Αναλυτής: Πώς η Ρωσία κέρδισε ήδη το πόλεμο πληροφοριών στην Τουρκία

Καθώς η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας έχει αυξηθεί κατακόρυφα λόγω της απόφασης της Άγκυρας να αποκτήσει τους ρωσικούς S-400 τα ΜΜΕ της γείτονος μολύνουν τη συζήτηση με ψευδείς πληροφορίες που υπογραμμίζουν το λεπτό έλεγχο της Μόσχας σε αυτά, σημειώνει αναλυτής στο αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy.

Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν εδώ και μήνες ότι η αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 θα μπορούσε να εκθέσει τα τρωτά σημεία του στρατιωτικού υλικού του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του αεροσκάφους F-35 νέας γενιάς, και θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας.

Μάλιστα ο Αμερικανος Γερουσιαστής, Μπομπ Μενέντεζ, είπε στην «Καθημερινή» και τον Αλέξη Παπαχελά: «Αν ο πρόεδρος Ερντογάν επιμείνει στην απόκτηση του αντιπυραυλικού συστήματος S-400 και ολοκληρώσει την αγορά και εγκατάσταση του, τότε, με βάση νομοθεσία που εγώ εισήγαγα αρχικά, θα επιβληθούν κυρώσεις. Και δεν θα πρόκειται για κυρώσεις που μπορεί να επιβληθούν- θα είναι υποχρεωτικές».

Μάλιστα ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Μάικ Πενς είχε προειδοποιήσει πριν από περίπου ένα μήνα πως αν η αγορά των S-400 ολοκληρωθεί η Τουρκία κινδυνεύει με απομάκρυνση από το πρόγραμμα παραγωγής των F-35.

Τα τουρκικά ΜΜΕ αφηγούνται όμως μια διαφορετική ιστορία.

«Τα περισσότερα φιλοκυβερνητικά έντυπα έχουν αρχίσει να δείχνουν προτίμηση στα μαχητικά νέας γενιάς της Ρωσίας, SU-57, αντί των F-35. Για παράδειγμα, το κύριο πρακτορείο ειδήσεων της Τουρκίας  δημοσίευσε μια σύγκριση μεταξύ του F-35 (το οποίο παραδίδεται επί του παρόντος) και του Su-57 της Ρωσίας (που επί του παρόντος βρίσκεται  σε φάση δοκιμής πτήσης) για να υπογραμμίσει πως είναι μάταιες οι απειλές της Ουάσινγκτον σχετικά με τις παραδόσεις F-35. Ένας άλλος αρθρογράφος υποστήριξε ότι ήταν αδύνατο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να σημειώσουν πρόοδο στην παραγωγή F-35 χωρίς την βοήθεια της Τουρκίας», είπε την Κυριακή στο Foreign Policy ο Akın Ünver αναπληρωτής καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Kadir Has της Κωνσταντινούπολης.

Αυτό το είδος fake news είναι ένα καθημερινό φαινόμενο στην Τουρκία.

«Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Ρωσία δεν χρειάζεται να ξεκινήσει μια συντονισμένη καμπάνια παραπληροφόρησης παρόμοια με αυτή που έκανε στη Δύση. Οι – εγχώρια – παραγόμενες ψεύτικες (αλλά)  και ακριβείς ειδήσεις που είναι συμπαθείς με τις απόψεις του Κρεμλίνου ήδη ‘οργιάζουν’», σημειώνει ο Ünver.

Αντίθετα, η Μόσχα χρησιμοποιεί τον πόλεμο πληροφοριών για να κατευθύνει τις αποφάσεις πολιτικής και να προωθήσει την ατζέντα της πιο άμεσα, σύμφωνα με το Ünver.

Σε μια πρόσφατη μελέτη για το EDAM, ένα think tank της Τουρκίας, ο Ünver αναλύει λεπτομερώς πώς ο ηλεκτρονικός στρατός της Ρωσίας φαίνεται να είναι σε θέση να διαμορφώσει τις θέσεις και τις πολιτικές της κυβέρνησης της Τουρκίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό αποφεύγει να το κάνει, καθώς τα στρατηγικά συμφέροντα των γειτόνων στη Μαύρη Θάλασσα ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό.

Φιλο-ρωσικοί λογαριασμοί και bots στην Τουρκία σπάνια χρησιμοποιούν αυτές τις μέρες ψευδείς πληροφορίες, χρησιμοποιώντας αντ ‘αυτού ακριβείς πληροφορίες αλλά στρεβλώνουν το νόημά τους με τρόπο που ενισχύει τη δημόσια στήριξη για φιλο-ρωσικές πολιτικές, σύμφωνα με τον Ünver.

Η Μόσχα παίζει και τις δύο πλευρές.

«Επηρεάζει τα κυριότερα φιλοκυβερνητικά δίκτυα ενημέρωσης μέσω της άμεσης επιρροής της στην κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, το αντισταθμίζει, εξασφαλίζοντας ότι τα κυριότερα Ρωσικά Τουρκόγλωσσα μέσα, το Sputnik Turkiye και το ραδιόφωνο RSFM, συντάσσονται κατά κύριο λόγο με την αντιπολίτευση. Αυτό επιτρέπει στη Ρωσία να ελέγχει το αφήγημα», σχολίασε ο Ünver.

Όλα αυτά σηματοδοτούν μια απότομη στροφή από τον Νοέμβριο του 2015, όταν η Τουρκία κατέρριψε ένα ρωσικό αεροσκάφος Sukhoi-24 πάνω στη Συρία, αφού παραβίασε τον τουρκικό εναέριο χώρο, με αποτέλεσμα τη δολοφονία ενός Ρώσου πιλότου από τους συριακούς αντάρτες στο έδαφος.

Αφού η αρχική φιλό-ρωσική γραμμή – ότι η Τουρκία είχε καταρρίψει το ρωσικό μαχητικό πάνω από τη Συρία, όχι εντός του τουρκικού εναέριου χώρου – απέτυχε, τα φιλο-ρωσικά μέσα ξεκίνησαν ένα νέο αφήγημα, λέει ο Ünver και σημειώνει: Η Τουρκία είχε βοηθήσει το Ισλαμικό Κράτος αγοράζοντας πετρέλαιο από περιοχές της Συρίας που ελέγχονταν από το Χαλιφάτο.

Αυτή η ιστορία άκμασε και ίσως τελικά διαμόρφωσε την τουρκική πολιτική, εκτιμά.

«Όταν η Τουρκία άρχισε να εξισορροπεί υπέρ της Μόσχας, η ρωσική τακτική εξαφανίστηκε σε μεγάλο βαθμό», σημειώνει.

«Ως αποτέλεσμα αυτής της μετατόπισης, η Τουρκία ήταν επίσης πολύ πιο πρόθυμη να αγοράσει το S-400 και δεν θορυβούνταν από τις απειλές της Ουάσιγκτον σχετικά με το πρόγραμμα F-35. Η συνεχιζόμενη επιρροή της Ρωσίας τόσο στα κυβερνητικά όσο και στα αντιπολιτευόμενα ψηφιακά μέσα στην Τουρκία θα δώσει στη Μόσχα το προβάδισμα σε οποιαδήποτε μελλοντική κρίση», σημειώνει.

• F-35
• S-400
• Ρωσία
• Τουρκία