Αιγαίο: Οι πολεμικές ιαχές Τσαβούσογλου και το χρονικό των τουρκικών προκλήσεων – Η απάντηση της Αθήνας στο casus belli

Ένα δεύτερο τουρκικό casus belli εναντίον της Ελλάδας επισημοποίησε δημοσίως ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου ο οποίος πήγε ένα βήμα παραπέρα τις απειλές περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας.

Όλα ξεκίνησαν όταν σε συνέντευξή του στο εθνικό δίκτυο TRT, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε προκλητικά πως εάν η Ελλάδα δεν παραιτηθεί από τη στρατικοποίηση των νησιών, τότε θα αμφισβητηθεί η κυριαρχία τους από την Άγκυρα, ενώ κατηγόρησε την Αθήνα πως ψευδώς υποστηρίζει πως δέχεται απειλές από την Άγκυρα και πως θα διεθνοποιήσει το θέμα.

«Αποστείλαμε δύο επιστολές στον ΟΗΕ, γιατί η Ελλάδα παραβίασε το καθεστώς των αποστρατιωτικοποιημένων νησιών. Τα νησιά δόθηκαν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη της Λωζάνης και των Παρισίων με τον όρο του αφοπλισμού. Η Ελλάδα παραβιάζει τις εδώ συμφωνίες. Εάν η Ελλάδα δεν το σταματήσει αυτό, τότε τίθεται θέμα αμφισβήτησης της κυριαρχίας αυτών των νησιών» δήλωσε, συνεχίζοντας στο ίδιο ύφος: «Εάν χρειαστεί, θα κάνουμε τις τελευταίες μας προειδοποιήσεις κι έπειτα θα ξεκινήσει η αμφισβήτηση.

Η Ελλάδα λέει πως αισθάνεται απειλή από την Τουρκία και άρα γι’ αυτό τον παραβιάζει τον όρο. Θα αποτρέψει την απειλή με λίγους στρατιώτες και λίγα όπλα που τοποθετεί στα νησιά νησί; Δεν λέει την αλήθεια. Πάντα λέει ψέμματα σε ανθρωπιστικά θέματα. Αν υπάρχει απειλή είναι από εκείνη. Δεν πρόκειται αυτό να το αφήσουμε έτσι. Υπάρχουν πλευρές σε αυτές τις συμφωνίες, τη Συμφωνία της Λωζάνης, του Παρισιού. Φυσικά, θα ξεκινήσουμε συζήτηση σε διεθνές επίπεδο».

TRT Haber Canlı Yayını https://t.co/DnZR9QjnXB

— Mevlüt Çavuşoğlu (@MevlutCavusoglu) February 10, 2022

«Δεν θα κάνουμε συμβιβασμούς»

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, επανέλαβε πως η Τουρκία δεν πρόκειται να υποχωρήσει από καμία διεκδίκησή της στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο κατηγορώντας προκλητικά Αθήνα και Λευκωσία πως παραβιάζουν με τις ενέργειές την… τουρκική υφαλοκριπίδα. «Καθορίσαμε τα δυτικά σύνορα της υφαλοκρηπίδας μας και τα καταχωρήσαμε στον ΟΗΕ. Δεν θα κάνουμε συμβιβασμούς εδώ. Η Ε/Κ και η Ελλάδα παραβίασαν την υφαλοκρηπίδα μας εννέα φορές.

Κάποιες φορές μπλοκαρίστηκαν διπλωματικά και κάποιες από το ναυτικό μας, με τις απαραίτητες προειδοποιήσεις. Δεν αφήσαμε αυτά τα πλοία στην υφαλοκρηπίδα μας. Η αποφασιστικότητά μας είναι ξεκάθαρη. Αν αφορά επιστημονική έρευνα μόνο εάν συνεργαστούν με την Τουρκία και πάρουν άδεια μπορεί να προχωρήσει. Η στάση μας σε αυτό το θέμα δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ. Είμαστε δυνατοί και αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε την υφαλοκρηπίδα μας» τόνισε ο Τσαβούσογλου.

Η προαναγγελία από το σύμβουλο του Ερντογάν

Aξίζει να σημειωθεί ότι πριν από πέντε μήνες, για το ίδιο ζήτημα είχε εκφραστεί χωρίς περιστροφές ο Μεσούτ Χακί Τζασίν, σύμβουλος ασφαλείας και εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν χαρακτηρίζοντας «αιτία πολέμου (casus belli)» τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών του Αιγαίου.

Συγκεκριμένα στις 13 Οκτωβρίου, μιλώντας τότε στο CNN Turk είχε δηλώσει πολύ χαρακτηριστικά: «Λένε πως αναγνωρίζουν το καθεστώς της Λωζάννης και εξοπλίζουν τα νησιά. Τα νησιά είναι υπερεξοπλισμένα. Η Τουρκία το κοινοποίησε αυτό στα Ηνωμένα Έθνη και αυτό είναι αιτία πολέμου».

Μετά τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου βγήκε και η εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας και ισχυρίστηκε ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία έχει κάνει 229 παραβιάσεις στον εναέριο χώρο των …αποστρατιωτικοποιημένων νησιών.

Οργισμένη αντίδραση των Αθηνών

Σκληρή απάντηση στην Τουρκία, με αφορμή τις νέες προκλητικές δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της γειτονικής χώρας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, έδωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρος Παπαϊωάννου.

«Αναφορικά με τις πλέον πρόσφατες αιτιάσεις Τούρκων αξιωματούχων για το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου τις απορρίπτουμε εν τω συνόλω τους. Οι εν λόγω αιτιάσεις όχι μόνο δεν συνάδουν με βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά ξεφεύγουν και της απλής λογικής. Η ελληνική θέση αναφορικά με το ζήτημα αυτό έχει εκφρασθεί επανειλημμένα και δημόσια. Σχετική επιστολή έχει αποσταλεί από την Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού αυτού», τονίζει το ελληνικό ΥΠΕΞ.

«Ομοίως, η Ελλάδα απορρίπτει τις τουρκικές μονομερείς αιτιάσεις για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, αιτιάσεις, οι οποίες αγνοούν, για μια ακόμα φορά, τους θεμελιώδεις κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, και ιδιαίτερα του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Οι αιτιάσεις αυτές, συν τοις άλλοις, στηρίζονται σε ένα ανυπόστατο, άκυρο και παράνομο ‘μνημόνιο’. Η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και είναι πρόθυμη να διεξάγει εποικοδομητικό διάλογο με την Τουρκία, στη βάση των αρχών αυτών», καταλήγει η δήλωση.

Ηχηρή στήριξη από τις ΗΠΑ

Δεν υπάρχει θέμα αμφισβήτησης της κυριαρχίας των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο διαμηνύει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Απαντώντας σε ερώτηση της ιστοσελίδας Hellas Journal που αφορούσε την τοποθέτηση του Τούρκου υπουργού, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθάρισε ότι «η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών πρέπει να γίνεται σεβαστή και να προστατεύεται. Η κυριαρχία της Ελλάδας σε αυτά τα νησιά δεν αμφισβητείται».

Υποψίες θερμού επεισοδίου – Πού θα μπορούσε να συμβεί

Όσον αφορά το διεθνές δίκαιο, είναι ξεκάθαρο ότι οι Τούρκοι παραλογίζονται, σχολίασε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος στον 989Alpha Radio και την εκπομπή «Χωρίς μάσκα», με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο και τον Γιώργο Σμυρνή, αναφορικά με τις νέες προκλητικές δηλώσεις Τσαβούσογλου, με τις οποίες αμφισβητεί ανοιχτά την κυριαρχία ελληνικών νησιών.

Ο διεθνολόγος υπογράμμισε ότι η ουσία είναι πως η Τουρκία προκαλεί. Και εξήγησε πως έχει αυξήσει τη ρητορική της. Είτε γιατί επιθυμεί αποστρατικοποίηση των νησιών, επειδή αισθάνεται απειλή από οποιαδήποτε στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας σε νησιά του Αιγαίου. Το παράδοξο, σύμφωνα με τον κ. Δεσποτόπουλο, συνίσταται στο γεγονός πως η Άγκυρα έχει τη μεγαλύτερη αποβατική δύναμη της Μεσογείου απέναντι από αυτά τα νησιά.

Ο διεθνολόγος θεωρεί πως θα μπορούσαμε να έχουμε στο μέλλον ένα επεισόδιο τύπου Ιμίων, διότι οι Τούρκοι έχουν μια λίστα νησιών στον… κατάλογό τους, που άλλοτε είναι 8, άλλοτε 12, άλλοτε 18, βραχονησίδες, αλλά νησιά κατοικημένα. Οι γείτονες θεωρούν πως κάποια από αυτά δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα, και εκεί θα μπορούσαμε να έχουμε πρόβλημα.

• ΟΗΕ
• Τουρκία