Βατικανό απέναντι σε… θαυματοποιούς: Ο Ιησούς δεν έκανε «γκεστ εμφανίσεις» στη Γαλλία

Ένα «θαύμα» σε ένα απομακρυσμένο χωριό μπορούσε να γίνει viral στο διαδίκτυο μέσα σε λίγες ώρες. Μέχρι να προλάβει ο τοπικός Επίσκοπος να καταλάβει τι συμβαίνει, χιλιάδες πιστοί είχαν ήδη συρρεύσει, είχαν δημιουργηθεί ομάδες υποστήριξης, και συχνά, είχαν ξεκινήσει και οι οικονομικές απάτες. Η Εκκλησία βρισκόταν συνεχώς πίσω από τις εξελίξεις, ανίκανη να διαχειριστεί τη σύγχυση.

Έτσι, τον Μάιο του 2024, το Γραφείο για το Δόγμα της Πίστης, με επικεφαλής τον Καρδινάλιο Βίκτορ Φερνάντεζ, αποφάσισε να αλλάξει ριζικά την ίδια την ερώτηση. Το ερώτημα δεν είναι πλέον «Είναι αυτό 100% υπερφυσικό;», αλλά «Είναι αυτό καλό για την πίστη; Βοηθάει τους ανθρώπους ή τους εκμεταλλεύεται;».

Πλέον, η Εκκλησία σχεδόν ποτέ δεν δεσμεύεται να πει αν ένα όραμα είναι «αληθινό». Αντίθετα, δίνει στον τοπικό Επίσκοπο ένα πρακτικό εργαλείο με έξι άμεσες απαντήσεις.

Για παράδειγμα, μπορεί να δώσει ένα απλό «πράσινο φως», το λεγόμενο Nihil Obstat (Ουδέν κωλύει), που απλώς λέει στους πιστούς ότι «δεν βλέπουμε κάτι κακό ή επικίνδυνο εδώ, μπορείτε να συνεχίσετε», χωρίς όμως η Εκκλησία να επιβεβαιώνει το θαύμα. Ή, αν βλέπει θετικά στοιχεία αλλά και σημεία σύγχυσης, μπορεί να πει Prae oculis habeatur (Να ληφθεί υπόψη), δηλαδή «είναι καλό, αλλά το παρακολουθούμε στενά».

Αν τώρα υπάρχουν σοβαρότερα προβλήματα, όπως δογματικά λάθη ή οικονομική εκμετάλλευση, ο Επίσκοπος μπορεί να επέμβει για να «καθαρίσει» την κατάσταση, μια διαδικασία που ονομάζεται Curatur (Χρήζει φροντίδας), ή ακόμα και να πάρει τον πλήρη έλεγχο, βάζοντας την κατάσταση Sub mandato (Υπό εντολή).

Στις χειρότερες περιπτώσεις, όπου το φαινόμενο κρίνεται επικίνδυνο, μπορεί να το απαγορεύσει ρητά (Prohibetur et obstruatur). Και μόνο στην πιο ακραία περίπτωση, αν αποδειχθεί ξεκάθαρη απάτη και ψέμα, θα εκδώσει την τελική ετυμηγορία, τη Declaratio de non supernaturalitate (Δήλωση μη υπερφυσικότητας), λέγοντας ουσιαστικά «αυτό είναι σίγουρα ψεύτικο».

Στην ουσία, η αλλαγή αυτή είναι μια στροφή από την προσπάθεια πιστοποίησης του θαύματος στην προστασία των πιστών. Το Βατικανό ενδιαφέρεται λιγότερο για το αν η Παναγία πράγματι εμφανίστηκε, και περισσότερο για το αν οι άνθρωποι που πιστεύουν ότι εμφανίστηκε, οδηγούνται σε καλό δρόμο ή πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης.