Ανησυχία για τον φετινό χειμώνα: Η γρίπη αναμένεται πιο βαριά και με μεγαλύτερη διάρκεια

Έντονος προβληματισμός επικρατεί στην επιστημονική κοινότητα και στις υγειονομικές αρχές σχετικά με τη δραστηριότητα της εποχικής γρίπης για τον φετινό χειμώνα. Οι πρώτες ενδείξεις, που προέρχονται από την επιδημιολογική εικόνα στο νότιο ημισφαίριο, προκαλούν ανησυχία, καθώς εκεί η γρίπη όχι μόνο ξεκίνησε νωρίτερα από το συνηθισμένο, αλλά χαρακτηρίστηκε και από υψηλή μεταδοτικότητα, η οποία «ξεπέρασε τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας».

Στην Ελλάδα, τα δεδομένα μετά την πανδημία δείχνουν ότι η δραστηριότητα της γρίπης συνήθως ξεκινά μεταξύ 10 Νοεμβρίου και 10 Δεκεμβρίου, με την κορύφωση να παρατηρείται στις αρχές κάθε νέου έτους. Ωστόσο, φέτος τα πράγματα ίσως είναι διαφορετικά.

Παρατεταμένη διάρκεια και βαρύτερη νόσηση

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, τόνισε ότι με βάση τα δεδομένα από το νότιο ημισφαίριο, η φετινή περίοδος γρίπης στη χώρα μας αναμένεται να έχει μακρύτερη διάρκεια και να προκαλέσει βαρύτερη νόσηση.

Μέχρι σήμερα, η παρατεταμένη καλοκαιρία στην Ελλάδα έχει κρατήσει τον αριθμό των κρουσμάτων σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Όμως, η κ. Αγαπηδάκη εξήγησε ότι ενώ η περίοδος της γρίπης διαρκεί συνήθως από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, φέτος «υπάρχει η εκτίμηση ότι η εποχική γρίπη στη χώρα μας ενδεχομένως θα έχει διάρκεια ακόμα και μέχρι το τέλος Απριλίου».

Αυτή η εκτίμηση έχει ήδη θέσει σε εγρήγορση τους αρμόδιους φορείς και, όπως τόνισε η υπουργός, καθιστά επιτακτική ανάγκη τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Η ανάγκη αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη για τους ανθρώπους με ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως είναι τα άτομα με χρόνια νοσήματα, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά.

Τα στελέχη που προκαλούν ανησυχία

Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, εξήγησε επίσης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι τα δεδομένα από χώρες όπως η Ιαπωνία και η Αυστραλία, έδειξαν ένα κύμα γρίπης που χαρακτηρίστηκε κυρίως από την κυκλοφορία του στελέχους A/H1N1pdm, με χαμηλότερα επίπεδα του ιού B/Victoria. Ο ιός A/H3N2, αν και σε χαμηλά επίπεδα αλλού, σημείωσε υψηλή κυκλοφορία στη Νότια Αφρική.

Ταυτόχρονα, πρώιμα δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν επικράτηση ενός αντιγονικά μετατοπισμένου κλάδου του υπότυπου Α(Η3Ν2), κάτι που ενδεχομένως να υποδεικνύει αυξημένη μεταδοτικότητα. Τα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς Γρίπης στη χώρα μας ελέγχουν ήδη την πιθανή κυκλοφορία αυτού του κλάδου και στην Ελλάδα.

Κάλεσμα για εμβολιασμό

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης παραμένει ο εμβολιασμός. Το αντιγριπικό εμβόλιο προφυλάσσει από τη μετάδοση και μειώνει δραστικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών. Είναι κρίσιμο να χορηγείται έγκαιρα, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης.

Η πορεία των εμβολιασμών βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Ενώ πέρυσι εμβολιάστηκαν συνολικά 2,4 εκατομμύρια πολίτες, φέτος μέχρι τις 11 Νοεμβρίου έχει εμβολιαστεί περίπου 1 εκατομμύριο.

Η κ. Αγαπηδάκη απηύθυνε έκκληση στους πολίτες, τονίζοντας ότι το συμβατικό αντιγριπικό εμβόλιο είναι δωρεάν και δεν χρειάζεται συνταγογράφηση. Μπορεί να χορηγηθεί σε όλους, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, τόσο στις δημόσιες δομές υγείας όσο και στα φαρμακεία. Κάθε εμβολιασμός καταχωρίζεται στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών, διασφαλίζοντας τη δημόσια υγεία.

Η αναπληρώτρια υπουργός χαρακτήρισε τον εμβολιασμό ως την πιο αποτελεσματική «ασπίδα προστασίας» και «πράξη υπευθυνότητας και κοινωνικής αλληλεγγύης», που σώζει ζωές και μειώνει την πίεση στο σύστημα υγείας.

Οι ομάδες που πρέπει να εμβολιαστούν

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού που θεωρούνται υψηλού κινδύνου. Ο εμβολιασμός συστήνεται κατά προτεραιότητα σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και σε βρέφη και παιδιά ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών.

Επιπλέον, κρίνεται απαραίτητος για παιδιά άνω των 5 ετών και ενήλικες που πάσχουν από χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού, όπως το άσθμα ή η ΧΑΠ, καθώς και για όσους έχουν καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν άτομα με ανοσοκαταστολή, όσοι έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση, άτομα με δρεπανοκυτταρική αναιμία, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα μεταβολικά νοσήματα, χρόνια νεφροπάθεια, χρόνιες παθήσεις του ήπατος, νευρολογικά νοσήματα και σύνδρομο Down.

Ο εμβολιασμός είναι επιτακτικός για τις έγκυες σε οποιοδήποτε στάδιο της κύησης, καθώς και για τις λεχωΐδες και τις θηλάζουσες. Το ίδιο ισχύει για άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 40) και για παιδιά που λαμβάνουν ασπιρίνη μακροχρόνια.

Ακόμη, πρέπει να εμβολιαστούν άτομα που φροντίζουν βρέφη μικρότερα των 6 μηνών ή διαβιούν με άτομα που έχουν υποκείμενα νοσήματα. Ισχυρή σύσταση υπάρχει για τους κλειστούς πληθυσμούς, όπως μαθητές σε εσωτερικές σχολές, νεοσύλλεκτους, προσωπικό σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων.

Τέλος, ύψιστη προτεραιότητα αποτελούν οι εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και φοιτητές), οι άστεγοι, αλλά και επαγγελματίες όπως κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι και σφαγείς.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι φέτος ο ιός της γρίπης θα κυκλοφορήσει παράλληλα με τον ιό SARS-CoV-2, καθιστώντας τον εμβολιασμό και για τους δύο ιούς το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης, παράλληλα με την τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής, όπως το πλύσιμο των χεριών και ο καλός αερισμός των χώρων.

• γρίπη
• Ειρήνη Αγαπηδάκη
• ΕΟΔΥ