Αμερικανική ανάλυση: Πάμε για μια ενδο-νατοϊκή σύγκρουση Ελλάδας – Τουρκίας;

«Το Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας φιλοξενεί μία από τις υψηλότερες συγκεντρώσεις όπλων υψηλής τεχνολογίας στον κόσμο. Εξήντα επτά πλοία επιφανείας και δύο «ντουζίνες» υποβρύχια αναπτύσσονται στο Αιγαίο. Οι αεροπορικές δυνάμεις των δύο χωρών διοικούν 448 μαχητικά εξοπλισμένα με έξυπνες βόμβες και κατευθυνόμενα βλήματα. Στην ξηρά, 832 τεθωρακισμένα και πάνω από 2.500 οχήματα πυροβολικού – πρόκειται για δύναμη πυρός που συνδυαζόμενη ισοδυναμεί με της υπόλοιπης Ευρώπης – που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν ταχύτατα στα ελληνοτουρκικά σύνορα μήκους 105 μιλίων», αναφέρει η ανάλυση του περιοδικού «Τhe Weekly Standard».

Το αμερικανικό περιοδικό μιλά για αυξανόμενο κίνδυνο μιας ενδο-συμμαχικής σύρραξης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, την ώρα που ο Ταγίπ Ερντογάν κάνει επίδειξη δύναμης στην περιοχή.

Εκλογές,  απειρία και Ερντογάν οι παράγοντες προβληματισμού

Παράγοντες που προκαλούν προβληματισμό είναι οι επερχόμενες εκλογές στην Τουρκία, οι ανησυχίες του Ερντογάν για τη δημοτικότητά του αλλά και η απειρία στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις.

Ιδιαίτερα για το δεύτερο αξίζει να επισημανθεί πως πολλοί ανώτεροι αξιωματικοί των οποίων αντικαταστάθηκαν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016.

Όλα τα παραπάνω καθιστούν ένα πόλεμο πιο πιθανό από οποιαδήποτε άλλη περίοδο, αφότου οι δύο πλευρές κονταροχτυπήθηκαν για τα Ίμια τη δεκαετία του ‘90, γράφει ο συντάκτης της ανάλυσης, Γιάννης Ψαρόπουλος.

Στην ανάλυση υπογραμμίζεται πως ΗΠΑ και η ΕΕ διαθέτουν σήμερα λιγότερους μοχλούς πίεσης προς την Άγκυρα απ’ ό,τι πριν από δύο δεκαετίες.

Όπως αναφέρεται ο Τούρκος πρόεδρος βρίσκεται σε άγρια κόντρα με την Ουάσιγκτον για την αμερικανική πολιτική στη Συρία, ενώ τα χέρια των Βρυξελλών είναι δεμένα λόγω της συμφωνίας με την Άγκυρα για το προσφυγικό, που εκμεταλλεύεται ο Ερντογάν.

«Η Τουρκία προκάλεσε ευθέως τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Συρία, αποφασίζοντας να χτυπήσουν τους Κούρδους, στους οποίους βλέπει (σ.σ. η Τουρκία) απειλή για την ύπαρξη της», σημειώνει η ανάλυση και συνεχίζει «Τον Μάρτιο, η Τουρκία πέτυχε την πρώτη μεγάλη νίκη της στη Συρία, καταλαμβάνοντας την πόλη Afrin 20 μίλια από τα σύνορά της. Σήμερα σχεδιάζει να κινηθεί στην πόλη Manbij, 60 μίλια ανατολικά, δημιουργώντας μια ζώνη ασφαλείας – που επιδιώκει από καιρό – ανάμεσα στους Κούρδους πολίτες της Τουρκίας και τις καλά οπλισμένες κουρδικές πολιτοφυλακές στη Συρία και το Ιράκ».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη δήλωση του Αμερικανού πρέσβη στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ που είχε πει: «Αυτό που με ανησυχεί είναι ο κίνδυνος μιας ακούσιας σύγκρουσης».

Στην ανάλυση το περιοδικό σημειώνει πως λόγω των πρόσφατων εντάσεων, όπως ο εμβολισμός του σκάφους του Λιμενικού από τουρκική ακταιωρό τον περασμένο Φεβρουάριο και η σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών «που προφανώς ξεστράτισαν μέσα σε τουρκικό έδαφος ενώ έκαναν περίπολο ρουτίνας στα θρακικά σύνορα», το 92% των Ελλήνων θεωρούν τώρα την Τουρκία μεγαλύτερη απειλή για την Ελλάδα.

«Ορισμένοι παρατηρητές θεωρούν τη σκλήρυνση της στάσης της Τουρκίας προς την Ελλάδα ως μια προσπάθεια περιορισμού της πτώσης του Ερντογάν στις δημοσκοπήσεις. “Είναι πολύ ανασφαλής τώρα”, λέει αναλυτής που έχει την έδρα του στην Τουρκία [και θέλησε να μην αποκαλυφθεί το όνομά του]. “Φαίνεται ότι υπάρχει μεγάλη ποιοτική πτώση στην τουρκική κοινή γνώμη (απέναντί του). Η κόπωση διακρίνεται. Ο κόσμος δεν θεωρεί πλέον ότι είναι ο ηγέτης που θα λύσει τα προβλήματα της Τουρκίας”. Για τον Ερντογάν που αντιμετωπίζει εκλογές του χρόνου, το διακύβευμα είναι πολύ υψηλότερο από την εξουσία. Το 2013 ξεκίνησε δικαστική έρευνα για τα περιουσιακά στοιχεία της οικογένειάς του μετά τη διαρροή τηλεφωνικών συνομιλιών, που άφηναν να εννοηθεί ότι είχε συγκεντρώσει προσωπική περιουσία άνω του ενός δισ. δολαρίων ενώ βρισκόταν στην εξουσία. [Ο Ερντογάν] σταμάτησε την έρευνα στο όνομα της εθνικής ασφάλειας και μετά φυλάκισε τους εισαγγελείς. “Αλλά ο Ερντογάν πρέπει να επιβιώσει πολιτικά για να αποφύγει τη νομική δίωξη”, λέει ο αναλυτής. “Έχεις ένα εκρηκτικό μείγμα περιφερειακών και παγκόσμιων βλέψεων σε βαθμό αλαζονείας από τη μία πλευρά και αστάθειας από την άλλη”, είπε ο Θάνος Ντώκος» (Γενικός Διευθυντής του ΕΛΙΑΜΕΠ) στο αμερικανικό περιοδικό.

Σε σχέση με την κούρσα εξοπλισμών των δύο χωρών το περιοδικό σημειώνει πως η Τουρκία δαπάνησε 15,8 δισ. δολάρια και η Ελλάδα της κρίσης μόνο 5,4 δισ. δολάρια, εκ των οποίων ελάχιστα διατέθηκαν για νέα όπλα.

Ο κατευνασμός δεν λειτουργεί

Ο πρώην Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης κάλεσε πρόσφατα τους ηγέτες της ΕΕ να ασκήσουν πίεση στην Τουρκία. «Η ειρήνη σε αυτόν τον τομέα είναι προς το συμφέρον ολόκληρης της Ένωσης. Μια υποψήφια προς ένταξη χώρα δεν μπορεί να αμφισβητήσει τα σύνορα της Ένωσης και να επιδιώξει την αναθεώρησή τους», είπε.

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε την πιο τολμηρή δήλωση της Ευρώπης τον Μάρτιο, λέγοντας ότι« καταδικάζει έντονα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο και υπογραμμίζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς την Κύπρο και Η Ελλάδα», τονίζει το περιοδικό.

«Τέτοιες δηλώσεις επιβεβαιώνουν την παραδοσιακή πίστη των Ελλήνων στην ιδιότητα μέλους τους στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ ως δικλείδες ασφαλείας. Αλλά λίγοι Έλληνες αναμένουν συγκεκριμένες ενέργειες είτε από την ΕΕ είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το ΝΑΤΟ».

• Αιγαίο
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις