Ακρίβεια: «Κόλλησαν» στα ύψη οι τιμές στα είδη πρώτης ανάγκης – Έντονη ανησυχία από καταναλωτές και επαγγελματίες

Λίγο πριν από την περίοδο των διακοπών, φαίνεται να υπήρχαν ενθαρρυντικά νέα για τους κουρασμένους από τον πληθωρισμό αγοραστές. Οι τιμές των τροφίμων και άλλων βασικών προϊόντων μειώνονταν αντί να αυξάνονται.

Οι επιχειρηματίες του λιανικού εμπορίου είπαν ότι εάν συνεχιστεί η τάση, θα αντιμετωπίσει σύντομα τον αποπληθωρισμό, κάτι που θα ήταν ευπρόσδεκτο θέαμα για τους καταναλωτές που αντιμετωπίζουν μια από τις χειρότερες αυξήσεις τιμών των τελευταίων δεκαετιών.

Ωστόσο, ορισμένοι φαίνεται να ανησυχούν ότι οι υψηλότερες τιμές σε πολλά είδη παντοπωλείου και είδη οικιακής χρήσης, όπως τα χάρτινα είδη, έχουν «κολλήσει».

«Υπάρχει αποπληθωρισμός σε ορισμένες κατηγορίες αλλά οι τιμές είναι πιο σταθερές από ό,τι ήταν πριν από τρεις μήνες», δήλωσε στο CNBC ο CFO John David Rainey.

«Αν κοιτάξει κανείς τον πληθωρισμό με την πάροδο του χρόνου, πολύ σπάνια μπαίνουμε σε περιόδους συνεχούς αποπληθωρισμού. Αυτό απλώς δεν είναι καταναλωτικό αποτέλεσμα», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Coke, James Quincey, στις 13 Φεβρουαρίου στο «Squawk on the Street» του CNBC.

Τα τελευταία στοιχεία το επιβεβαιώνουν: ενώ ο ρυθμός αύξησης των τιμών μειώνεται, η τελευταία μέτρηση πληθωρισμού εμφανίστηκε υψηλότερη από το αναμενόμενο.

Ο δείκτης τιμών καταναλωτή, ένα ευρύ μέτρο που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση του τι πληρώνουν οι αγοραστές για αγαθά και υπηρεσίες σε ολόκληρη την οικονομία, αυξήθηκε 3,1% τον Ιανουάριο σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 2,6%, τροφοδοτούμενες από την άνοδο κατά 5,1% στις τιμές των τροφίμων εκτός σπιτιού, μια κατηγορία που περιλαμβάνει γεύματα σε εστιατόρια και αγορές μηχανημάτων αυτόματης πώλησης.

Κάθε 19 του μήνα «τελειώνουν τα ψέματα» για τα ελληνικά νοικοκυριά – «Κραυγή απόγνωσης» από τους χαμηλόμισθους

Υποτονική χαρακτηρίζεται από τον εμπορικό κόσμο η κίνηση τον Φεβρουάριο, δεύτερο μήνα των εκπτώσεων, με την αγορά να συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον περιορισμό του διαθέσιμου προς κατανάλωση εισοδήματος για την πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Μπορεί οι έμποροι να ξεκίνησαν την εκπτωτική περίοδο με μεγάλες προσφορές στα προϊόντα τους, ωστόσο το καταναλωτικό κοινό πραγματοποίησε μικρότερης αξίας αγορές καθώς τα βασικά είδη «τραβούν» το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του.

Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος ΕΒΕΠ & ΠΕΣΑ, Βασίλης Κορκίδης «ο πρώτος μήνας των εκπτώσεων πέρασε με το βλέμμα στην ακρίβεια των τροφίμων και με την αγοραστική κίνηση στο υπόλοιπο λιανικό εμπόριο να κινείται τον Ιανουάριο με μια πληθωριστική άνοδο του τζίρου. Το «manual των εκπτώσεων» έδειξε άλλη μια φορά πως οι πρώτες εβδομάδες των εκπτώσεων και μέχρι τέλος του Ιανουαρίου ήταν πιο έντονες σε αγοραστικό ενδιαφέρον και κίνηση με πρώτη προτίμηση τα επώνυμα προϊόντα. Αν και τα ποσοστά των εκπτώσεων κυμαίνονται σε υψηλά επίπεδα 40%-50% για την πλειονότητα των εμπορευμάτων, εντούτοις πραγματοποιήθηκαν αγορές μικρότερης αξίας, καθώς η δυσκολία στα οικονομικά των νοικοκυριών οδήγησε σε περικοπές στα απαραίτητα και σε χαμηλότερης αξίας αγαθά. Αρκετός κόσμος πέρασε συνολικά από τα εμπορικά της Αττικής, αλλά τα καταστήματα που άνοιξαν τις Κυριακές του Ιανουαρίου δεν είχαν τις αναμενόμενες πωλήσεις».

Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, άξιο αναφοράς είναι το νέο τοπίο που έχει αρχίζει να διαμορφώνεται στο λιανικό εμπόριο τα τελευταία δύο χρόνια στην καταναλωτική πίστη, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο δανείζονται τα νοικοκυριά για την ικανοποίηση προσωπικών και οικογενειακών τους αναγκών. «Το παιχνίδι του ανταγωνισμού μεταφέρεται με γρήγορους ρυθμούς από τα πιστωτικά ιδρύματα στο γήπεδο της πραγματικής αγοράς, δηλαδή στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες online ή μέσω των φυσικών καταστημάτων τους. Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τον ίδιο, η πίστωση παρέχεται τη στιγμή της συναλλαγής, αφού ο καταναλωτής έχει αποφασίσει τι θα ψωνίσει με τη μέθοδο «buy now, pay later». Στο ταμείο, ηλεκτρονικό ή φυσικό, του δίνεται η δυνατότητα αντί της εφάπαξ πληρωμής, να εξοφλήσει το ποσό σε έντοκες ή άτοκες δόσεις. Η πίστωση παρέχεται από τράπεζα και εγκρίνεται την ίδια στιγμή για την ολοκλήρωση της πληρωμής στην επιχείρηση. «Μετά λοιπόν την ‘‘μάχη των εκπτώσεων” τραπεζικές πηγές κάνουν λόγο για τη ‘‘μάχη των δόσεων”, που αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια και να επεκταθεί σε όλους τους κλάδους της λιανικής. Η αγορά μιας τηλεόρασης, ενός ενδύματος, ενός αυτοκινήτου, ακόμη και το κόστος της επίσκεψης σε οδοντίατρο ή το σέρβις ενός οχήματος, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί με ευκολίες πληρωμής. Κι αυτό χωρίς να διαθέτει ο καταναλωτής πιστωτική κάρτα ή να πρέπει να πάρει δάνειο, αλλά με τη μορφή ενός «ψηφιακού τεφτεριού» τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κορκίδης.

Σε χαμηλό επίπεδο οι πωλήσεις

Ειδικότερα στην περιοχή του Πειραιά, όπως προκύπτει από την έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς, οι πωλήσεις των χειμερινών εκπτώσεων κινήθηκαν τον Ιανουάριο σε χαμηλότερο επίπεδο, σε σύγκριση με την περυσινή περίοδο, για το μεγαλύτερο ποσοστό των μικρών εμπορικών καταστημάτων. Αναλυτικά, 6 στις 10 εμπορικές επιχειρήσεις κινήθηκαν πτωτικά με την πλειονότητα να καταγράφει μείωση έως 20%. Στα ίδια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά κινήθηκε για 2 στις 10 επιχειρήσεις, ενώ 2 στις 10 κινήθηκαν έστω και σε χαμηλό ποσοστό ανοδικά. «Οι προσδοκίες της πλειονότητας των επιχειρήσεων για την πορεία των εκπτώσεων το επόμενο διάστημα, είναι συγκρατημένες, αφού δεν διαβλέπουν σημαντική ανοδική την πορεία του τζίρου τον μήνα Φεβρουάριο. Η αγορά θα συνεχίσει και τον Φεβρουάριο να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον περιορισμό του διαθέσιμου προς κατανάλωση εισοδήματος για την πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών, αλλά είναι παρήγορο πως το οικονομικό κλίμα στη χώρα μας κινείται με θετικό πρόσημο. Ο περυσινός στόχος για τζίρο άνω των 6 δις ευρώ το πρώτο δίμηνο του έτους είναι βέβαιο πως θα επιτευχθεί και μάλιστα, κυρίως λόγω πληθωρισμού, θα αυξηθεί» επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κορκίδης.

«Δεν είναι ψυχολογικός ο παράγοντας που φρενάρει τις πωλήσεις» σημειώνει μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Μάκης Σαββίδης, αντιπρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας και αντιπρόεδρος GRECA και συμπληρώνει: «έχει να κάνει ξεκάθαρα με το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών το οποίο κατευθύνεται κυρίως στην αγορά βασικών αγαθών».

Σύμφωνα με τον κ. Σαββίδη η αγοραστική κίνηση κατά τον πρώτο μήνα των εκπτώσεων ήταν υποτονική ενώ αντίστοιχη ήταν η εικόνα και κατά την διάρκεια των δύο προηγούμενων Κυριακών (14 και 21 Ιανουαρίου) που λειτούργησε η αγορά. «Οι έμποροι από νωρίς ξεκίνησαν με μεγάλες προσφορές στα προϊόντα προκειμένου να προσελκύσουν τους καταναλωτές αλλά και να ρευστοποιήσουν το διαθέσιμο απόθεμά τους. Ωστόσο, οι καταναλωτές ήταν συγκρατημένοι στις αγορές τους γιατί δεν υπάρχει διαθέσιμο εισόδημα. Για το επόμενο διάστημα και συγκεκριμένα μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου δεν περιμένουμε σημαντικές αλλαγές στο καταναλωτικό κλίμα. Η κατάσταση έχει δυσκολέψει για το διαθέσιμο εισόδημα, μετά την μεγάλη άνοδο τιμών στα βασικά είδη πρώτης ανάγκης και την μεγάλη άνοδο στα ενοίκια».

Ερωτηθείς σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση για την καταπολέμηση της ακρίβειας, ο κ. Σαββίδης υπογραμμίζει ότι κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. «Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι η αγορά ελέγχεται. Ο Εμπορικός Σύλλογος της Αθήνας ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την ανησυχία του από την αρχή της περυσινής χρονιάς οπότε και ξεκίνησε να αυξάνει ο πληθωρισμός υπέρμετρα πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, λόγω της προεκλογικής περιόδου, αφέθηκε η κατάσταση και τώρα γίνονται έλεγχοι σε μια παγιωμένη κατάσταση. Οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται κάθε μέρα στο σύνολο της αγοράς. Επίσης πρέπει να θεσμοθετηθούν, όχι να στηρίζονται στη διάθεση του κάθε υπουργού και της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι στη σωστή κατεύθυνση και πρέπει να συνεχιστούν και να ενταθούν. Αυτός άλλωστε είναι ο ρόλος του κράτους. Να ελέγχει την αγορά».

Τις μεγάλες αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων, καταδεικνύει έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), με δείγμα 1.000 καταναλωτές τον Νοέμβριο 2023. Συγκεκριμένα, ξεκάθαρη είναι η τάση των καταναλωτών για εξοικονόμηση χρημάτων για τις αγορές βασικών αγαθών και υπηρεσιών και δευτερευόντως διαχείρισης χρημάτων. Μάλιστα, μεγαλύτερη είναι η πίεση στη μείωση των δαπανών για βασικές υπηρεσίες και λιγότερο για βασικά αγαθά.

Αναλυτικότερα, ποσοστό 75% (έναντι 71% τον Ιανουάριο 2023) του κοινού δηλώνει ότι έχει ακυρώσει δαπάνες διασκέδασης όπως είναι η εστίαση, οι διακοπές, τα ταξίδια κ.α. Το 52% (έναντι 50% τον Ιανουάριο) του κοινού δηλώνει ότι έχει αναβάλει εργασίες συντήρησης και επισκευής, π.χ. στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο. Το 55% (έναντι 55% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει μειώσει συνολικά τις αγορές σε είδη τροφίμων και είδη παντοπωλείου. Το 48% (έναντι 40% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει αλλάξει μάρκα-επωνυμία προϊόντος. Το 28% (έναντι 24% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει χρήματα από τις αποταμιεύσεις του προκειμένου να καλύψει τις αγορές του. Το 28% (έναντι 29% τον Ιανουάριο) έχει αναβάλει την πληρωμή λογαριασμών ή έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμής των υποχρεώσεων του. Το 15% (έναντι 11% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει αυξήσει τον χρόνο εργασίας ή έχει βρει δεύτερη εργασία προκειμένου να αυξήσει το εισόδημα του. Μόλις 4% του κοινού δηλώνουν ότι δεν έχουν λάβει κανένα απολύτως μέτρο για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων.

• ακρίβεια
• αποπληθωρισμός
• Πληθωρισμός
• τρόφιμα