, η παρουσίαση του Μεγάλου Αλεξάνδρου ως ομοφυλόφιλου στο ντοκιμαντέρ του Netflix έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για τη ζωή και το έργο του και έχει προκαλέσει μια σημαντική συζήτηση για την ερμηνεία της ιστορίας. Ανεξάρτητα από την ακρίβεια της παρουσίασης, αυτή η συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω έρευνα και κατανόηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του κόσμου στον οποίο έζησε αλλά και δημιούργησε ο μεγάλος στρατηλάτης.

Υπάρχουν αρκετές ιστορικές αναφορές που αναφέρονται στις στενές σχέσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου με άνδρες, όπως ο στρατηγός Ηφαιστίωνας.

Ορισμένοι από τους κύριους αρχαίους συγγραφείς που παραθέτουν αυτές τις αναφορές περιλαμβάνουν τους εξής:

Πλούταρχος: Ο Πλούταρχος,  αρχαίος Έλληνας συγγραφέας και βιογράφος του πρώτου και δεύτερου αιώνα μ.Χ., στη βιογραφία του για τον Μέγα Αλέξανδρο αναφέρει τη στενή σχέση ανάμεσα στον Αλέξανδρο και τον Ηφαιστίωνα. Ο Πλούταρχος περιγράφει τον Ηφαιστίωνα ως τον πιστότερο φίλο του Αλεξάνδρου, και η σχέση τους περιγράφεται με λόγια που υπονοούν την έντονη συναισθηματική δέσμευση ανάμεσά τους.

Αριστοτέλης: Ο Αριστοτέλης, ο διάσημος φιλόσοφος και μαθητής του Πλάτωνα, ήταν επίσης κοντά στον Μέγα Αλέξανδρο και παρέμεινε στην υπηρεσία του ως δάσκαλος. Ορισμένοι ιστορικοί ερευνητές έχουν ερμηνεύσει τις αναφορές του Αριστοτέλη για τη στενή σχέση του Αλεξάνδρου με τον Ηφαιστίωνα ως ένδειξη ομοφυλοφιλικής σχέσης.

Αυτές οι αναφορές, μαζί με άλλα ιστορικά κείμενα, έχουν αναπτύξει μια εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου που συμπεριλαμβάνει τις σχέσεις του με άνδρες στο πλαίσιο της κοινωνικής και πολιτισμικής πραγματικότητας της αρχαίας Ελλάδας. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ανασκαφές που μπορούν να προσφέρουν απευθείας αποδείξεις για την ύπαρξη ομοφυλοφιλικών σχέσεων του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Ηφαιστίωνα ή άλλους άντρες.

Όσον αφορά τον Αριστοτέλη, πολλά από τα έργα του δεν διασώθηκαν ολόκληρα, αλλά έχουν σωθεί πολλά αποσπάσματα και αναφορές από άλλους αρχαίους και μεταγενεστέρους συγγραφείς. Ως εκ τούτου, η γνώση που έχουμε για τις απόψεις του Αριστοτέλη περί Μεγάλου Αλεξάνδρου βασίζεται σε αυτά τα αποσπάσματα και τις αναφορές.

Ο Πλούταρχος ήταν ένας αρχαίος Έλληνας συγγραφέας που έζησε κατά τον πρώτο και τον δεύτερο αιώνα μ.Χ. Ένα από τα πιο γνωστά έργα του είναι οι “Βίοι Παράλληλοι” , όπου συγκρίνει τις ζωές διαφόρων αρχαίων προσωπικοτήτων, Έλληνες και Ρωμαίους, παρουσιάζοντας παράλληλες βιογραφίες.

Στη βιογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Πλούταρχος αναφέρει σχετικά με τη σχέση του Αλεξάνδρου με τον Ηφαιστίωνα. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι ο Ηφαιστίωνας ήταν ένας από τους πιστότερους φίλους του Αλεξάνδρου, που συνοδευόταν από ανιδιοτελή αγάπη και φιλοφροσύνη προς τον Αλέξανδρο. Η αναφορά αυτή υπονοεί μια στενή και εμπιστευτική σχέση μεταξύ των δύο ανδρών, που ορισμένοι ερμηνεύουν ως ομοφυλοφιλική.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Πλούταρχος γράφει κατά την ύστερη περίοδο της αρχαίας ιστορίας, περίπου 400 χρόνια μετά τα γεγονότα που περιγράφει. Έτσι, η ακρίβεια των πληροφοριών που παρέχει μπορεί να επηρεάζεται από την απόσταση στο χρόνο και τις διαφορές στις αντιλήψεις και τις κοινωνικές πρακτικές ανάμεσα στην εποχή του Πλούταρχου και την εποχή του Αλεξάνδρου.

Βασιζόμενος στις ιστορικές πηγές που περιέγραψα προηγουμένως, όπως ο Πλούταρχος και οι αναφορές του για τις σχέσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον Ηφαιστίωνα, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι υπάρχει τουλάχιστον μια ιστορική παράδοση που υποστηρίζει την ύπαρξη στενών σχέσεων μεταξύ του Αλεξάνδρου και ορισμένων ανδρών στον κύκλο του.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι πηγές αυτές είναι συχνά υποκειμενικές και μπορεί να παρουσιάζουν προκαταλήψεις ή να είναι επηρεασμένες από την πολιτιστική και κοινωνική πραγματικότητα της εποχής τους. Επιπλέον, δεν υπάρχουν στοιχεία από αρχαιολογικές ανασκαφές που να επιβεβαιώνουν άμεσα αυτές τις σχέσεις.

Επομένως, η αντιμετώπιση αυτών των πληροφοριών πρέπει να γίνει με προσοχή και επιφύλαξη, αφού η ερμηνεία τους μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ιστορική και πολιτισμική συμπεριφορά της εποχής μας. Οι συζητήσεις για τη σεξουαλικότητα των αρχαίων προσωπικοτήτων πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους την πολυπλοκότητα της ιστορίας και την ανάγκη για προσεκτική ανάλυση των διαθέσιμων πηγών.

• Alexander: The Making of a God
• Netflix
• Μέγας Αλέξανδρος