Αμερικανικές κυρώσεις στην Τουρκία: Πώς ωφελείται η Ελλάδα – Η οργή της Άγκυρας, οι απειλές για αντίποινα και ο Μπάιντεν

Οι Ηνωμένες Πολιτείες τη Δευτέρα άφησαν τα λόγια και πέρασαν στη δράση: Παρά τις απειλές του Ερντογάν, παρά την προαναγγελία του Τραμπ για βέτο [για άσχετο λόγο και όχι για τους S-400], η κυβέρνηση των ΗΠΑ έκανε πράξη την απειλή της, και ανακοίνωσε κατάλογο με κυρώσεις σε βάρος του προέδρου των αμυντικών βιομηχανιών της Τουρκίας και ακόμη δύο αξιωματούχους.

Επίσης, μπαίνει μαχαίρι σε δανειακές διευκολύνσεις προς την αμυντική βιομηχανία της γειτονικής χώρας. Ο λόγος; Η προμήθεια και ενεργοποίηση του αντιπυραυλικού συστήματος S-400 από τη Ρωσία. Πράξη που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρακτικές ενός κράτους – μέλους του ΝΑΤΟ και δείχνει την περαιτέρω απομάκρυνση της Άγκυρας από τη Δύση. Επί της ουσίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες βάζουν στο στόχαστρο την «καρδιά» της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας, ένας κρίσιμος παράγοντας στην κούρσα εξοπλισμών που έχει επιδοθεί η γειτονική χώρα, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει στις προκλήσεις της σε πρακτικό επίπεδο.

Τα οφέλη

Παρά το γεγονός ότι η απόφαση για κυρώσεις δεν αφορά τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου, [επιβλήθηκε λόγω της ενεργοποίησης του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400] ωστόσο τα οφέλη που αυτή φέρνει για τη χώρα μας δεν είναι καθόλου αμελητέα, σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και επί του πεδίου.

Στα πρακτικά θέματα, όπως προαναφέρθηκε πλήττεται ουσιαστικά η τουρκική αμυντική βιομηχανία. Μοιραία μια σειρά από εξοπλιστικά προγράμματα που τρέχει η γειτονική χώρα είτε θα «παγώσουν», είτε θα ακυρωθούν τελείως. Εάν συνυπολογιστεί και το ήδη επιβληθέν εμπάργκο στην προμήθεια των F-35 τότε καθίσταται σαφές πως η Τουρκία θα μπορέσει πολύ δύσκολα να αναβαθμίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της, οι οποίες έχουν μετατραπεί σε βασικό βραχίονα άσκησης εξωτερικής πολιτικής από τον Ερντογάν. Δίνουν ταυτόχρονα πολύτιμο χρόνο στην ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει με τάχιστους ρυθμούς το δικό της πρόγραμμα αναβάθμισης των τριών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως αποκάλυψε την Τρίτη το Newpost και ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής, είναι θέμα χρόνου η οριστικοποίηση της αγοράς 18 μαχητικών πολλαπλού ρόλου Rafale από τη Γαλλία.

Σε πολιτικό επίπεδο δε όπως εξήγησε μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο διεθνολόγος και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρης Καιρίδης, «οι κυρώσεις σηματοδοτούν την επιστροφή των ΗΠΑ στην περιοχή μετά από χρόνια αποστασιοποίησης και μαζί και του ΝΑΤΟ. Δεύτερον δίνουν ένα σήμα στους Ευρωπαίους να προχωρήσουν πιο δυναμικά και τρίτον βάζουν την σχέση της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την Δύση ευρύτερα μέσα σε ένα πλαίσιο με αμερικανικούς όρους»

Η συγκυρία μάλιστα είναι προς όφελος των ελληνικών συμφερόντων, καθώς οι κυρώσεις κόβουν την φόρα του Ερντογάν στο κρίσιμο διάστημα μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του Τζο Μπάιντεν. Ένα διάστημα όπου πολλοί αναλυτές είχαν εκφράσει φόβους ότι θα εκμεταλλευόταν ο Ερντογάν ώστε να δημιουργήσει τετελεσμένα στην περιοχή. «Αυτό σημαίνει, σε μία Τουρκία που ετοιμαζόταν να δράσει είτε στην Ανατολική Μεσόγειο είτε στην Συρία περνάει ένα μήνυμα να αυτοσυγκρατηθεί, έρχεται στην κατάλληλη στιγμή για τα ελληνικά συμφέροντα» υπογραμμίζει ο κ. Συρίγος.

Η αμερικανική «κόκκινη» γραμμή και ο εκνευρισμός Ερντογάν

Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτές οι κυρώσεις, αποτελούν την αφετηρία της νέας αμερικανικής διοίκησης Μπάιντεν, καθώς θεωρείται δεδομένο ότι ο νέος πρόεδρος θα θέσει ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές στην εξωτερική πολιτική του Ταγίπ Ερντογάν.

Στην πραγματικότητα η νέα κυβέρνηση Μπάιντεν έχει έξι μήνες στη διάθεσή της μέχρι να προχωρήσει η εφαρμογή των κυρώσεων. Προς ώρας η Τουρκία αναμένει από τη νέα αμερικανική διοίκηση να ανοίξει τα χαρτιά της, και ενώ πλέον ο Ερντογάν έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Δύσης με την ιμπεριαλιστική τακτική που ακολουθεί [ανοιχτά μέτωπα σε Αζερμπαϊτζάν, Λιβύη, Συρία, λυκοσυμμαχία με τη Ρωσία].

Στην Άγκυρα επικρατεί σε κάθε περίπτωση εκνευρισμός, γεγονός που αποδεικνύεται και από τις αντιδράσεις αξιωματούχων της Τουρκίας, οι οποίοι έκαναν λόγο για αντίποινα. Μια απειλή που βάσει των μέχρι τώρα εκτιμήσεων είναι περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση και λιγότερο για την ουσία. «Οι Τούρκοι δεν μπορούν να κρύψουν τον εκνευρισμό και την αμηχανία τους και πραγματικά και πραγματικά βρίσκονται σε ένα μεγάλο δίλλημα τα περιθώρια δράσεων στην Αμερική είναι εξαιρετικά περιορισμένα», σημειώνει ο κ. Καιρίδης.

Ο Τούρκοι δια του Χουλουσί Ακάρ έφτασαν σε σημείο να υπονοούν ότι οι κυρώσεις κλονίζουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ: «Είναι ξεκάθαρο ότι οι κυρώσεις σε ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ δεν θα βλάψουν μόνο το πνεύμα της συμφωνίας αλλά θα υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη ανάμεσα στους συμμάχους», είπε χαρακτηριστικά.

Ενώ ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου εξήγησε τις οθωμανικές φιλοδοξίες της Άγκυρας, σε μια αποστροφή που μπορεί να μη σχετιζόταν με τις κυρώσεις, όμως είναι εξόχως διδακτική για τις βλέψεις της Τουρκίας: «Σήμερα εάν χωρίς την Τουρκία ή παρά την Τουρκία δεν μπορούν να γίνουν βήματα στα θέματα της Συρίας, της Λιβύης, της Ανατολικής Μεσογείου, του Καυκάσου, του Αφγανιστάν και του Ιράκ, αυτό οφείλεται στην ενεργή εξωτερική πολιτική μας (…) Δεν περιμένουμε από όλους να μας αγαπήσουν αλλά περιμένουμε να σεβαστούν τα δικαιώματα της Τουρκίας. Η Τουρκία είναι πλέον παγκόσμιος παίκτης, όλοι θα μάθουν να τον σέβονται».

Σε μια παράλληλη εξέλιξη δε, ο Ερντογάν είχε την Τρίτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Ο Σαρλ Μισέλ ενημέρωσε τον Ερντογάν για τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής για την Ανατολική Μεσόγειο, τόνισε την ανάγκη για διαρκή και σε βάθος αποκλιμάκωση καθώς και για επανέναρξη των διερευνητικών επαφών με την Ελλάδα, σημείωσε ο ευρωπαίος αξιωματούχος.

Παράλληλα, τόνισε ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε την ανάγκη για επανέναρξη των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών το συντομότερο δυνατόν. Τέλος, Σαρλ Μισέλ και Ταγίπ Ερντογάν συμφώνησαν να κρατήσουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας.

• S-400
• ΗΠΑ
• κυρώσεις
• Τουρκία