Άλλος για… Πρόεδρος; – Ο Σημίτης, ο… αρχιερέας και οι υμνωδοί του – Το Μαξίμου και το σίκουελ του ανασχηματισμού – Ανδρουλάκης, σαν άλλος στρατηγός “Patton” 

Λίγες πολιτικές αποφάσεις κουβαλούν το βάρος της σημειολογίας όπως η επιλογή για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε έναν ρόλο που θυμίζει τον Colin Firth στο “The King’s Speech”, προετοιμάζεται να σπάσει τη σιωπή του, ανακοινώνοντας μια υποψηφιότητα που φιλοδοξεί να συνδυάσει το υπερκομματικό με το πολιτικά ωφέλιμο.

Όλα τα βλέμματα στην Κεντροαριστερά

Οι συγκλίνουσες πληροφορίες υποδεικνύουν ότι το πρόσωπο που θα προταθεί προέρχεται από την Κεντροαριστερά – μια επιλογή που φέρνει τον Πρωθυπουργό πιο κοντά στη στρατηγική μιας διακομματικής σύνθεσης. Θυμίζει την κλασική συμβουλή του Μαντέλα: “Ο καλύτερος τρόπος να κερδίσεις έναν αντίπαλο είναι να τον κάνεις φίλο σου.”

Η σκιά του Κώστα Σημίτη

Σαν φάντασμα από το παρελθόν, η απώλεια του Κώστα Σημίτη μοιάζει να δίνει στο timing μια επιπλέον πολιτική διάσταση. Ο θερμός αποχαιρετισμός του Πρωθυπουργού προς τον πρώην Πρωθυπουργό υπογραμμίζει το άνοιγμα προς την Κεντροαριστερά. Σαν τον Jean-Luc Picard του πολιτικού διαστήματος, ο Μητσοτάκης μοιάζει να λέει: “Engage!”

Το ΠΑΣΟΚ στη σκηνή

Στη Χαριλάου Τρικούπη, η ανυπομονησία είναι εμφανής. Αν οι ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού καθυστερήσουν, ο Νίκος Ανδρουλάκης φαίνεται έτοιμος να βάλει το δικό του στίγμα στην εξίσωση. Το ΠΑΣΟΚ δεν θα επιτρέψει να βγει απ’ το κάδρο, θυμίζοντας τον Al Pacino στο “Scent of a Woman” όταν λέει: “I’m just getting started!”

Το στοίχημα της ενότητας
Με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει, ο Μητσοτάκης ρισκάρει να κάνει την επόμενη μεγάλη κίνηση. Σαν μια πολιτική παρτίδα σκάκι, όπου ο κάθε παίκτης προσπαθεί να κρατήσει τον βασιλιά του όρθιο. Και αν η κεντροαριστερή επιλογή είναι το σωστό άνοιγμα, ο χρόνος θα δείξει αν πρόκειται για γνήσια υπέρβαση ή για μια έξυπνη πολιτική ίντριγκα.

Αν η πολιτική είναι πράγματι η τέχνη του εφικτού, όπως το έθεσε ο Bismarck, τότε το ερώτημα δεν είναι αν ο Μητσοτάκης θα κάνει το άλμα, αλλά αν θα προσγειωθεί όρθιος.

Ο Σημίτης, ο αρχιερέας και οι υμνωδοί του παρόντος

Κάποτε ήταν «ο αρχιερέας της διαπλοκής». Σήμερα, ο Κώστας Σημίτης υμνείται με θερμά λόγια από τους πολιτικούς διαδόχους του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια δήλωση που θα μπορούσε να είναι voice-over στο “The Social Network”, εξυμνεί το “αποτύπωμα” του Σημίτη, υπενθυμίζοντας σε όλους ότι η ιστορία έχει την τάση να αναθεωρείται. «Ο εκσυγχρονισμός δεν έχει ημερομηνία λήξης», είπε ο Σημίτης. Το Μαξίμου φαίνεται να το πήρε κυριολεκτικά, ειδικά όταν τα στελέχη του γεμίζουν από εκσυγχρονιστές που κατέχουν και υπουργικούς θώκους.

ΝΔ: Από τον Καραμανλισμό στον Σημιτισμό
Ο Καραμανλής μιλούσε για τον «αρχιερέα της διαπλοκής», για «νταβατζήδες» για την «τραβεστί» οικονομία, «κρυφά ελλείμματα» και τα «αφανή χρέη» του ελληνικού Δημοσίου και τον έστελναν στα ευρωπαϊκά δικαστήρια για τον βασικό μέτοχο του έκαναν πόλεμο με το «Βατοπέδι». Σήμερα, οι διάδοχοί του στην ηγεσία της ΝΔ απλώνουν κόκκινα χαλιά για την κληρονομιά του Σημίτη. Σαν το “The Godfather”, όπου το παλιό αίμα αντικαθίσταται από νέους συμμάχους, η ΝΔ κάνει ένα πολιτικό pivot που θα ζήλευε και ο Michael Corleone. Τελικά, μήπως η μετάλλαξη είναι το πραγματικό δόγμα του εκσυγχρονισμού;

Η πολιτική αριθμητική και το ρήγμα που βαθαίνει

Αρκεί να διαβάσει κανείς τις δηλώσεις των τριών πρωθυπουργών για τον Σημίτη: 60 λέξεις ο Καραμανλής, 43 ο Σαμαράς, και ο Μητσοτάκης ξεπερνά τις 200, σε μια σχεδόν οσκαρική ομιλία αποδοχής. Οι αριθμοί λένε περισσότερα από τις λέξεις: η ΝΔ αλλάζει ρότα. Όπως είπε και ο Νίτσε, «Δεν υπάρχουν γεγονότα, μόνο ερμηνείες». Και στη ΝΔ, η νέα ερμηνεία γράφεται με το μολύβι του εκσυγχρονισμού.

Η Μπλε Ιθάκη του Ερντογάν: Δόγματα, ασκήσεις και εξοπλιστική ραψωδία

Όταν ο Οδυσσέας πάλευε να επιστρέψει στην Ιθάκη του, είχε απέναντί του Κύκλωπες και Σειρήνες. Ο Ερντογάν, αντίθετα, κατασκευάζει τη δική του Ιθάκη, βαμμένη σε μπλε αποχρώσεις και πλαισιωμένη από πολεμικά σκάφη και drones. Με την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα», η Τουρκία θυμίζει έντονα τον Ντόκτορ Στρέιντζλαβ: μια πυρηνική υπερβολή που στοχεύει να δείξει δύναμη, ακόμα κι αν όλοι γνωρίζουν ότι είναι περισσότερο θέαμα παρά ουσία.

Μαθήματα από τα Ίμια: Από τους SAT στους SATNAV

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Άνδρες των τουρκικών SAT και SAS θυμίζουν στους Έλληνες την τραυματική εμπειρία των Ιμίων, τη στιγμή που τα τουρκικά drones χαρτογραφούν το Αιγαίο με μια αποφασιστικότητα που μόνο η φιλμογραφία του Στίβεν Σπίλμπεργκ μπορεί να αποδώσει. Αντί για «Η Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν», έχουμε «Η Αναθεώρηση του Δόγματος Ερντογάν».

Στα ανοιχτά νερά: Η ειρωνεία της ελληνικής στρατηγικής ψυχραιμίας

Με μια καθηλωτική άνεση που θα ζήλευε και ο Λόρενς της Αραβίας, η Αθήνα παρακολουθεί «ήρεμα» τη ναυτική επιθετικότητα του τουρκικού στόλου. Οι παραβιάσεις αυξάνονται, αλλά η ελληνική στρατηγική ψυχραιμία θυμίζει έντονα τον διάσημο ορισμό της τρέλας: να κάνεις το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά, περιμένοντας διαφορετικό αποτέλεσμα.

Το Αιγαίο ως σκηνή: Ενας Ιανουάριος γεμάτος προσκλήσεις και προκλήσεις

Η τουρκική άσκηση ξεκινά στις 7 Ιανουαρίου, ανήμερα του Αγίου Ιωάννη – μια κίνηση που μοιάζει με τον Πόντιο Πιλάτο που πλένει τα χέρια του, ενώ η Ελλάδα καλείται να επιλέξει ανάμεσα στον Σπάρτακο και τον Χριστόφορο Κολόμβο: Εξέγερση ή εξερεύνηση νέων διπλωματικών οριζόντων;

Από τον Θουκυδίδη στον Μοντεσκιέ: Η «τέχνη του εφικτού» σε εποχές γεωπολιτικής ανισορροπίας

Η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί σύγχρονη εφαρμογή της θουκυδίδειας ρήσης: «Το δίκαιο υπάρχει όπου υπάρχει ίση δύναμη για την επιβολή του». Σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες είναι εύθραυστες και το δόγμα της ψυχραιμίας μοιάζει με σκηνή από το «Μη κοιτάτε πάνω», η ελληνική πλευρά οφείλει να επανεφεύρει το δικό της αφήγημα, προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της εποχής.

Η διπλωματική και στρατιωτική παρτίδα συνεχίζεται, και όπως είπε ο Αριστοτέλης: «Το μόνο που είναι μόνιμο είναι η αλλαγή». Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα παραμείνει παρατηρητής ή αν θα αποφασίσει να γίνει ο σκηνοθέτης της δικής της γεωπολιτικής ταινίας.

“Όρια, ΝΟΤΑΜ και άλλες παραλογίες”

Η Τουρκία φαίνεται να έχει πάρει μαθήματα από τον Φράνσις Φορντ Κόπολα: “Κάνε μια κίνηση που δεν μπορούν να αρνηθούν”. Με μια παράνομη ΝΟΤΑΜ, δεσμεύει περιοχές του FIR Αθηνών, δημιουργώντας έναν “χάρτη” που θυμίζει τους αστερισμούς της Γαλάζιας Πατρίδας. Υποτίθεται πως είναι ασκήσεις έρευνας, διάσωσης και περιβαλλοντικής προστασίας, αλλά μοιάζουν περισσότερο με τις σκηνές του “Mad Max” όπου κάθε βήμα είναι μια πρόκληση. Η Αθήνα απαντά με αντι-ΝΟΤΑΜ, σαν να συμμετέχει σε ένα ατέρμονο παιχνίδι πινγκ-πονγκ, ενώ οι παρατηρητές αναρωτιούνται: “Πόσο ακόμα θα αντέξει αυτό το σενάριο;”.

“Εξοπλισμοί made in Τουρκία: Από το ‘Anadolu’ στον νέο θρίαμβο”

Σαν να έχει αναλάβει τη σκηνοθεσία ο Κρίστοφερ Νόλαν, η Τουρκία υλοποιεί ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα που θυμίζει επιστημονική φαντασία. Πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, εθνικά υποβρύχια και αεροπλανοφόρα σε μέγεθος που θα ζήλευε και ο Τζέιμς Κάμερον. Ο στόχος; Να δημιουργηθεί ένας στόλος ικανός να ανταγωνιστεί τις ελληνικές φρεγάτες FDI και τις μελλοντικές Constellation, σαν να ετοιμάζεται για την επόμενη ταινία της Marvel: “Avengers: Naval Edition”. Αν ο Περικλής ήταν εδώ, ίσως έλεγε: “Η ισχύς δεν εξαρτάται από τη δύναμη των όπλων, αλλά από τη σοφία της χρήσης τους”.

“2030: Ορίζοντας συγκρούσεων ή συνεργασίας;”

Καθώς η Τουρκία σχεδιάζει το μέλλον με βάση το 2030, μοιάζει να ξεχνά την κλασική σοφία από τον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο, έναν από τους Επτά Σοφούς της Αρχαίας Ελλάδας: “Γνώθι σαυτόν”. Επιδιώκει ισορροπία μέσω υπεροχής, αγνοώντας πως το Αιγαίο δεν είναι μόνο θάλασσα αλλά και ιστορία. Το ερώτημα παραμένει: Θα είναι το επόμενο βήμα μια ταινία δράσης ή μια απροσδόκητη ανατροπή, όπως στο “The Usual Suspects”; Και το χειρότερο; Η υπόθεση αυτή δεν έχει ούτε τους τίτλους τέλους στο κοντινό μέλλον.

Όρια, ΝΟΤΑΜ και άλλες παραλογίες

Η Τουρκία φαίνεται να έχει πάρει μαθήματα από τον Φράνσις Φορντ Κόπολα: “Κάνε μια κίνηση που δεν μπορούν να αρνηθούν”. Με μια παράνομη ΝΟΤΑΜ, δεσμεύει περιοχές του FIR Αθηνών, δημιουργώντας έναν “χάρτη” που θυμίζει τους αστερισμούς της Γαλάζιας Πατρίδας. Υποτίθεται πως είναι ασκήσεις έρευνας, διάσωσης και περιβαλλοντικής προστασίας, αλλά μοιάζουν περισσότερο με τις σκηνές του “Mad Max” όπου κάθε βήμα είναι μια πρόκληση. Η Αθήνα απαντά με αντι-ΝΟΤΑΜ, σαν να συμμετέχει σε ένα ατέρμονο παιχνίδι πινγκ-πονγκ, ενώ οι παρατηρητές αναρωτιούνται: “Πόσο ακόμα θα αντέξει αυτό το σενάριο;”.

Εξοπλισμοί made in Τουρκία: Από το ‘Anadolu’ στον νέο θρίαμβο

Σαν να έχει αναλάβει τη σκηνοθεσία ο Κρίστοφερ Νόλαν, η Τουρκία υλοποιεί ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα που θυμίζει επιστημονική φαντασία. Πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, εθνικά υποβρύχια και αεροπλανοφόρα σε μέγεθος που θα ζήλευε και ο Τζέιμς Κάμερον. Ο στόχος; Να δημιουργηθεί ένας στόλος ικανός να ανταγωνιστεί τις ελληνικές φρεγάτες FDI και τις μελλοντικές Constellation, σαν να ετοιμάζεται για την επόμενη ταινία της Marvel: “Avengers: Naval Edition”. Αν ο Περικλής ήταν εδώ, ίσως έλεγε: “Η ισχύς δεν εξαρτάται από τη δύναμη των όπλων, αλλά από τη σοφία της χρήσης τους”.

2030: Ορίζοντας συγκρούσεων ή συνεργασίας;

Καθώς η Τουρκία σχεδιάζει το μέλλον με βάση το 2030, μοιάζει να ξεχνά την κλασική σοφία του Σωκράτη: “Γνώθι σαυτόν”. Επιδιώκει ισορροπία μέσω υπεροχής, αγνοώντας πως το Αιγαίο δεν είναι μόνο θάλασσα αλλά και ιστορία. Το ερώτημα παραμένει: Θα είναι το επόμενο βήμα μια ταινία δράσης ή μια απροσδόκητη ανατροπή, όπως στο “The Usual Suspects”;

Και το χειρότερο; Η υπόθεση αυτή δεν έχει ούτε τους τίτλους τέλους στο κοντινό μέλλον.

Περιοδείες, παραδοτέα και ποιότητα ζωής: Τα Oscar της πολιτικής επικοινωνίας

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ξεκινά το 2025 με έναν πρωινό καφέ που θυμίζει brainstorming για την παραγωγή του επόμενου “House of Cards”. Ο πρωθυπουργός ζήτησε περιοδείες δύο φορές τον μήνα, γιατί, όπως είπε και ο Αριστοτέλης, “η συνήθεια είναι η δεύτερη φύση”. Κι έτσι, από τον Βορρά μέχρι τον Νότο, η Ελλάδα μετατρέπεται σε σκηνικό πολιτικής θεατρικότητας, όπου οι υπουργοί θα παίζουν τον ρόλο των “εγγυητών της ποιότητας ζωής”.

Η επανάκτηση της μεσαίας τάξης: Όπερα ή ρεαλιστικό δράμα;

Οι αποφάσεις του Μαξίμου μοιάζουν με ανατροπή από το “La La Land” – όλα δείχνουν τέλεια, μέχρι να έρθει η πραγματικότητα. Η επανάκτηση της μεσαίας τάξης είναι ο μεγάλος στόχος, αλλά η σχέση της με τη ΝΔ είναι σαν την ιστορία του Αχιλλέα και της χελώνας: μόλις πλησιάσει, η χελώνα απομακρύνεται. Ταυτόχρονα, τα “παραδοτέα” γίνονται το νέο mantra, με τη Θεσσαλονίκη να αποκτά 164 νέα λεωφορεία και την Πάτρα να περιμένει έργα υποδομής που θυμίζουν το “Waiting for Godot”.

Η πολιτική του 2025: Μεταξύ Νώε και Τιτανικού

Η κυβέρνηση επιχειρεί να πλεύσει σε μια θάλασσα γεμάτη προκλήσεις, με το στεγαστικό, τον κατώτατο μισθό και τα κοινωνικά νομοσχέδια να αποτελούν τις νέες κιβωτούς της. Αλλά, όπως θα έλεγε ο Ηράκλειτος, “τα πάντα ρει”. Στην πολιτική, ακόμα και το πιο τέλειο πλάνο μπορεί να χτυπήσει σε παγόβουνο, όπως ο Τιτανικός. Το ερώτημα είναι: Θα είναι η δεύτερη θητεία του Μητσοτάκη μια επική ταινία επιβίωσης ή μια ακόμη υποψηφιότητα για τα Χρυσά Βατόμουρα της πολιτικής;

Σε κάθε περίπτωση, το 2025 ξεκινά με φουλ πρόγραμμα, πολλά υποσχόμενο και με έναν πρωταγωνιστή που έχει καταλάβει ότι η πολιτική είναι σαν το σκάκι: δεν κερδίζεις με το πρώτο άνοιγμα, αλλά με την στρατηγική που ακολουθείς.

Το ΠΑΣΟΚ χτυπά την καμπάνα της επιστροφής

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, σαν άλλος στρατηγός στο “Patton”, προετοιμάζει τη δική του αντεπίθεση με συνέδρια σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Το ΠΑΣΟΚ, σαν τον “Gladiator”, αναζητά την αίγλη του παρελθόντος και καλεί όσους «έφυγαν» να επιστρέψουν. Με στόχο την αναγέννηση, ο Ανδρουλάκης θα δώσει το «παρών» σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, παίζοντας το χαρτί της ενότητας, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μεγάλης σύγκρουσης με τη Νέα Δημοκρατία. “Η πολιτική είναι η τέχνη του δυνατού,” είπε ο Μπίσμαρκ, αλλά εδώ φαίνεται ότι το ΠΑΣΟΚ παίζει για κάτι πολύ μεγαλύτερο: την τέχνη του αδύνατου.

Ο σταυρός του συνεργάτη

Και ενώ ο πρόεδρος ανοίγει τους ορίζοντες του κόμματος, το ρεαλιστικό ΠΑΣΟΚ παραμένει στο προσκήνιο. Ο Βαγγέλης Τσόγκας, ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Ανδρουλάκη, ρίχνεται στη μάχη του σταυρού στη Φθιώτιδα. Θα μπορούσε να είναι η ιστορία του “Forrest Gump”: ένας άνθρωπος που ετοιμάζεται να τρέξει, όχι για τη ζωή του, αλλά για την εμπιστοσύνη των πολιτών. Η πολιτική δεν είναι ποτέ εύκολη υπόθεση, ειδικά όταν προσπαθείς να εφαρμόσεις τα διδάγματα της επικοινωνίας στον εαυτό σου.

Παραίτηση με άρωμα μυστηρίου

Στην αντίπερα όχθη, η κυβέρνηση φαίνεται να ετοιμάζεται για μια απώλεια: φήμες λένε ότι ένας υφυπουργός ετοιμάζει την παραίτησή του για προσωπικούς λόγους. Το σκηνικό θυμίζει το “The Departed”, όπου οι αποχωρήσεις είναι πάντα πιο περίπλοκες απ’ ό,τι φαίνονται. Ο πρωθυπουργός είναι ενήμερος εδώ και καιρό, αλλά η στιγμή που θα πέσει η αυλαία παραμένει άγνωστη. Ίσως, όπως θα έλεγα και εγώ, «Το μυστήριο δεν είναι πάντα να ξέρεις πότε να φύγεις, αλλά πώς να μείνεις.»

• Hard Talks
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Κώστας Σημίτης
• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
• προεδρία της Δημοκρατίας