Πύραυλοι Tomahawk: Το «μακρύ χέρι» που θέλει ο Ζελένσκι — Τι μπορούν (και τι δεν μπορούν) να αλλάξουν στο πεδίο της μάχης

Οι Tomahawk είναι το όπλο-σύμβολο της αμερικανικής ισχύος: υποηχητικοί πύραυλοι cruise, με εμβέλεια >1.600 χλμ. (ανάλογα με την έκδοση) και ακρίβεια καθοδήγησης (GPS/INS/TERCOM/DSMAC), ικανοί να πετούν χαμηλά, «αγκαλιάζοντας» το έδαφος για να αποφεύγουν την ανίχνευση. Το κόστος τους αποτιμάται περίπου στα $2–2,2 εκατ. ανά βλήμα για τις χερσαίες προσβολές (πολύ υψηλότερο για θαλάσσιες/ναυτικές εκδόσεις), ενώ η νεότερη οικογένεια Block V έχει αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά και πολεμικές κεφαλές. 

Ιστορικά, οι Tomahawk έχουν χρησιμοποιηθεί από τις ΗΠΑ σε σειρά επιχειρήσεων — από τον Πόλεμο του Κόλπου (1991) έως τη Λιβύη (2011) και τα πλήγματα στη Συρία (2017/18) — ακριβώς επειδή προσφέρουν βάθος κρούσης χωρίς ανάληψη ρίσκου επανδρωμένων αποστολών. 

Γιατί τους ζητά η Ουκρανία

Το Κίεβο επιδιώκει μακρά ακτίνα και μεγάλη εκρηκτική ισχύ για στόχους βαθιά εντός Ρωσίας: αεροπορικές βάσεις, εργοστάσια drones, υποδομές καυσίμων. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επανέλαβε δημόσια ότι οι Tomahawk είναι «αναγκαίοι» και χαρακτήρισε τη συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ «θετική», παρότι δεν απέσπασε δέσμευση παραχώρησης. Ο ίδιος υπαινίχθηκε πως μετά την τηλεφωνική συνομιλία Τραμπ–Πούτιν, η Ουάσινγκτον πάγωσε την ιδέα για να αποφευχθεί κλιμάκωση ενόψει της προωθούμενης συνάντησης στη Βουδαπέστη. 

Ο Ζελένσκι γύρισε από την Ουάσινγκτον χωρίς Tomahawk: Λάθος timing, η «Βουδαπέστη» στον ορίζοντα και… ένας δύσκολος χειμώνας

Το Κρεμλίνο έχει ήδη εκδώσει σκληρές προειδοποιήσεις κατά ενδεχόμενης αμερικανικής πώλησης/μεταβίβασης Tomahawk στην Ουκρανία — ενδεικτικό ότι το όπλο αντιμετωπίζεται ως στρατηγικός πολλαπλασιαστής. 

Το τεχνικό–επιχειρησιακό «αλλά»

Ο Tomahawk είναι κυρίως ναυτικό όπλο (εκτοξεύσεις από πλοία/υποβρύχια). Για χερσαία χρήση απαιτείται ο αμερικανικός εκτοξευτής Typhon (Mid-Range Capability/MRC) που ρίχνει Tomahawk και SM-6. Η Ουκρανία δεν διαθέτει σήμερα Typhon, ενώ το σύστημα βρίσκεται μόλις τα τελευταία χρόνια σε υπηρεσία στον αμερικανικό Στρατό, με πρόσφατες διαθεσιμότητες και αναπτύξεις στον Ινδο-Ειρηνικό. Με απλά λόγια: ακόμη κι αν δοθεί «πράσινο φως», χρειάζεται υποδομή, εκπαίδευση, ενοποίηση πριν μιλήσουμε για επιχειρησιακή ετοιμότητα. 

Θα άλλαζαν οι Tomahawk τον πόλεμο;

Κανένα μεμονωμένο σύστημα δεν ανατρέπει μόνο του το πεδίο — ειδικά σε πόλεμο φθοράς. Για να «σβήσουν» συστηματικά διυλιστήρια και αεροπορικές βάσεις της Ρωσίας θα απαιτούνταν εκατοντάδες βλήματα και συνεχής ροή. Όμως μερικές δεκάδες Tomahawk, στοχευμένες σε κρίσιμες υποδομές ακριβείας, θα μπορούσαν να προκαλέσουν δυσανάλογη φθορά και να αυξήσουν το κόστος για τη Μόσχα, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική πίεση — ακριβώς γι’ αυτό αποτελούν αντικείμενο τόσο έντονου διπλωματικού παζαριού. (Η δημόσια συζήτηση στις ΗΠΑ σήμερα περιστρέφεται και γύρω από το διαθέσιμο απόθεμα και τις προτεραιότητες προμηθειών.) 

Τι είναι ρεαλιστικό τώρα

Ο Ζελένσκι προτάσσει τα αντιαεροπορικά ως υπ’ αριθμόν 1 ανάγκη (στόχος: 25 συστήματα Patriot σε βάθος χρόνου) και παράλληλα πιέζει για μακράς ακτίνας ικανότητες. Το πακέτο που μετράει τούτη την ώρα είναι: αεράμυνα, πυρομαχικά και επιλεκτικά πλήγματα βάθους με μέσα που υπάρχουν ήδη στο ουκρανικό οπλοστάσιο — με τους Tomahawk να παραμένουν πολιτικά αμφιλεγόμενη (και τεχνικά απαιτητική) υπεραξία. 

• Patriot
• Tomahawk
• αεράμυνα
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Κλιμάκωση
• μακράς ακτίνας πλήγματα
• Ουκρανία
• Ρωσία