Ακίνητα: Οι επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης για το στεγαστικό πρόβλημα – Στο επίκεντρο προσιτή στέγη, διαφάνεια και επενδύσεις

Η ενίσχυση του κλάδου των κατασκευών και της αγοράς ακινήτων, με κύριο στόχο την αύξηση του οικιστικού αποθέματος μέσω τόσο της ανέγερσης νέων κατοικιών όσο και της αναβάθμισης του υπάρχοντος κτιριακού δυναμικού, αποτελεί «βασική προτεραιότητα» της κυβέρνησης. Αυτό επισήμανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, στο 3ο Συνέδριο Real Estate, τονίζοντας παράλληλα ότι η πρόσφατη απόφαση για την επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές και η επέκταση της φορολογικής έκπτωσης για αναβαθμίσεις κτιρίων «δείχνουν ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να θέτει το θέμα σε πολύ υψηλή προτεραιότητα». Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε την ανάγκη για ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές, εξετάζοντας ακόμη και την υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω του τραπεζικού συστήματος.

Παρεμβάσεις για την τόνωση της στεγαστικής αγοράς

Η κυβέρνηση υλοποιεί ήδη πέντε δέσμες παρεμβάσεων, όπως παρουσίασε ο κ. Χατζηδάκης, με σκοπό την αναζωογόνηση της αγοράς. Στις παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνονται σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις, όπως η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35% (και επιπλέον 20% για ασφαλισμένες κατοικίες), η αναστολή του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας, καθώς και η αύξηση της έκπτωσης φόρου για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αύξηση της προσφοράς στέγης μέσω προγραμμάτων όπως το «Εξοικονομώ», το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», όπου η επιδότηση διπλασιάστηκε, και το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου». Ο αντιπρόεδρος σημείωσε χαρακτηριστικά: «Θα θέλαμε να κάνουμε περισσότερα… Όμως, οφείλουμε να κινούμαστε με υπευθυνότητα, χωρίς να υπερβαίνουμε τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας».

Μια εμβληματική παρέμβαση αποτελεί η θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Αντιπαροχής, μέσω της οποίας δημόσια ακίνητα αξιοποιούνται για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών, με τουλάχιστον 30% να διατίθεται σε δικαιούχους με προσιτό ενοίκιο και δυνατότητα εξαγοράς («rent to own»). Προωθούνται ήδη βελτιώσεις στο πλαίσιο αυτό, όπως η δυνατότητα πώλησης του μη κοινωνικού ποσοστού κατοικιών στην αγορά για ταχύτερη απόσβεση της επένδυσης και η ανακατασκευή υφιστάμενων κτιρίων.

Ενίσχυση δαφάνειας στα ενοίκια

Στο επίκεντρο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών βρίσκεται και η ενίσχυση της διαφάνειας. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε την αναντιστοιχία των δηλωμένων ενοικίων με την πραγματικότητα, λέγοντας: «Συμφωνούμε, νομίζω, ότι το μέσο ενοίκιο στη χώρα δεν είναι 255 ευρώ. Είναι σαφές πως τα πραγματικά στοιχεία αποκλίνουν και χρειαζόμαστε εργαλεία για να αποτυπώσουμε την πραγματικότητα με ακρίβεια». Η αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας αποτελεί έναν ακόμη πυλώνα, με τον υπουργό να επισημαίνει ότι «ως χώρα μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα, πολύ πιο γρήγορα. Μπορούμε να απεγκλωβίσουμε, να ξεκλειδώσουμε τεράστιες αξίες που παραμένουν αναξιοποίητες».

Ο κ. Χατζηδάκης αναφέρθηκε επίσης στη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), τονίζοντας την ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ «σύγχρονων πολεοδομικών κανόνων» και της «ανάγκης για φτηνή στέγη». Για τον αποτελεσματικό συντονισμό, συγκροτείται μόνιμη διυπουργική επιτροπή για το στεγαστικό, δημιουργείται ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης των πολιτών και συστήνεται παρατηρητήριο στεγαστικής πολιτικής.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης διέψευσε τον «μύθο» ότι οι μόνες επενδύσεις στην Ελλάδα αφορούν τα ακίνητα, καθώς και την άποψη ότι η στεγαστική πίεση οφείλεται αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες, υπογραμμίζοντας πως «η κύρια αιτία είναι η ανεπάρκεια προσφοράς, ειδικά σε περιοχές υψηλής ζήτησης». Η κυβέρνηση, όπως κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, πραγματοποιεί μια «πολυεπίπεδη προσπάθεια» με στόχο την ισορροπία, τη στήριξη της ανάπτυξης και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής. Οι όποιες περαιτέρω παρεμβάσεις στη φορολογία ή νέες πρωτοβουλίες θα εξαρτηθούν από την πορεία του προϋπολογισμού, με τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ να αναμένονται να επιβεβαιώσουν τη δέσμευση για «δημοσιονομική υπευθυνότητα, μεταρρυθμίσεις και επιστροφή του οφέλους στην κοινωνία – με σχέδιο, συνέπεια και ρεαλισμό».