Τέμπη: Δύο χρόνια από την τραγωδία που συγκλόνισε την Ελλάδα – Η νύχτα που το ρολόι σταμάτησε στις 23:22 – Το χρονικό και τα αναπάντητα ερωτήματα

Στις 28 Φεβρουαρίου 2023, στα Τέμπη, λίγο πριν τα μεσάνυχτα, η Ελλάδα βυθίστηκε στο πένθος, βιώνοντας το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα,  στην ιστορία της. Η σύγκρουση της επιβατικής αμαξοστοιχίας Intercity 62 με εμπορικό συρμό της Hellenic Train στην περιοχή των Τεμπών κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους νεαροί φοιτητές που επέστρεφαν στις σχολές τους μετά το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας.

Το χρονικό της τραγωδίας

Η επιβατική αμαξοστοιχία Intercity 62 (IC62), που εκτελούσε το βραδινό δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ήταν γεμάτη επιβάτες, η πλειονότητα των οποίων ήταν νεαροί φοιτητές που επέστρεφαν στις σχολές τους μετά το τριήμερο της Αποκριάς. Οι περισσότεροι είχαν περάσει λίγες ξέγνοιαστες μέρες με τις οικογένειές τους, γεμάτοι όνειρα και σχέδια για το μέλλον.

Το τρένο αναχώρησε από τον Σταθμό Λαρίσης με μικρή καθυστέρηση από την προγραμματισμένη ώρα των 19:22. Στον σταθμό Παλαιοφάρσαλου, λίγο πριν τη Λάρισα, σημειώθηκε νέα καθυστέρηση. Ωστόσο, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πως αυτές οι μικρές χρονικές αποκλίσεις θα έγραφαν μία από τις πιο μαύρες σελίδες στην ελληνική σιδηροδρομική ιστορία.

Τραγωδία στα Τέμπη: Συγκρούστηκαν αμαξοστοιχίες – Φωτιά σε βαγόνια – 26 νεκροί και 85 τραυματίες (Φωτό & Βίντεο)

Η μοιραία πορεία προς την τραγωδία

Γύρω στις 23:10, η αμαξοστοιχία IC62 αναχώρησε από τη Λάρισα σε λάθος γραμμή – στη γραμμή καθόδου, εκεί όπου κινούταν εδώ και ώρες μια βαριά εμπορική αμαξοστοιχία, η 63503, με 13 βαγόνια, που είχε ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη με κατεύθυνση προς τη Λάρισα.

Για περίπου 12 λεπτά, τα δύο τρένα κινούνταν με ταχύτητα στην ίδια γραμμή, αλλά με αντίθετη κατεύθυνση. Ούτε οι μηχανοδηγοί, ούτε οι επιβάτες, ούτε κανείς άλλος δεν γνώριζε ότι πλησίαζε μια καταστροφική μετωπική σύγκρουση.

Στις 23:22, ο χρόνος στα Τέμπη σταμάτησε.

Η στιγμή της σύγκρουσης

Η σύγκρουση ήταν εκκωφαντική. Δύο τεράστια σιδηροδρομικά θηρία συγκρούστηκαν με ταχύτητα 166 χιλιομέτρων την ώρα, μετατρέποντας τα πρώτα βαγόνια της επιβατικής αμαξοστοιχίας σε άμορφη μάζα μετάλλων.

Μια ισχυρότατη έκρηξη ακολούθησε τη σύγκρουση, ενώ αμέσως ξέσπασε φωτιά. Τα τρία πρώτα βαγόνια του επιβατικού τρένου εκτροχιάστηκαν. Το εστιατόριο της αμαξοστοιχίας, όπου εκείνη την ώρα βρίσκονταν δεκάδες επιβάτες, τυλίχθηκε στις φλόγες και καταστράφηκε ολοσχερώς – κυριολεκτικά έλιωσε, καθώς οι θερμοκρασίες που αναπτύχθηκαν υπολογίζονται ότι έφτασαν τους 1.300 βαθμούς Κελσίου.

Από το βαγόνι αυτό, μόνο ένας άνθρωπος επέζησε: ο 21χρονος Γεράσιμος, που έναν χρόνο μετά συνεχίζει να δίνει μάχη για τη ζωή του, νοσηλευόμενος σε κώμα, σε ειδικό κέντρο αποκατάστασης στη Βοστώνη των ΗΠΑ.

Οι επιζώντες από τα δεύτερο και τρίτο βαγόνι μίλησαν για εικόνες Αποκάλυψης. Το τρένο αναποδογυρισμένο στον γκρεμό, οι επιβάτες εγκλωβισμένοι ανάμεσα στα στραπατσαρισμένα σίδερα, οι φωνές πόνου και απόγνωσης που αντηχούσαν στο σκοτάδι.

“Βοήθεια! Βοηθήστε με!” φώναζαν κάποιοι, ενώ άλλοι προσπαθούσαν να συρθούν μέσα από τα φλεγόμενα βαγόνια, αναζητώντας μια δίοδο διαφυγής. Ένα μωρό ξέφυγε από την αγκαλιά της μητέρας του. Ένας συνεπιβάτης έσπευσε να τη βοηθήσει να το ξαναβρεί μέσα στο χάος.

Τραγωδία στα Τέμπη: Σοκαριστική μαρτυρία νεαρού επιβάτη για τη σύγκρουση των τρένων – (Βίντεο)

Οι πρώτες κλήσεις στο ΕΚΑΒ και η επιχείρηση διάσωσης

Όταν το ΕΚΑΒ και το 112 έλαβαν τις πρώτες κλήσεις για βοήθεια, οι διασώστες πίστεψαν πως επρόκειτο για έναν εκτροχιασμό. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πως επρόκειτο για μετωπική σύγκρουση δύο τρένων.

Μέσα στα πρώτα λεπτά έγινε σαφές ότι το δυστύχημα στα Τέμπη ήταν ανείπωτης τραγικότητας. Η κινητοποίηση ήταν άμεση. Τα νοσοκομεία της Λάρισας τέθηκαν σε κατάσταση υψηλού συναγερμού. Εκατοντάδες διασώστες, πυροσβέστες και εθελοντές έσπευσαν στο σημείο, προσπαθώντας να απεγκλωβίσουν τους τραυματίες.

Οι εικόνες που ακολούθησαν χαράχτηκαν στη μνήμη όσων βρέθηκαν εκεί: άνθρωποι που έψαχναν συγγενείς τους, γονείς που αναζητούσαν τα παιδιά τους, διασώστες που έδιναν μάχη με τον χρόνο.

Η Ελλάδα σε πένθος

Σύντομα, έγινε σαφές ότι στα Τέμπη είχε μόλις συμβεί το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ελληνική ιστορία. Ο επίσημος απολογισμός ήταν 57 νεκροί, όμως η τραγωδία αυτή δεν μπορεί να αποτυπωθεί μόνο με αριθμούς.

Η χώρα βυθίστηκε στο πένθος. Οι εικόνες από τις κηδείες των θυμάτων, τα κεριά και τα λουλούδια που άφηνε ο κόσμος στους σταθμούς των τρένων και το κύμα οργής που ξέσπασε, έδειξαν πως η τραγωδία αυτή δεν θα ξεχαστεί ποτέ.

“Γιατί;” ήταν το ερώτημα που πλανιόταν στα χείλη όλων. Γιατί δύο τρένα κινούνταν στην ίδια γραμμή; Γιατί δεν υπήρχε ένα σύστημα ασφαλείας που να αποτρέψει τη σύγκρουση;

Η τραγωδία των Τεμπών δεν ήταν ατύχημα. Ήταν εγκληματική αμέλεια. Και το χρέος της κοινωνίας είναι να μην επιτρέψει ποτέ ξανά να χαθούν τόσες αθώες ζωές με αυτόν τον φρικτό τρόπο.

Τέμπη: Βίντεο-ντοκουμέντο από τα βαγόνια να τυλίγονται στις φλόγες

Οι διάλογοι που συγκλονίζουν

Οι συνομιλίες του σταθμάρχη Λάρισας με τον ρυθμιστή κυκλοφορίας που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας αποκάλυψαν ένα ντόμινο λαθών και αδιαφορίας. Ο σταθμάρχης, λίγα λεπτά μετά τη σύγκρουση, επιμένει πως το τρένο είχε φύγει από τη σωστή γραμμή, ενώ αργότερα παραδέχεται ότι «υπήρχε πρόβλημα με τα κλειδιά». Η καταγραφή αυτών των διαλόγων ανέδειξε το βάθος της ανευθυνότητας, που οδήγησε σε 57 χαμένες ζωές.

Τραγωδία στα Τέμπη: Ανατριχιαστικοί διάλογοι πριν και μετά το φονικό δυστύχημα – Εκτός τόπου και χρόνου ο σταθμάρχης – 23.24 – «Δεν έχουμε ρεύμα»

Αντιδράσεις και έρευνες

Η κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο πένθος.  Παράλληλα, η κοινή γνώμη ξεσηκώθηκε. Μαζικές διαδηλώσεις, πορείες και απεργίες πλημμύρισαν την Ελλάδα με το σύνθημα «Στείλε όταν φτάσεις» να γίνεται σύμβολο της τραγωδίας.

Στην περιοχή των Τεμπών έσπευσαν  η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας, ενώ η χώρα κηρύχθηκε σε τριήμερο εθνικό πένθος. Η αρχική τοποθέτηση του πρωθυπουργού, ο οποίος έκανε λόγο για «ανθρώπινο λάθος», προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Λίγες ημέρες αργότερα, ο ίδιος ζήτησε δημόσια συγγνώμη «στο όνομα όλων όσοι κυβέρνησαν», αναγνωρίζοντας την ευθύνη του κράτους.

Η Δικαιοσύνη ξεκίνησε άμεσα τις έρευνες, με ποινικές διώξεις να ασκούνται εναντίον του σταθμάρχη και άλλων εμπλεκομένων. Παράλληλα, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Ατυχημάτων δημοσιοποίησαν πορίσματα που αποκάλυψαν ότι τα συστήματα ασφαλείας στους ελληνικούς σιδηρόδρομους ήταν είτε ανεπαρκή είτε εκτός λειτουργίας για χρόνια

Δύο χρόνια μετά, το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο εξακολουθεί να υποφέρει από προβλήματα. Παρότι έχουν ληφθεί κάποια μέτρα, οι επιβάτες παραμένουν επιφυλακτικοί, ενώ η εμπιστοσύνη προς το σύστημα μεταφορών είναι χαμηλή. Τα θύματα της τραγωδίας δεν έχουν δικαιωθεί, καθώς η δίκη δεν έχει καν ξεκινήσει, αφήνοντας τις οικογένειες των θυμάτων να ζητούν απαντήσεις και δικαιοσύνη.

Τραγωδία στα Τέμπη: Πένθος, οργή και απαίτηση για δικαιοσύνη

Οι εξελίξεις που ακολούθησαν την τραγωδία των Τεμπών επεκτάθηκαν σε ένα ευρύ φάσμα της ελληνικής κοινωνίας, με κοινό χαρακτηριστικό το πένθος και τον πόνο της αδικίας. Άμεσα, δεκάδες εθελοντές αιμοδότες κατέκλυσαν κάθε σημείο αιμοδοσίας στη Λάρισα και όλη τη χώρα, θέλοντας να προσφέρουν όπως μπορούσαν στους τραυματίες. Παράλληλα, κύμα διαμαρτυρίας για τις ελλείψεις, τις παραλείψεις και τις παθογένειες του συστήματος, οδήγησε δεκάδες ανθρώπους στους δρόμους, με κοινό αίτημα την απόδοση δικαιοσύνης.

Το σύνθημα «Στείλε όταν φτάσεις», που όλοι έχουμε ζητήσει από αγαπημένα μας πρόσωπα όταν ταξιδεύουν, κυριάρχησε, εκφράζοντας τον πόνο και την αγωνία όλων. Γράφτηκε με γκράφιτι στους τοίχους και στα πανό των μαθητών που βγήκαν στους δρόμους των πόλεων και σχηματίστηκε με σχολικές τσάντες στα προαύλια των σχολείων, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Συλλαλητήρια, διαδηλώσεις, απεργίες και σιωπηρές πορείες πραγματοποιήθηκαν επί σχεδόν όλον τον Μάρτιο, με μεγάλη συμμετοχή.

Οι εξελίξεις μετά την τραγωδία των Τεμπών

Η τραγωδία στα Τέμπη σημάδεψε βαθιά την ελληνική κοινωνία, προκαλώντας ένα κύμα πένθους, οργής και διεκδίκησης δικαιοσύνης. Άμεσα, δεκάδες εθελοντές αιμοδότες ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη για αίμα, γεμίζοντας τα κέντρα αιμοδοσίας στη Λάρισα και σε όλη τη χώρα, επιδιώκοντας να βοηθήσουν τους τραυματίες με όποιον τρόπο μπορούσαν.

Παράλληλα, η κοινωνική αντίδραση εκδηλώθηκε με έντονες διαμαρτυρίες για τις ελλείψεις και τις παραλείψεις του σιδηροδρομικού συστήματος, με δεκάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους απαιτώντας απόδοση ευθυνών. Το σύνθημα «Στείλε όταν φτάσεις», που όλοι έχουμε πει ή ακούσει, έγινε το σύμβολο του πένθους και της αγωνίας, γραμμένο σε πανό, τοίχους και σχολικές τσάντες που τοποθετήθηκαν στα προαύλια των σχολείων.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου, πραγματοποιήθηκαν μαζικές πορείες, συλλαλητήρια και απεργιακές κινητοποιήσεις, με πρωτοφανή συμμετοχή. Η οργή της κοινής γνώμης εντάθηκε λόγω της απροθυμίας ανάληψης ευθυνών από τους αρμόδιους, με αποτέλεσμα την παραίτηση του τότε υπουργού Μεταφορών και Υποδομών, Κώστα Αχ. Καραμανλή, ο οποίος, νωρίτερα, επισκέφθηκε τον τόπο της τραγωδίας και εμφανίστηκε συντετριμμένος μπροστά στις κάμερες.

Η τραγωδία των Τεμπών λειτούργησε ως σημείο καμπής για την ελληνική κοινωνία, αναδεικνύοντας τις χρόνιες παθογένειες του δημόσιου τομέα και προκαλώντας ένα ισχυρό κίνημα διεκδίκησης αλλαγών και δικαιοσύνης.

Η διερεύνηση των ευθυνών για την τραγωδία των Τεμπών

Δύο χρόνια μετά τη φονική σύγκρουση στα Τέμπη, η αναζήτηση των ευθυνών συνεχίζεται. Πέρα από τους άμεσα υπεύθυνους που αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις, οι έρευνες προχωρούν σε βαθύτερο επίπεδο, εξετάζοντας τις συστημικές αδυναμίες και τις παραλείψεις που συνέβαλαν στο δυστύχημα.

Οι οικογένειες των θυμάτων, μέσω του συλλόγου που έχουν συστήσει, πιέζουν για απονομή δικαιοσύνης, ενώ η Βουλή και ευρωπαϊκές υπηρεσίες επιχειρούν να ρίξουν φως σε όσα «πήγαν λάθος». Πρόσφατα, η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, απέστειλε παραγγελία στην Προϊσταμένη της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας, ζητώντας να διερευνηθούν εξονυχιστικά όλοι οι ισχυρισμοί και οι καταγγελίες των οικογενειών των θυμάτων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η τελική έκθεση του τεχνικού συμβούλου που όρισαν οι συγγενείς, στην οποία επισημαίνεται ότι ο χώρος της σύγκρουσης υπέστη αλλοίωση, καθώς περίπου δύο στρέμματα μπαζώθηκαν με μπετόν και χαλίκια. Η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας προχώρησε στην άσκηση ποινικής δίωξης κατά του πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Κώστα Αγοραστού, η οποία – σύμφωνα με πληροφορίες – αφορά ακριβώς το μπάζωμα του σημείου του δυστυχήματος.

Την ίδια στιγμή, η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, που ολοκλήρωσε τις εργασίες της στις 20 Φεβρουαρίου, αναμένεται να παρουσιάσει τα πορίσματα των κομμάτων. Ωστόσο, οι αντιπαραθέσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης υπήρξαν έντονες, με σοβαρές καταγγελίες πως κατέθεσαν μάρτυρες που δεν προσέφεραν ουσιαστικά στοιχεία, ενώ αποκλείστηκαν πρόσωπα που είχαν προειδοποιήσει για τους κινδύνους πριν από την τραγωδία.

Δύο χρόνια μετά, το δυστύχημα των Τεμπών παραμένει μια από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Για την κοινή γνώμη, δεν πρόκειται απλώς για μια τραγωδία, αλλά για ένα έγκλημα που απαιτεί πλήρη διαλεύκανση – όχι μόνο για την απονομή δικαιοσύνης, αλλά και για να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά.

Το μεγάλο ερώτημα: Πότε θα αποδοθεί δικαιοσύνη;

Ο ανακριτής Σωτήρης Μπακαΐμης συνεχίζει τις έρευνες, αλλά η ημερομηνία έναρξης της δίκης παραμένει άγνωστη. Οι οικογένειες των θυμάτων απαιτούν να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται, όχι μόνο για τα λάθη της μοιραίας βραδιάς, αλλά και για την πολυετή αδιαφορία που οδήγησε σε αυτή την τραγωδία.

Δύο χρόνια μετά, η τραγωδία των Τεμπών παραμένει ανοιχτή πληγή. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αποδοθεί δικαιοσύνη, αλλά και να διασφαλιστεί πως τέτοιες τραγωδίες δεν θα επαναληφθούν ποτέ ξανά. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεχάσει και δεν πρέπει να ξεχάσει.

Ορισμένα από αυτά τα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά, καθώς η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη και η αναμονή για νέα στοιχεία είναι κρίσιμη. Από μέρα σε μέρα αναμένεται να παραδοθεί το πολυαναμενόμενο πόρισμα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το οποίο εκτιμάται ότι θα ρίξει περισσότερο φως στις συνθήκες του δυστυχήματος και στις ευθύνες που αναλογούν στους εμπλεκόμενους φορείς.

Παράλληλα, χθες δημοσιοποιήθηκε το πόρισμα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), το οποίο περιλαμβάνει κρίσιμα στοιχεία και διαπιστώσεις για τις συνθήκες που οδήγησαν στην τραγωδία, αναδεικνύοντας σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών.

 

• Τέμπη
• Τραγωδία στα Τέμπη
• χρονικό