Ακραίοι τρόποι με τους οποίους χώρες καταπολεμούν τον υπερτουρισμό

Καθώς τα παγκόσμια ταξίδια εκτοξεύονται προς τα 1,8 δισεκατομμύρια αφίξεις, οι προορισμοί δοκιμάζουν αμφιλεγόμενα νέα μέτρα για να ελέγξουν τα πλήθη. Οι κερασιές συνεχίζουν να ανθίζουν κάτω από το Όρος Φούτζι και οι τουρίστες συνεχίζουν να έρχονται –αλλά φέτος, το φεστιβάλ έχει ακυρωθεί. Στη Φουτζιογιοσίντα της Ιαπωνίας, οι αρχές ακύρωσαν την ετήσια γιορτή σακούρα της πόλης –μια εκδήλωση που συνήθως προσελκύει 200.000 επισκέπτες– αφού οι κάτοικοι παραπονέθηκαν για σκουπίδια, παραβίαση ιδιωτικών χώρων και ακόμη και τουρίστες που περιπλανιούνταν μέσα σε ιδιωτικές κατοικίες. Είναι το πιο πρόσφατο σημάδι ότι, καθώς ο παγκόσμιος τουρισμός πλησιάζει σε επίπεδα ρεκόρ, η υπομονή στους πιο δημοφιλείς προορισμούς του κόσμου εξαντλείται.

Το 2025, η Ιαπωνία υποδέχθηκε σχεδόν 43 εκατομμύρια επισκέπτες, τον υψηλότερο αριθμό στην ιστορία της. Παράλληλα, η Ευρώπη φιλοξένησε περισσότερες από τις μισές από τις 1,5 δισεκατομμύριο διεθνείς αφίξεις παγκοσμίως. Με τα παγκόσμια ταξίδια να προβλέπεται ότι θα φτάσουν τα 1,8 δισεκατομμύρια αφίξεις έως το 2030, οι κυβερνήσεις σπεύδουν να διαχειριστούν την πίεση. Και ορισμένες καταφεύγουν σε μέτρα που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν ακραία: χρήση τεχνητής νοημοσύνης για έλεγχο πλήθους, τοποθέτηση φυσικών φραγμών, επιβολή τριπλάσιων εισιτηρίων εισόδου για αλλοδαπούς, ακόμη και ακύρωση εμβληματικών φεστιβάλ.

Παρότι πολλές από αυτές τις χώρες εξακολουθούν να καλωσορίζουν επισκέπτες, θέλουν απλώς να είναι πιο κατανεμημένοι, πιο υπεύθυνοι ή να ταξιδεύουν σε διαφορετικές περιόδους του έτους.

Ιαπωνία: Αποκλεισμοί και περιορισμοί

Η ακύρωση του φεστιβάλ άνθισης των κερασιών είναι μόνο η πιο πρόσφατη κλιμάκωση στις προσπάθειες της Ιαπωνίας να διαχειριστεί τον υπερτουρισμό. Το 2024, η πόλη Φουτζικαβαγκούτσικο τοποθέτησε φυσικό φράγμα που μπλοκάρει δημοφιλές σημείο φωτογράφισης του Όρους Φούτζι, αφού επισκέπτες ανέβαιναν σε στέγες, αγνοούσαν φύλακες ασφαλείας και παραβίαζαν κανόνες. Το Κιότο, που εδώ και καιρό αντιμετωπίζει προβλήματα υπερσυγκέντρωσης, απαγόρευσε τη φωτογράφιση γκεϊσών και περιόρισε την πρόσβαση σε ορισμένα σοκάκια της ιστορικής συνοικίας Γκιόν, ενός από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της πόλης. Παράλληλα, στράφηκε στην τεχνολογία, λανσάροντας ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης πλήθους ώστε να συνεργάζεται πιο βιώσιμα με τους τουρίστες.

Το νέο εργαλείο Πρόβλεψης Συμφόρησης προβλέπει τις καλύτερες ημέρες και ώρες για επίσκεψη σε μεγάλα αξιοθέατα, ενώ εφαρμογή “Smart Navi” παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο για τα επίπεδα συνωστισμού. Η πρωτοβουλία “Hidden Gems” προωθεί έξι πιο ήσυχες περιοχές πέρα από τους διάσημους ναούς, και το πρόγραμμα “Hands Free Kyoto” προσφέρει μεταφορά και αποθήκευση αποσκευών για να μειωθεί η πίεση στις δημόσιες συγκοινωνίες. «Δεν υπάρχει μαγική λύση για τον υπερτουρισμό, αλλά σκοπεύουμε να συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε μέτρα που προστατεύουν την καθημερινή ζωή των πολιτών, διασφαλίζοντας παράλληλα μια άνετη διαμονή για τους επισκέπτες», δήλωσε ο Κουσάκου Όνο, διευθυντής του Τμήματος Προώθησης Βιώσιμου Τουρισμού του Κιότο.

Παράλληλα, τουριστικοί οργανισμοί μετατοπίζουν το ενδιαφέρον τους σε λιγότερο επισκέψιμες περιοχές όπως η Τογιάμα, η Ναγκόγια, το Ναγκασάκι, το Αομόρι και η Γιαμαγκούτσι. «Ο υπερτουρισμός είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το μέλλον των ταξιδιών και ο κλάδος πρέπει να τον αντιμετωπίσει κατά μέτωπο», δήλωσε ο Τιμ Όουκς. «Αυτά είναι μέρη που θέλουν ενεργά επισκέπτες — απλώς όχι υπερπληθυσμό».

Ηνωμένες Πολιτείες: Χρέωση διεθνών επισκεπτών

Οι ΗΠΑ υιοθέτησαν πιο οικονομική προσέγγιση. Το τεράστιο σύστημα Εθνικών Πάρκων — 433 πάρκα σε 85 εκατομμύρια στρέμματα — αποτελεί μεγάλο πόλο έλξης, όμως οι μισές επισκέψεις αναψυχής συγκεντρώνονται στα 25 πιο δημοφιλή πάρκα, οδηγώντας σε συνωστισμό, μεγάλες ουρές και αυξημένα απορρίμματα. Το 2026, οι ΗΠΑ εισήγαγαν προσαύξηση 100 δολαρίων ανά άτομο για διεθνείς επισκέπτες σε 11 δημοφιλή πάρκα, όπως το Yellowstone, το Yosemite και το Grand Canyon. Το ετήσιο πάσο “America the Beautiful” κοστίζει πλέον 250 δολάρια για μη κατοίκους, έναντι 80 δολαρίων για Αμερικανούς πολίτες. Ωστόσο, ορισμένοι αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι η επιπλέον χρέωση δεν αρκεί για να μειώσει ουσιαστικά τον συνωστισμό στις περιόδους αιχμής.

Τζαμάικα: Ανακατεύθυνση εποχικότητας

Η Τζαμάικα επιλέγει κίνητρα αντί για περιορισμούς. Μετά τις καταστροφές του τυφώνα Μελίσα το 2025, το νησί συνεργάστηκε με τη JetBlue και την WeatherPromise για να προσφέρει «κάλυψη βροχής» σε πακέτα διακοπών μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, ακόμη και μέσα στην περίοδο τυφώνων. Αν καταγραφεί «υπερβολική βροχόπτωση», οι ταξιδιώτες λαμβάνουν αυτόματη επιστροφή χρημάτων, ενώ απολαμβάνουν εσωτερικά αξιοθέατα όπως το Μουσείο Bob Marley στο Κίνγκστον ή γευσιγνωσία ρουμιού στην κοιλάδα Nassau.

Ισπανία: Αλγοριθμική διαχείριση πλήθους

Η Μαγιόρκα, που έχει γνωρίσει έντονες αντικαταναλωτικές διαμαρτυρίες, επενδύει στην τεχνητή νοημοσύνη. Μια νέα πλατφόρμα θα καθοδηγεί τους επισκέπτες για τις καλύτερες ώρες επίσκεψης δημοφιλών σημείων και θα προτείνει λιγότερο γνωστές εμπειρίες, όπως παραδοσιακές τέχνες, οινοποιεία και παραγωγούς ελαιολάδου. Παράλληλα, η καμπάνια “Ca Nostra” («Το Σπίτι Μας») ενθαρρύνει επισκέπτες και κατοίκους να αντιμετωπίζουν τη Μαγιόρκα ως προσωρινό τους σπίτι και να δεσμεύονται στην προστασία του.

Δανία: Ήπιες παρεμβάσεις συμπεριφοράς

Η Κοπεγχάγη, ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τουριστικούς προορισμούς στην Ευρώπη, πειραματίζεται με κίνητρα συμπεριφοράς. Το πρόγραμμα “CopenPay” επιτρέπει στους επισκέπτες να «πληρώνουν» εμπειρίες μέσω βιώσιμων δράσεων, όπως καθαρισμό καναλιών με καγιάκ ή μετακίνηση με ποδήλατο σε μουσεία. Περισσότεροι από 30.000 επισκέπτες έχουν συμμετάσχει, με αύξηση 59% στις ενοικιάσεις ποδηλάτων. Το μοντέλο έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον άνω των 100 προορισμών παγκοσμίως. «Πολλοί συμμετέχοντες μας λένε ότι κάθε πόλη θα έπρεπε να έχει κάτι αντίστοιχο», ανέφερε η Ρίκε Χολμ Πέτερσεν. «Βλέπουμε μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Θέλουν να αφήνουν έναν προορισμό καλύτερο από ό,τι τον βρήκαν.»

• Ταξίδια
• υπερτουρισμός
• χώρες