Αγορά κατοικίας: Κενά σπίτια παρά το ράλι των ενοικίων

Εκατοντάδες χιλιάδες κενές κατοικίες στο σύνολο της επικράτειας θα μπορούσαν να δώσουν, θεωρητικά, λύση στο πρόβλημα των πολύ υψηλών ενοικίων και εν γένει του στεγαστικού προβλήματος που αντιμετωπίζει η χώρα τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, στην απογραφή του 2011 καταγράφηκαν σχεδόν 900.000 κενές κατοικίες (897.968) εκτός χρήσης, κατάλληλες δηλαδή προς ενοικίαση, πώληση ή κατεδάφιση, αριθμός που αποτελούσε το 14% του συνόλου του οικιστικού αποθέματος των συνολικά 6.371.901 κατοικιών της χώρας. Σημειωτέον ότι αν υπολογιστούν και οι δευτερεύουσες και/ή εξοχικές κατοικίες, ο αριθμός αυξάνεται σε 2,24 εκατ. κατοικίες ή το 35% του συνόλου.

Θολή η εικόνα

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή» ωστόσο, από αυτά τα μεγέθη δεν είναι ξεκάθαρο πόσα εξ αυτών είναι όντως «κλειστά» ακίνητα, που θα μπορούσαν να ενοικιαστούν σχετικά σύντομα, ή αν πρόκειται για ερειπωμένα διαμερίσματα ή και ολόκληρα κτίρια, των οποίων η αξιοποίηση είναι σαφώς δυσχερέστερη. Ως εκ τούτου είναι δύσκολη έως ανέφικτη μια εκτίμηση του πόσες χιλιάδες ακίνητα θα μπορούσαν να διατεθούν προς ενοικίαση, με τις κατάλληλες πολιτικές και τα αντίστοιχα κίνητρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Ινστιτούτο για την Ερευνα και την Κοινωνική Αλλαγή Eteron, «η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά κενών κατοικιών στην Ευρώπη, με μεγάλες συγκεντρώσεις στα αστικά κέντρα. Το 2011, το ποσοστό των κενών κατοικιών στον Δήμο Αθηναίων ήταν 31%, στον Δήμο Πειραιά 28% και στον Δήμο Θεσσαλονίκης 28,2%. Ο αριθμός κενών διαμερισμάτων στην περιοχή της Αττικής αυξήθηκε κατά 77% το 2011 συγκριτικά με το 2001, ενώ μόνο στον Δήμο Αθηναίων τα κενά διαμερίσματα έφθασαν τις 132.000. Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού κενών κατοικιών σε κεντρικές περιοχές των πόλεων αλλά και η μη αξιοποίηση των διαθέσιμων κτιριακών πόρων είναι σκανδαλώδης, σε μια περίοδο όξυνσης των στεγαστικών προβλημάτων», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης, όπως αυτά έχουν δημοσιοποιηθεί από τον υπ. Επικρατείας Ακη Σκέρτσο, 750.000 ακίνητα δηλώνονται στην ΑΑΔΕ ως κενά/κλειστά. Σύμφωνα με την ανάλυση του Eteron, οι βασικότεροι λόγοι που συμβαίνει αυτό είναι επειδή οι ιδιοκτήτες τους π.χ. δεν θέλουν να επιβαρυνθούν με τυχόν προβλήματα που σχετίζονται με την ενοικίαση (κακή συνεργασία με ενοικιαστές, κακοπληρωτές, ανάγκες συντήρησης κ.τ.λ.) ή ανήκουν σε πολλούς κληρονόμους. Επίσης, πολλά από τα ακίνητα αυτά δεν μπορούν να ενοικιαστούν επειδή βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση και οι ιδιοκτήτες τους αδυνατούν ή δεν θέλουν να επενδύσουν τα απαιτούμενα χρήματα για τη συντήρηση ή την επισκευή τους.

Περιστασιακή χρήση

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Καθημερινή» ακόμη ένας λόγος είναι ότι τα ακίνητα αυτά χρησιμοποιούνται περιστασιακά ως δευτερεύουσα κατοικία από ιδιοκτήτες/τριες που κατοικούν σε άλλες πόλεις ή χώρες ή ακόμα και στα προάστια. Επιπλέον, ένας σημαντικός αριθμός ακινήτων ναι μεν εμφανίζονται επισήμως ως κενά, χωρίς όμως αυτό να ισχύει στην πράξη, είτε γιατί κατοικούνται χωρίς ενοικιαστήριο είτε γιατί χρησιμοποιούνται για άλλη αδήλωτη δραστηριότητα, όπως π.χ. για επαγγελματική στέγη και πιο πρόσφατα ακόμα και για εκμετάλλευση μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Από τα παραπάνω στοιχεία καθίσταται σαφές ότι το έλλειμμα προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση είναι δεδομένο και εξηγεί με πολύ ξεκάθαρο τρόπο την αύξηση των τιμών των ενοικίων και το στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα όλο και περισσότερα νοικοκυριά, ιδίως όμως οι νεαρότερες ηλικίες και οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Σχετική μελέτη του Eteron (Ινστιτούτο για την Ερευνα και την Κοινωνική Αλλαγή), που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος, σημειώνει ότι «τα ενοίκια σε πολλές περιοχές της Αθήνας παρουσιάζουν αυξήσεις που ξεπερνούν το 50% σε σχέση με τα ενοίκια του 2017, ενώ σημαντικές αυξήσεις (30%-40%) καταγράφονται και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και ο Βόλος. Πριν από δύο μήνες, η ετήσια έρευνα του δικτύου μεσιτικών γραφείων RE/MAX Ελλάς έκανε λόγο για αύξηση 12% των τιμών ενοικίασης (με βάση πραγματικές συναλλαγές) πανελλαδικά κατά τη διάρκεια του τελευταίου 12μήνου (Οκτώβριος 2022 – Οκτώβριος 2021). Στην Αττική η αύξηση άγγιξε το 8,6% (σε 7,6 ευρώ/τ.μ. κατά μέσον όρο), αλλά στο κέντρο της Αθήνας η αύξηση ήταν της τάξεως του 11,4% και στα νότια προάστια οι τιμές αυξήθηκαν κατά 13%. Στη Θεσσαλονίκη τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 15,1% τον τελευταίο χρόνο (6,5 ευρώ/τ.μ.) και στην περιφέρεια η αύξηση διαμορφώθηκε σε 12,3%.

Η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά κενών κατοικιών στην Ευρώπη, εκτιμά το Ινστιτούτο Eteron.

Ακριβή η ανακαίνιση

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ κ. Στράτο Παραδιά, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχής έξοδος από την αγορά παλαιών και μη ανακαινισμένων κατοικιών, κυρίως στα κέντρα των πόλεων, όταν εγκαταλείπονται από τους παλαιούς ενοικιαστές τους. Ο λόγος είναι το τεράστιο κόστος που απαιτείται σε υλικά και εργασία για να επιδιορθωθούν ζημιές, φθορές και να γίνει και μια σχετική ενεργειακή αναβάθμιση.

• αγορά κατοικίας
• ακίνητα
• ενοίκια
• Κατοικία