Ανάλυση CNN: Οι δασμοί μπορεί να «τσούξουν» πραγματικά το 2026… εκτός αν ο Τραμπ κάνει ξανά πίσω

Δεν είναι και ιδιαίτερη παρηγοριά για τους Αμερικανούς που ανησυχούν για την κατάσταση της οικονομίας των ΗΠΑ, αλλά οι σαρωτικοί δασμοί του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν αύξησαν δραματικά το κόστος ζωής το 2025. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει το 2026. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέπραξαν 187 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα σε έσοδα από δασμούς το 2025 σε σχέση με το 2024 — μια αύξηση σχεδόν 200%. Ποιος πλήρωσε όλο αυτό το ποσό; Κυρίως οι επιχειρήσεις, οι οποίες επωμίστηκαν περίπου το 80% του κόστους των δασμών πέρυσι.

Όμως οι επιχειρήσεις αρχίζουν να μετακυλίουν αυτά τα κόστη στους καταναλωτές, και αυτό το 80% θα μπορούσε να μειωθεί στο 20% αργότερα μέσα στη χρονιά, σύμφωνα με την JPMorgan. «Πολλοί από τους πελάτες μας πραγματικά δεν ήθελαν να μεταφέρουν το κόστος, αλλά τώρα αναγκάζονται να το κάνουν», δήλωσε ο Κάιλ Πίκοκ, επικεφαλής της Peacock Tariff Consulting. Πολλοί επέλεξαν να το κάνουν άμεσα, με την έναρξη του νέου έτους, ενώ άλλοι σχεδιάζουν να περιμένουν μέχρι αργότερα στο πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο, είπε. Προϊόντα με χαμηλά περιθώρια κέρδους, όπως τα τρόφιμα, ενδέχεται να είναι από τα πρώτα που θα ακριβύνουν το επόμενο έτος.

Μια επερχόμενη αύξηση τιμών δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών: να συνεχίσει τη σημερινή πορεία των δασμών ή να χαλαρώσει τη στάση του για να προσφέρει κάποια ανακούφιση στους Αμερικανούς που δυσκολεύονται με το υψηλό κόστος ζωής. Ο Τραμπ έχει ανακαλέσει απειλές για δασμούς πολλές φορές στο παρελθόν — τόσο συχνά, που το ακρωνύμιο TACO («Trump Always Chickens Out» – «Ο Τραμπ πάντα κάνει πίσω») έγινε τάση στη Wall Street για μεγάλο μέρος του καλοκαιριού.

Ο Τραμπ υποδέχτηκε το νέο έτος καθυστερώντας την επιβολή μαζικών δασμών σε έπιπλα, ντουλάπια και ιταλικά ζυμαρικά. Ο Λευκός Οίκος έδωσε ελάχιστες εξηγήσεις για την παύση, αλλά η ανακοίνωση της τελευταίας στιγμής υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση έχει ταραχθεί από τις πολιτικές ευπάθειες που οι ίδιοι οι δασμοί δημιούργησαν. Ο Τραμπ μπορεί να αναζητήσει ευκαιρίες να υποχωρήσει σιωπηρά και από άλλους δασμούς το 2026, ώστε να αποφύγει περαιτέρω αποξένωση των ψηφοφόρων.

Γιατί το κόστος μπορεί να αυξηθεί το 2026

Οι επιχειρήσεις δημιούργησαν τεράστια αποθέματα στις αρχές του περασμένου έτους, ώστε να προλάβουν μελλοντικές αυξήσεις δασμών. Αυτό βοήθησε να μετριαστεί το πλήγμα από τους δασμούς, οι οποίοι σε κάποια φάση έφτασαν το 145% για προϊόντα από την Κίνα. Καθώς αυτά τα αποθέματα εξαντλήθηκαν, οι επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να αγοράζουν προϊόντα με υψηλότερους δασμούς — και δεν μπορούν να απορροφούν αυτό το κόστος επ’ αόριστον.

Για να παραμείνουν ανταγωνιστικές, οι επιχειρήσεις — ανεξαρτήτως μεγέθους — δεν πρόκειται να αυξήσουν τις τιμές όσο ακριβώς είναι οι δασμοί που πληρώνουν για τα εισαγόμενα προϊόντα, είπε ο Πίκοκ. Με τον πληθωρισμό να μειώνει όλο και περισσότερο την αγοραστική δύναμη των μισθών — οι οποίοι αυξάνονται πολύ πιο αργά από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια — οι επιχειρήσεις έχουν πολύ μικρότερο περιθώριο να αυξήσουν τις τιμές. Πόσο περισσότερο λοιπόν πρέπει να προετοιμαστείτε να πληρώσετε το 2026 λόγω των δασμών; Αυτό εξαρτάται από το τι αγοράζετε. Τελικά, οι αυξήσεις τιμών θα διαφέρουν σημαντικά ανά κατηγορία και προϊόν. Για παράδειγμα, τα παντοπωλεία λειτουργούν συνήθως με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους ανά προϊόν, γεγονός που περιορίζει την ικανότητά τους να απορροφούν τους δασμούς.

Οικονομολόγοι της Goldman Sachs εκτίμησαν ότι οι δασμοί αύξησαν τον πληθωρισμό κατά μισή ποσοστιαία μονάδα το 2025 — σε γενικές γραμμές σε συμφωνία με τη δήλωση του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, ότι οι δασμοί του Τραμπ ευθύνονταν για ολόκληρη την υπέρβαση του στόχου πληθωρισμού 2% της κεντρικής τράπεζας (ο οποίος έκλεισε στο 2,7%). Η Goldman προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί κατά τρία δέκατα της ποσοστιαίας μονάδας μόνο στο πρώτο εξάμηνο του έτους, σύμφωνα με σημείωμα που δημοσιεύθηκε στα τέλη Δεκεμβρίου.

Ένας μεγάλος προμηθευτής τροφίμων που συμβουλεύει ο Πίκοκ, και του οποίου το όνομα δεν αποκάλυψε για λόγους ιδιωτικότητας, απέφυγε σε μεγάλο βαθμό αυξήσεις τιμών πέρυσι, επειδή δεν μπορούσε να βρει τον καλύτερο τρόπο να υπολογίσει τους δασμούς. Αυτό συμβαίνει επειδή τα ποσοστά δασμών διαφέρουν δραστικά ανάλογα με το προϊόν και τη χώρα προέλευσης, ενώ αλλάζουν συχνά. Πρόσφατα, ο προμηθευτής κατέληξε να εφαρμόζει τον μέσο δασμό που πληρώνει συνολικά για όλα τα προϊόντα που πουλά.

Οι παράγοντες-Χ

Υπάρχει όμως ένας μεγάλος παράγοντας-Χ που θα μπορούσε να αποτρέψει τις τιμές από το να αυξηθούν όσο θα μπορούσαν διαφορετικά φέτος: η ιστορική υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο που ενδέχεται να ακυρώσει τους πιο εκτεταμένους δασμούς του Τραμπ. Συνολικά, οι δασμοί που αμφισβητούνται έχουν αποφέρει 130 δισεκατομμύρια δολάρια έως τις 14 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ. Αν και δεν είναι βέβαιο, αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί εναντίον της κυβέρνησης Τραμπ, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιστροφές χρημάτων στις επιχειρήσεις για δασμούς που έχουν ήδη πληρώσει. Τουλάχιστον, θα περιόριζε τη δυνατότητα του Τραμπ να επιβάλλει υψηλότερους δασμούς χωρίς περιορισμούς, όπως έχει κάνει καθ’ όλη τη δεύτερη θητεία του.

Ο Πίκοκ δήλωσε ότι πολλές αποφάσεις των επιχειρήσεων σχετικά με την τιμολόγηση των προϊόντων το επόμενο έτος θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, η οποία αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες εβδομάδες. Ωστόσο, ο Τραμπ και μέλη της κυβέρνησής του έχουν ήδη προαναγγείλει την πορεία που θα ακολουθήσουν αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί εναντίον τους. (Υπόδειξη: περιλαμβάνει περισσότερους δασμούς.)

Από την άλλη πλευρά, με την ανησυχία για το κόστος ζωής να βρίσκεται στο επίκεντρο και να διαβρώνει τη δημοτικότητά του, ο πρόεδρος έχει πρόσφατα κάνει πίσω από μια σειρά υψηλότερων δασμών που είτε επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ είτε είχαν επισήμως προταθεί. Σε αυτούς περιλαμβάνονται δασμοί σε φρούτα και λαχανικά, έπιπλα, ντουλάπια και ζυμαρικά.

Ο Τραμπ είναι εξοικειωμένος με το να υποχωρεί από ορισμένες απειλές για δασμούς. Στις 2 Απριλίου, που ο ίδιος ονόμασε «Ημέρα Απελευθέρωσης», παρουσίασε με περηφάνια ιστορικούς δασμούς σε ένα χαρτόνι. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν κατέληξε να εφαρμόσει τόσο υψηλές επιβαρύνσεις, λόγω πολλών ανησυχιών — μεταξύ αυτών και ο κίνδυνος περαιτέρω αύξησης του ήδη υψηλού κόστους ζωής των Αμερικανών, το οποίο είχε εκλεγεί για να μειώσει. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνησή του πρόσθεσε αρκετές εξαιρέσεις και παραθυράκια για smartphones, ανταλλακτικά αυτοκινήτων και προϊόντα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά, περιορίζοντας έτσι τον αντίκτυπο των δασμών.

Πηγή: cnn

• δασμοί
• Ντόναλντ Τραμπ