Αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ: Έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας και φόβοι αποσταθεροποίησης στο Κέρας της Αφρικής

Σε έκτακτη συνεδρίαση τη Δευτέρα προχωρά το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση του Ισραήλ να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος. Η κίνηση έχει προκαλέσει την οργή της Σομαλία και έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και το Κέρας της Αφρικής.

Κοινό μέτωπο 21 χωρών – «Σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου»

Το Σάββατο, 21 αραβικές και μουσουλμανικές χώρες εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, προειδοποιώντας ότι η ισραηλινή απόφαση θα έχει «σοβαρές επιπτώσεις στην ειρήνη και την ασφάλεια στο Κέρας της Αφρικής» και στην ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Η ανακοίνωση δόθηκε στη δημοσιότητα από την κυβέρνηση του Κατάρ, η οποία καταδίκασε απερίφραστα την αναγνώριση, κάνοντας λόγο για κατάφωρη παραβίαση των αρχών του διεθνούς δικαίου και της εδαφικής ακεραιότητας της Σομαλίας.

Στο ίδιο κείμενο καταδικάζονται και οι προσπάθειες βίαιης εκδίωξης Παλαιστινίων από τα εδάφη τους, εν μέσω αναφορών ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης συνδέεται με σενάρια μετεγκατάστασης Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας – αναφορές που εντείνουν ακόμη περισσότερο το γεωπολιτικό φορτίο της υπόθεσης.

Χρονισμός με πολιτικό βάρος στον ΟΗΕ

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον χρονισμό της απόφασης, καθώς ελήφθη λίγες ημέρες πριν η Σομαλία αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Για το Μογκαντίσου, η κίνηση του Ισραήλ εκλαμβάνεται ως ευθεία πρόκληση, που υπονομεύει τη διεθνή θέση της χώρας σε μια κρίσιμη διπλωματική συγκυρία.

Τι είναι η Σομαλιλάνδη και γιατί έχει σημασία

Η Σομαλιλάνδη ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της το 1991, την περίοδο που η Σομαλία βυθιζόταν στο χάος μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Σιάντ Μπάρε. Έκτοτε λειτουργεί αυτόνομα, με δικό της νόμισμα, στρατό και αστυνομία, ενώ έχει καταφέρει να διατηρήσει σχετική πολιτική σταθερότητα, σε έντονη αντίθεση με τη νότια και κεντρική Σομαλία, που μαστίζεται από χρόνια αστάθεια και τις επιθέσεις των ισλαμιστών ανταρτών Αλ Σεμπάμπ.

Παρά τη λειτουργική της αυτονομία, καμία χώρα στον κόσμο δεν την είχε αναγνωρίσει επίσημα μέχρι σήμερα, γεγονός που την κρατά πολιτικά και οικονομικά απομονωμένη.

Στρατηγική θέση – Παγκόσμιο διακύβευμα

Η γεωγραφική θέση της Σομαλιλάνδης είναι το στοιχείο που μετατρέπει μια περιφερειακή υπόθεση σε διεθνές ζήτημα υψηλής σημασίας. Βρίσκεται στην είσοδο των στενών Μπαμπ ελ Μάντεμπ, ενός από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, μέσω του οποίου συνδέονται ο Ινδικός Ωκεανός και η Διώρυγα του Σουέζ. Από εκεί διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής τροφοδοσίας.

Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ δεν αφορά, επομένως, μόνο τις σχέσεις Τελ Αβίβ – Μογκαντίσου. Αγγίζει την ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας, τις ισορροπίες στην Ανατολική Αφρική και τον έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων οδών, σε μια περίοδο γενικευμένης διεθνούς αστάθειας.

Μια συνεδρίαση με βαριά ατζέντα

Η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα αποκαλύψει αν η διεθνής κοινότητα είναι διατεθειμένη να φρενάρει τη μονομερή αναγνώριση ή αν ανοίγει ο δρόμος για ένα επικίνδυνο προηγούμενο αποσχιστικών κινήσεων, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.