Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν δίνουν αμνηστία στους κρατικούς λειτουργούς – Φόβος και απελπισία στην Καμπούλ

Γενική αμνηστία για όλους τους κρατικούς λειτουργούς ανακοίνωσαν την Τρίτη οι Ταλιμπάν, που ανακατέλαβαν την εξουσία στο Αφγανιστάν. Παράλληλα, τους κάλεσαν να επιστρέψουν στις εργασίες τους. Την ίδια ώρα, στην Καμπούλ χιλιάδες Αφγανοί είναι τρομοκρατημένοι και απελπισμένοι, αγωνιούν για την επόμενη ημέρα και ψάχνουν τρόπους να εγκαταλείψουν τη χώρα.

«Κηρύχθηκε γενική αμνηστία για όλους (…), συνεπώς οφείλετε να επιστρέψετε με πλήρη εμπιστοσύνη στις καθημερινές συνήθειές σας», αναφέρουν οι Ταλιμπάν σε ανακοίνωση που εξέδωσαν.

Αν και από την πρώτη στιγμή, όλοι φοβήθηκαν πως οι μαχητές των Ταλιμπάν θα άρχιζαν τις θηριωδίες, τα βασανιστήρια και τις δημόσιες εκτελέσεις, δύο ημέρες μετά την κατάληψη της Καμπούλ έσπευσαν να ανακοινώσουν γενική αμνηστία στους κρατικούς λειτουργούς.

Σκηνές χάους στο αεροδρόμιο της Καμπούλ

Την ίδια ώρα, χιλιάδες Αφγανοί ψάχνουν τρόπους να εγκαταλείψουν τη χώρα, με τις εικόνες που έρχονται από το αεροδρόμιο της Καμπούλ να είναι συγκλονιστικές.

Από σήμερα το πρωί, στρατιωτικά αεροσκάφη που εκκενώνουν διπλωμάτες και πολίτες από το Αφγανιστάν άρχισαν να απογειώνονται ξανά, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς πηγή προσκείμενη στις δυνάμεις ασφαλείας δυτικής χώρας.

Insane. Don’t have any other words.

The Kabul Airport.

pic.twitter.com/ylraJsDyme

— Ragıp Soylu (@ragipsoylu) August 16, 2021

Exclusive – The video shows a flight from #Kabul airport where two people are thrown from a plane into the the people’s homes.#Afghanistan #Taliban pic.twitter.com/GlSgjNApJj

— Aśvaka – آسواکا News Agency (@AsvakaNews) August 16, 2021

Ο διάδρομος, τον οποίο είχαν καταλάβει τη Δευτέρα χιλιάδες απελπισμένοι Αφγανοί που ήθελαν απεγνωσμένα να φύγουν από την πρωτεύουσα μετά την κατάληψή της από τους Ταλιμπάν, μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθώς το πλήθος απομακρύνθηκε, σύμφωνα με τον αξιωματούχο. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, στις οποίες έχει ανατεθεί η φύλαξη και η λειτουργία του αεροδρομίου, είχαν σταματήσει χθες τις πτήσεις εξαιτίας του χάους που επικρατούσε.

Μάλιστα, μία εικόνα που είδε το φως της δημοσιότητας μέσα από αμερικανικό μεταγωγικό είναι «γροθιά στο στομάχι». Περισσότεροι από 600 άνθρωποι στοιβάχτηκαν στο θηριώδες αεροσκάφος, με την ελπίδα να φύγουν από το Αφγανιστάν για να βρουν ένα καλύτερο αύριο.

Εν τω μεταξύ, δεκάδες είναι οι πολίτες που κρύβονται πίσω από τις κλειδαμπαρωμένες πόρτες των σπιτιών τους στην Καμπούλ, προκειμένου να γλιτώσουν από το μένος των Ταλιμπάν.

Με τα όπλα στα χέρια, οι Ταλιμπάν αναζητούν πόρτα – πόρτα οποιονδήποτε συνεργάστηκε όλα αυτά τα χρόνια με ΜΚΟ καθώς και δυτικές κυβερνήσεις.

Σύμφωνα με τον Γκουλάμ Ισατσάι, εκπρόσωπο του Αφγανιστάν στα Ηνωμένα Έθνη υπάρχουν αναφορές ότι οι Ταλιμπάν έχουν ξεκινήσει τις «περιπολίες θανάτου». Παράλληλα προειδοποίησε για τις υποσχέσεις που αθέτησαν κατά το παρελθόν οι Ταλιμπάν.

«Οι κάτοικοι της Καμπούλ ζουν με το φόβο αυτή τη στιγμή», επεσήμανε. Όπως τόνισε ο Ισατσάι, οι Ταλιμπάν έχουν ξεκινήσει έρευνες σε σπίτια ορισμένων γειτονιών κάνοντας καταγραφή ονομάτων ενώ αναζητούν τα ονόματα των προσώπων που έχουν στις λίστες τους».

Ανησυχία στη Δύση, ικανοποίηση σε Ρωσία, Κίνα, Πακιστάν

Μεταξύ των κερδισμένων από τις καταιγιστικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν, που προκάλεσαν σοκ στη Δύση, περιλαμβάνονται η Ρωσία, το Πακιστάν και η Κίνα, που έχουν εκδηλώσει τις προθέσεις τους να συνδιαλλαγούν με τους Ταλιμπάν, αν και δεν κρύβουν τις ανησυχίες τους μήπως το Αφγανιστάν μετατραπεί και πάλι σε ασφαλές καταφύγιο για ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις, που θα μπορούσαν να εξαπολύσουν επιθέσεις στα εδάφη τους.

Από όλες τις γειτονικές χώρες το Πακιστάν εμφανίστηκε το πλέον ικανοποιημένο, όπως φαίνεται κι από τον τρόπο που χαιρέτισε την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, αφού ελπίζει ότι θα ασκεί πλέον μεγαλύτερη επιρροή και θα έχει περισσότερους μοχλούς πίεσης στην Καμπούλ, αποκτώντας έναν ισχυρό περιφερειακό σύμμαχο, που ασπάζεται τις ίδιες ισλαμικές αξίες. «Οι Ταλιμπάν έσπασαν τις αλυσίδες της ψυχικής δουλείας στο Αφγανιστάν», σχολίασε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Ιμράν Χαν, που έχει τόσο προσωπικούς όσο και πολιτικούς λόγους να θριαμβολογεί για την κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης. Αλλά και ανώτεροι θρησκευτικοί ηγέτες και στρατηγοί της χώρας γιόρτασαν δημοσίως τη νίκη των Ταλιμπάν, ενώ ο Σιράτζ ουλ Χακ, επικεφαλής του ισλαμικού κόμματος Jamaat-e-Islami (JI) έκανε λόγο σε ομιλία του για μια «ιστορική νίκη επί μιας υπερδύναμης» που θα φέρει στην εξουσία «μια υποδειγματική ισλαμική κυβέρνηση στο Αφγανιστάν».

Το Πακιστάν που διαθέτει μια μακρά, όχι αυστηρά φρουρούμενη συνοριακή γραμμή με το Αφγανιστάν, αποτελεί εδώ και χρόνια καταφύγιο για ηγετικά στελέχη των Ταλιμπάν και των οικογενειών τους, ενώ εκεί εκπαιδεύονται και λαμβάνουν συχνά ιατρική φροντίδα μαχητές τους. Αν και το Πακιστάν αρνείται ότι παρέχει στρατιωτική υποστήριξη στους Αφγανούς Ταλιμπάν κι επιμένει ότι πίεζε για ειρήνευση στις διαπραγματεύσεις των Ταλιμπάν με τις ΗΠΑ στη Ντόχα, πολλοί πιστεύουν ότι βασική του προτεραιότητα ήταν να διατηρήσει με το μέρος του τους Ταλιμπάν. Ωστόσο, δεν λείπουν και εκείνοι που φοβούνται ότι η επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία θα δώσει ώθηση και σε ήδη ισχυρές εξτρεμιστικές ομάδες Ισλαμιστών στο Πακιστάν, καθιστώντας τη χώρα πιο ευάλωτη στους τζιχαντιστές.

Εμφανή ικανοποίηση με «δόση χαιρεκακίας» προκάλεσε στο Κρεμλίνο η ταπεινωτική αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν, σχολιάζουν διεθνή ΜΜΕ: Πριν από τρεις και πλέον δεκαετίες τα τελευταία άρματα μάχης των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν είχαν εγκαταλείψει τη χώρα μέσω της Γέφυρας Φιλίας προς το Ουζμπεκιστάν, την ίδια γέφυρα που χρησιμοποίησαν τα τελευταία 24ωρα και σύμμαχοι των ΗΠΑ Αφγανοί πολέμαρχοι με τους μαχητές τους για να διαφύγουν.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει καταστήσει τη μάχη κατά της τρομοκρατίας βασικό πυλώνα της εξωτερικής του πολιτικής συγκρίνοντάς τη με τη μάχη κατά του ναζισμού. Η Ρωσία έχει δικαιολογήσει τις επεμβάσεις της στη Συρία και τη Λιβύη και τη στήριξή της προς τον Μπασάρ αλ Άσαντ και τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν ανάχωμα κατά της ανόδου του εξτρεμισμού και κατά του χάους. Ωστόσο, στο μέτωπο του Αφγανιστάν οι πολιτικοί υπολογισμοί του Κρεμλίνου είναι διαφορετικοί καθώς υιοθετεί μια ψύχραιμη realpolitik. Αν και έχει χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση τους Ταλιμπάν η Ρωσία εμφανίζεται έτοιμη να συνδιαλλαγεί μαζί τους εφόσον μπορέσει να διασφαλίσει την ασφάλεια των διπλωματών της και να αποτρέψει επιθέσεις τους στο μαλακό της υπογάστριο, δηλαδή κατά των συμμάχων της στην κεντρική Ασία, όπως το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν.

Ο προεδρικός απεσταλμένος της Ρωσίας, στο Αφγανιστάν, Ζαμίρ Καμπούλοφ άφησε μάλιστα ανοικτό το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει η χώρα του την κυιβέρνηση των Ταλιμπάν βάσει της συμπεριφοράς που θα επιδείξουν – κάτι που θα συνιστούσε μεγάλη νίκη για τους Ταλιμπάν, κίνηση που θα έδειχνε ότι η Μόσχα ενδεχομένως να επιδιώξει μεσολαβητικό ρόλο καθώς αποσύρεται η Δύση από το παιχνίδι εκεί. Σημαντικές ως εκ τούτου είναι οι επαφές αυτή την εβδομάδα μεταξύ αξιωματούχων των Ταλιμπάν και Ρώσων απεσταλμένων. Σε περίπτωση που δεν αποδώσουν, ωστόσο, καρπούς η Μόσχα είναι προετοιμασμένη για μεγαλύτερη αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή, ένας από τους λόγους που έκανε στρατωτικές ασκήσεις με το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν τον περασμένο μήνα καθώς και γυμνάσια με την Κίνα, την ώρα που οι Ταλιμπάν έσπευδαν να καταλάβουν το Αφγανιστάν.

Αν και το Πεκίνο ένιωθε άβολα με την αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στο Αφγανιστάν, άσκησε δριμεία κριτική στις ΗΠΑ για την «ανεύθυνη» αποχώρησή τους από τη χώρα. Τα τελευταία χρόνια η Κίνα αντιμετώπιζε την παρατεινόμενη παρουσία των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν ως «το μη χείρον», σύμφωνα με τον Άντριου Σμολ της αμερικανικής δεξαμενής σκέψης German Marshall Fund. «Αλλά κρίνοντας από τη συνάντηση του περασμένου μήνα μεταξύ των Ταλιμπάν και του Κινέζου υπ ΕΞ Γουάνγκ Γι, το Πεκίνο φαίνεται ότι ήταν καλά προετοιμασμένο γι’ αυτές τις εξελίξεις, πιθανώς καλύτερα κι από τις ίδιες τις ΗΠΑ», τόνισε.

Κινεζικά κρατικά ΜΜΕ άδραξαν χθες την ευκαιρία να χλευάσουν την αμερικανική εξωτερική πολιτική, αλλά το Πεκίνο χαράσσει πολύ προσεκτικά την τακτική του έναντι του νέου καθεστώτος των Ταλιμπάν, αφού θεωρεί το Αφγανιστάν έναν βάλτο όπου έχουν παγιδευτεί μεγάλες δυνάμεις, από τη Βρετανία και την ΕΣΣΔ μέχρι τις ΗΠΑ. Τα όργανα προπαγάνδας του Πεκίνου αποκαλούν το Αφγανιστάν «νεκροταφείο αυτοκρατοριών» και σίγουρα η Κίνα δεν θέλει να βρεθεί μπλεγμένη. Εξ’ ου κι η πραγματιστική προσέγγιση που επιδεικνύει: «Αυτό που θα μπορούσε να Κάνει η Κίνα είναι να μετάσχει στην μεταπολεμική ανοικοδόμηση του Αφγανιστάν και να παράρσχει επενδύσεις που θα βοηθήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας», ανέφερε Κινέζος ανώτερος κρατικός αξιωματούχος προ ημερών. Χθες, η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Χουά Τσουνιίνγκ είπε ότι το Πεκίνο χαιρέτισε την υπόσχεση των Ταλιμπάν «να μην επιτρέψουν σε καμία δύναμη να χρησιμοποιήσει εδάφη του Αφγανιστάν για επιζήμιες για την Κίνα ενέργειες» κι εξέφρασε την ελπίδα να εμπλακεί η Κίνα περισσότερο στην ειρηνευτική διαδικασία στο Αφγανιστάν και να παίξει μεγαλύτερο ρόλο στη μελλοντική ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη».

Tα ΜΜΕ στο Ιράν βρίθουν από ρεπορτάζ που υποστηρίζουν ότι οι Ταλιμπάν δεν θα προχωρήσουν σε εξαγωγή εξτρεμισμού και δεν θα απειλήσουν κανένα κι ότι η Τεχεράν ανέκαθεν βοηθούσε τον λαό του Αφγανιστάν. Ο Ιρανός αξιωματούχος Αλί Σαμχάνι, επί παραδείγματι, προέβη σε δηλώσεις για τον θετικό ρόλο του Ιράν στο Αφγανιστάν. Οι εξελίξεις προκαλούν μεγάλη ικανοποίηση στην Τεχεράνη, που βλέπει τις ΗΠΑ να εγκαταλείπουν το κατώφλι της και θέλουν να φύγουν οι Αμερικανοί και από το Ιράκ και θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν το χάος στο Αφγανιστάν για να το επιτύχουν.

• Αφγανιστάν
• Καμπούλ
• Ταλιμπάν