«Βελτιώσεις» στο σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία: Η Ευρώπη πανηγυρίζει αυτάρεσκα αλλά η πραγματικότητα τη διαψεύδει

Η ηγεσία της Ευρώπης δηλώνει με αυταρέσκεια ότι πέτυχε βελτιώσεις στο σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία, αλλά το τελικό αποτέλεσμα θα το κρίνει η πραγματικότητα.

Μοιάζουν να λειτουργούν όλοι με βάση το ίδιο εγχειρίδιο διαπραγμάτευσης υπό ακραίες συνθήκες: πρώτα επαινείς τον απέναντί σου, που ξέρεις ότι είναι ισχυρότερος, και μετά αρχίζεις να «πειράζεις» ένα-ένα τα επιχειρήματά του, προσπαθώντας να αποφύγεις τα χειρότερα χωρίς να προκαλέσεις την οργή του.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αιφνιδιάστηκαν ξανά, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ένα σχέδιο 28 σημείων, που στη συνέχεια βάφτισε «τελεσίγραφο», αυτή τη φορά όχι προς τη Μόσχα, αλλά προς το Κίεβο. Η αίσθηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήταν πως το κείμενο έμοιαζε να έχει, αν όχι γραφτεί, τουλάχιστον υπαγορευτεί από ρωσικά χείλη.

Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σήμανε συναγερμός: ο Τραμπ έδειχνε να θέλει να σταματήσει τον πόλεμο «με κάθε κόστος», πιέζοντας τον Ζελένσκι να αποδεχτεί τετελεσμένα. Οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να επαινέσουν το ενδιαφέρον του Αμερικανού προέδρου και τη νέα του πρωτοβουλία, ελπίζοντας να μην τον θυμώσουν, και στη συνέχεια ζήτησαν συμμετοχή στη διαδικασία, έστω και εκ των υστέρων, με στόχο να υπάρξουν «βελτιώσεις» στο κείμενο.

Ήταν μια αντίδραση παρόμοια με εκείνη, όταν ο Τραμπ τους αιφνιδίασε με την ανακοίνωση της συνάντησής του με τον Πούτιν στην Αλάσκα. Τότε οι Ευρωπαίοι αρκέστηκαν στο ότι «άνοιξαν οι πόρτες του Λευκού Οίκου», ενώ η Ουάσινγκτον αξιοποίησε επικοινωνιακά την εικόνα της αμερικανικής παντοδυναμίας.

Σήμερα, όλοι μαζί μιλούν για μια «μεγάλη επιτυχία» στις συνομιλίες με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος – σύμφωνα με τους ίδιους – αποδέχτηκε παρεμβάσεις υπέρ της Ουκρανίας και της ασφάλειας της Ευρώπης. Όμως παραμένει θολό:

• ποια ακριβώς είναι αυτά τα σημεία,

• και κυρίως πόσο σοβαρά θα τα λάβει υπόψη του ο Τραμπ, που συχνά δείχνει να κινείται σε άλλη γραμμή από τον υπουργό του, εμπιστευόμενος περισσότερο τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ – πρόσωπο που και ο Πούτιν φαίνεται να θεωρεί τον μοναδικό αξιόπιστο συνομιλητή του.

Εδώ γεννιέται η υποψία πως οι Ευρωπαίοι έχουν τόσο μεγάλο άγχος να αποδείξουν ότι «δεν είναι θεατές», ώστε πανηγυρίζουν για τον ρόλο τους, χωρίς να απαντούν στο βασικό ερώτημα: αν οι προτάσεις τουςμπορούν πραγματικά να εφαρμοστούν, να οδηγήσουν σε τέλος του πολέμου και σε μια σταθερή ειρήνη.

Προς το παρόν, όλα αυτά παραμένουν ασαφή, όπως και το πώς οι Ευρωπαίοι θα εξασφαλίσουν ότι στις επόμενες φάσεις μιας ειρηνευτικής διαδικασίας δεν θα τρέχουν ξανά πίσω από τετελεσμένα, με σημαία το δόγμα «και μη χειρότερα».

Ακόμη κι αν αύριο σιγούσαν τα όπλα, τα κρίσιμα ζητήματα της επόμενης μέρας είναι τόσο πολλά, που για την επίλυσή τους θα χρειαστεί κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από την επικοινωνιακή αυταρέσκεια της περασμένης εβδομάδας.

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Ευρώπη
• Μάρκο Ρούμπιο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ουκρανία
• Στιβ Γουίτκοφ
• σχέδιο 28 σημείων