AI και σεισμολογία: Νέα εργαλεία προβλέπουν μετασεισμούς μέσα σε δευτερόλεπτα

Η πρόγνωση σεισμών περνά σε νέα εποχή, καθώς εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν πλέον να εκτιμήσουν τον κίνδυνο μετασεισμών μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μετά τον κύριο σεισμό. Τα ευρήματα αυτά ανήκουν σε νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, τη Βρετανική Γεωλογική Υπηρεσία και το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας – μια έρευνα που ανοίγει τον δρόμο για ταχύτερη και πιο αποτελεσματική διαχείριση σεισμικών κρίσεων.

Τι εξετάζει η νέα μελέτη

Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε εργαλεία πρόγνωσης βασισμένα σε μοντέλα μηχανικής μάθησης, εκπαιδεύοντάς τα σε σεισμολογικά δεδομένα από περιοχές με έντονη σεισμική δραστηριότητα: Καλιφόρνια, Νέα Ζηλανδία, Ιταλία, Ιαπωνία και Ελλάδα.
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προβλέψει τον αριθμό των μετασεισμών που θα καταγραφούν μέσα στις πρώτες 24 ώρες μετά από έναν σεισμό άνω των 4 Ρίχτερ.

Τα μοντέλα συγκρίθηκαν με το διεθνώς καθιερωμένο ETAS (Epidemic-Type Aftershock Sequence) – το σύστημα που χρησιμοποιείται σήμερα σε Ιταλία, Νέα Ζηλανδία και ΗΠΑ.

Ταχύτητα με ακρίβεια: το μεγάλο πλεονέκτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Παρότι η ακρίβεια των μοντέλων AI ήταν αντίστοιχη με εκείνη του ETAS, η διαφορά στις ταχύτητες ήταν εντυπωσιακή:

• Το ETAS χρειάζεται ώρες ή ακόμη και ημέρες για να παράγει ασφαλή αποτελέσματα.

• Τα μοντέλα AI δίνουν προβλέψεις μέσα σε δευτερόλεπτα, προσφέροντας τεράστια επιχειρησιακά πλεονεκτήματα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Η υποψήφια διδάκτορας Φωτεινή Δερβίση, επικεφαλής της μελέτης, τονίζει:

«Τα μοντέλα μηχανικής μάθησης μπορούν να προβλέψουν μετασεισμούς μέσα σε δευτερόλεπτα, με ποιότητα συγκρίσιμη με τις προβλέψεις του ETAS. Η ταχύτητά τους και το χαμηλό υπολογιστικό κόστος έχουν σημαντικά οφέλη για επιχειρησιακή χρήση».

Η ίδια σημειώνει πως η συνδυαστική αξιοποίηση καταλόγων σεισμών υψηλής ανάλυσης σε πραγματικό χρόνο και αλγορίθμων AI μπορεί να ενισχύσει καθοριστικά την παρακολούθηση σεισμικών δονήσεων.

Πρακτικά οφέλη για τις αρχές και την πολιτική προστασία

Η ταχεία εκτίμηση του μετασεισμικού κινδύνου είναι κρίσιμη για:

• Λήψη άμεσων αποφάσεων σε περιοχές που έχουν χτυπηθεί από σεισμό

• Καθορισμό ζωνών ασφαλείας

• Κατανομή πόρων και προσωπικού

• Προστασία υποδομών και πολιτών

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμος «σύμμαχος» της πολιτικής προστασίας, μειώνοντας το χρόνο αντίδρασης σε κρίσιμες ώρες.

Η επιστημονική δημοσίευση

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth, Planets and Space και χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Horizon 2020 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του δικτύου Marie Sklodowska-Curie SPIN Innovative Training Network.