Ακρίβεια: Πονοκεφαλιάζουν οι πολίτες και ελπίζουν να πιάσουν τόπο τα νέα μέτρα – «Χρυσό» θα πληρώσουμε το ελαιόλαδο

«Πονοκέφαλο» συνεχίζει να προκαλεί στα ελληνικά νοικοκυριά η ακρίβεια, που είναι ιδιαίτερα εμφανής στα ράφια των σούπερ μάρκετ παρά την καθοδική τάση του πληθωρισμού στη χώρα, με τους καταναλωτές να περιορίζουν τις αγορές τους σε βασικά είδη διατροφής επιλέγοντας κυρίως με κριτήριο την χαμηλή τιμή.

Θετικά στοιχεία, αλλά και έναν… κίνδυνο στη λειτουργία της αγοράς εκτιμάται πως κομίζουν τα νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας που ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας.

Λιανεμπόροι και προμηθευτές επισημαίνουν πως οι πρόσθετες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στο ράφι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, που δεν είναι άλλη από την αποκλιμάκωση των υψηλών τιμών και την τόνωση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Εμφανίζονται ωστόσο διχασμένοι όσον αφορά στην μείωση των εκπτώσεων κατά 30%από τους προμηθευτές, με αντίστοιχη μείωση της τιμής στο… ράφι αλλά και την απαγόρευση των προσφορών για 3 μήνες σε όσα προϊόντα έχουν προηγουμένως ανατιμηθεί.

Πρόκειται για μια πρόβλεψη που προβληματίζει κατά κύριο λόγο την πλευρά της βιομηχανίας, όχι για τον τρόπο που θα εφαρμοστεί και θα ενσωματωθεί στις εμπορικές πρακτικές τους, αλλά για τις… παρενέργειες στην κερδοφορία καθώς και στον όγκο και την ένταση των προωθητικών ενεργειών από εδώ και πέρα.

Το πλέγμα των νέων μέτρων και…

Ο υπουργός Ανάπτυξης ανακοίνωσε την εφαρμογή τεσσάρων μέτρων, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών στο ράφι:

1.      Μείωση των παροχών προς τα σούπερ μάρκετ. Περιορίζονται οι συνολικές εκπτώσεις των προμηθευτών κατά 30%, με αντίστοιχη μείωση των τιμών των προϊόντων αυτών στα ράφια. Το μέτρο αυτό θα εφαρμοστεί στις κατηγορίες που σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού παρατηρήθηκαν αποκλίσεις. Τα προϊόντα αυτά είναι: απορρυπαντικά, καθαριστικά σπιτιού, οδοντόκρεμες, αφρόλουτρα/σαμπουάν και βρεφικές πάνες.

2.      Αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων. Δεν επιτρέπεται στους προμηθευτές που αυξάνουν τις τιμές των προϊόντων να υλοποιούν προωθητικές ενέργειες για τα προϊόντα που έχουν ανατιμήσει για τρεις μήνες. Αυτό το μέτρο αφορά όλα τα προϊόντα που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ.

3.      «Καθαρές» τιμές από το χωράφι στο ράφι. Υποχρεώνονται οι προμηθευτές να πωλούν τα προϊόντα στο λιανεμπόριο σε «καθαρές» τιμές (net – pricing). Επιτρέπεται μόνο πιστωτικό τιμολόγιο ύψους έως 3% για επιστροφές προϊόντων ή φύρας. Το μέτρο αφορά νωπά φρούτα, λαχανικά και κρέατα.

4.      Πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους για το βρεφικό γάλα. Για τις τιμές πώλησης του βρεφικού γάλακτος ορίζεται πλαφόν στο περιθώριο μικτού κέρδους των εταιρειών που εισάγουν, παράγουν και διακινούν το βρεφικό γάλα στην Ελλάδα. Το πλαφόν ορίζεται ως το άθροισμα του λειτουργικού κόστους της εταιρείας για τη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων και εμπορικού κέρδους 7%.

Πότε θα μειωθεί η τιμή στο βρεφικό γάλα

Στο βρεφικό γάλα μπαίνει ένα πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους. Δηλαδή δεν θα συγκρίνεται τι κέρδος είχε πέρυσι ή πρόπερσι μία πολυεθνική, αλλά τι κέρδος θα βγάλει το 2024. Και το κέρδος αυτό πρέπει να είναι λειτουργικό κόστος της εταιρείας συν 7%. Σε δύο τρεις πολυεθνικές για τις οποίες υπάρχουν κάποια στοιχεία το κέρδος σε κάποιες περιπτώσεις, όχι σε όλες, ξεπερνάει και το 20%. Άρα αν πέσει στο 7, αυτό σημαίνει ότι στο ράφι των φαρμακείων και των σουπερμάρκετ θα πρέπει μέσα στις επόμενες εβδομάδες οι γονείς που αγοράζουν βρεφικό γάλα να δουν κάποια αισθητή διαφορά.

Ο Μάρτιος τέθηκε σαν χρονικό ορόσημο για το τρίτο μέτρο το οποίο αφορά τα οπωροκηπευτικά «Από το χωράφι στο ράφι» και θέλει μια περίοδο περίπου δύο μηνών για να αποδώσει.

Τι αλλάζει με τις προσφορές και τις εκπτώσεις

Εδώ μία ελληνική εταιρεία ή μία πολυεθνική το 2023 έκανε προωθητικές ενέργειες στα προϊόντα της ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ. Έχοντας αυτό το δεδομένο, το υπουργείο Ανάπτυξης ζητάει από τη συγκεκριμένη εταιρία το 2024 να κάνει 30% μειωμένες προωθητικές ενέργειες, να πάρει δηλαδή 700.000 ευρώ. Τη διαφορά δεν θα την καρπωθεί η εταιρία, ούτε το σούπερ μάρκετ. Τη διαφορά, λέει το υπουργείο Ανάπτυξης, θα την καρπωθεί ο καταναλωτής. Διότι αυτή η εταιρία, αυτές οι τριακόσιες χιλιάδες που δεν θα τις δώσει σε προωθητικές ενέργειες, θα πάει και θα τις ρίξει πάνω στην αρχική τιμή, άρα θα μειώσει τις αρχικές τιμές των προϊόντων της σε αξία ίση με τις τριακόσιες χιλιάδες ή με το 30% κούρεμα στις εκπτώσεις και τις προσφορές. Αυτό σημαίνει ότι θα προκύψει μία νέα λιανική τιμή και το υπουργείο ελπίζει ότι θα είναι αισθητά χαμηλότερη. Οι εκπτώσεις λοιπόν και οι προσφορές θα πρέπει να γίνουν επί της νέας λιανικής τιμής. Αν κάποια εταιρεία αποφασίσει να κάνει ανατιμήση στο τιμολόγιο ενός προϊόντος της είτε τροφίμου είτε κάποιο είδος νοικοκυριού, – καθαριστικά είδη ατομικής υγιεινής – αυτή η εταιρεία για τρεις μήνες δεν μπορεί να βάλει το προϊόν αυτό σε έκπτωση ή σε προωθητική ενέργεια. Είναι υποχρεωμένη να το πουλάει τεμάχιο – τεμάχιο στην αρχική τιμή. Το τι θα γίνει στους τρεις μήνες και σε περίπτωση που υπάρξει νέα ανατίμηση αυτό το μέτρο θα επαναλαμβάνεται.

«Από το χωράφι στο ράφι»

Εδώ υπήρχε μια καταστρατήγηση του λεγόμενου πιστωτικού τιμολογίου και τώρα θα έχουν το δικαίωμα πιστωτικού τιμολογίου οι προμηθευτές των σούπερ μάρκετ και των μίνι μάρκετ και των παντοπωλείων που θα τα προμηθεύουν με οπωροκηπευτικά, αλλά θα είναι μέχρι το 3% της αξίας των προϊόντων και θα είναι τα τιμολόγια αυτά για καταστροφές ή για φύρα. Μέχρι τώρα δεν υπήρχε όριο και αυτό νόθευε λίγο τον ανταγωνισμό και δεν υπήρχε και σαφής εικόνα πως φτάνουν οι τιμές στο ράφι.

Ελαιόλαδο από «χρυσάφι»

Ανατιμήσεις στο ελαιόλαδο που φτάνουν το 58,5%, σε ετήσια βάση, αποκαλύπτουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 3,5% τον μήνα Δεκέμβριο 2023, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Δεκεμβρίου 2022.

• ακρίβεια