Ανοίγει το λιανεμπόριο με τα νοσοκομεία στο «κόκκινο» – «Ο κορωνοϊός είναι εδώ» προειδοποιούν οι ειδικοί

Εν μέσω μεγάλης ανησυχίας, σφοδρών αντιδράσεων και με αυστηρούς κανόνες ανοίγει σήμερα το λιανεμπόριο, με εξαίρεση τη Θεσσαλονίκη, την Αχαΐα και την Κοζάνη. Αν και η επιδημιολογική κατάσταση δεν είναι καθόλου καλή, οι καταστηματάρχες αναμένεται να πάσουν «ανάσα» μετά από καιρό, με την ανησυχία εν τούτοις της επιστημονικής κοινότητας να είναι έκδηλη για το «αποτύπωμα» που θα αφήσει η χαλάρωση των μέτρων. Μάλιστα, τα επιδημιολογικά δεδομένα και προβλέψεις, που κρατά στα χέρια της η ηγεσία του υπουργείου Υγείας, δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας, καθώς φαίνεται ότι το ΕΣΥ θα πολιορκείται τουλάχιστον έως τα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου.

Την Κυριακή ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 1.955 νέα κρούσματα κορωνοϊού, με τους θανάτους να καταγράφουν ρεκόρ για το 2021, αφού μέσα σε ένα 24ωρο πέθαναν 78 ασθενείς. Οι διασωληνωμένοι ανέρχονταν την Κυριακή σε 749, ενώ ανακοινώθηκν 562 νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία, τα οποία τελούν υπό… πολιορκία.

Οι λοιμωξιολόγοι επισημαίνουν ότι το «άνοιγμα»αποφασίστηκε ώστε να μπορέσει να κινηθεί λίγο η αγορά, δίνοντας και μια νότα αποσυμπίεσης στην καθημερινότητά μας. Ωστόσο, αναπόφευκτα η αύξηση της κινητικότητας θα φέρει νέα άνοδο των κρουσμάτων, σε συνδυασμό μάλιστα με τα self test.

Το θρίλερ που εκτυλίχθηκε το βράδυ της Παρασκευής, με τα μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων να συγκαλούν έκτακτη σύσκεψη για το λιανεμπόριο, αποδεικνύει ότι η χώρα εισέρχεται σε μία νέα συνθήκη που ομοιάζει με «ισορροπία του τρόμου».

Κατά τη θυελλώδη σύσκεψη διατυπώθηκαν δεύτερες σκέψεις για τις βαθιά κόκκινες περιοχές, καθώς τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η Βόρεια Ελλάδα απέχει μια «ανάσα» από τον περασμένο Νοέμβριο. Ετσι, αποφασίστηκε να μην ανοίξουν σήμερα τα καταστήματα σε Θεσσαλονίκη, Αχαΐα και Κοζάνη, προκαλώντας «τσουνάμι» αντιδράσεων.

Στο «κόκκινο» τα νοσοκομεία – Τα χειρότερα σενάρια

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στα χέρια της η ηγεσία του υπουργείου Υγείας, η διάμεση εκτίμηση για τον αριθμό των ασθενών που θα χρειαστεί να υποβληθούν σε μηχανική υποστήριξη αναπνοής σε διάστημα οκτώ ημέρων (και συγκεκριμένα από τις 30 Μαρτίου έως και τις 6 Απριλίου) είναι 380, την ώρα που το 83% των κλινών ΜΕΘ στο σύνολο της επικράτειας είναι κατειλημμένο.

Ωστόσο, η παραπάνω πρόβλεψη είναι η πιο μετριοπαθής, καθώς τα χειρότερα σενάρια κάνουν λόγο για έως 677 νέους διασωληνωμένους στο σύνολο της χώρας κατά το ίδιο (περιορισμένο) διάστημα, που θα εξαντλούσε κάθε εφεδρεία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε κλίνες COVID.

Αντίστοιχα, ανησυχία και προβληματισμό για τις αντοχές των νοσοκομείων προκαλούν οι εκτιμήσεις για το «φουσκωμένο» κύμα νέων εισαγωγών που εκτιμάται ότι θα χτυπήσει το ΕΣΥ. Ειδικότερα και σε διάστημα μόλις μίας εβδομάδας τα προγνωστικά μοντέλα έβλεπαν 3.808 νέα εισιτήρια (διάμεση εκτίμηση), με πιο μελανές προβλέψεις να προσθέτουν ακόμη 1.000 εισαγωγές.

Και παρότι η Αττική παραμένει το επίκεντρο της επιδημίας στη χώρα μας – οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία του Λεκανοπεδίου εκτιμάται ότι θα αγγίξουν τις 1.856, με τα πιο δυσοίωνα μοντέλα να κάνουν λόγο για 3.146 – , τα ίδια στοιχεία αυξάνουν την αγωνία καθώς ο SARS-CoV-2 δεν γνωρίζει από σύνορα.

Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώνεται περαιτέρω επιβάρυνση στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς τα νοσηλευτικά ιδρύματα της 3ης και 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας αναμένεται να δεχτούν από 1.000 έως και 1.900 ασθενείς (με ήπια έως σοβαρά, πλην όμως διαχειρίσιμα συμπτώματα) καταλαμβάνοντας ισάριθμες απλές κλίνες COVID.

Δεν ήταν άλλωστε τυχαία η προειδοποίηση του μέλους της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Βάνας Παπαευαγγέλου όταν την περασμένη Παρασκευή στάθηκε στη βεβαρημένη επιδημιολογική εικόνα της Θεσσαλονίκης, τονίζοντας αύξηση της τάξης του 28% στα κρούσματα, με τη… σκιά των αυξημένων μολύνσεων να απλώνεται στη Δυτική Μακεδονία, με την Κοζάνη να παρουσιάζει αύξηση της τάξης του 48,97%. Αλλωστε, τα επίσημα δεδομένα μαρτυρούν ότι στις Σέρρες σε διάστημα επτά ημερών καταγράφθηκε αύξηση ύψους 44% στα νέα κρούσματα, την ώρα που στην ίδια περιοχή το ποσοστό εμβολιασμού μετά βίας αγγίζει το 8%, με αποτέλεσμα το τείχος ανοσίας να παραμένει ισχνό. Στο Κιλκίς, πάλι, διαπιστώθηκε αύξηση 34,41%, με τους κατοίκους που μολύνονται από τον SARS-CοV-2 να έχουν διάμεση ηλικία τα 49 έτη.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η στρατιά νέων ασθενών με λοίμωξη COVID-19 αφορά μεταδόσεις που έλαβαν χώρα 14 ημέρες πριν. Εκτοτε, όμως, το επιδημιολογικό φορτίο όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά στις 30 Μαρτίου καταγράφτηκε νέο αρνητικό ρεκόρ (χωρίς προηγούμενο από την αρχή της επιδημίας τον περασμένη άνοιξη) με 4.340 νέες διαγνώσεις. Την ίδια, δε, ημέρα υπολογιζόταν ότι τα ενεργά κρούσματα στο σύνολο της χώρας ξεπερνούσαν τις 23.944, εκ των οποίων οι 10.400 και πλέον στην Αττική και ακόμη 2.770 στη Θεσσαλονίκη.

Κάπως έτσι από τις 27 Μαρτίου έως και τις 2 Απριλίου σωρεύτηκαν 19.000 νέες επιβεβαιωμένες λοιμώξεις, εκ των οποίων υπολογίζεται ότι το 10%-15% θα χρειαστεί νοσηλεία το επόμενο 15ήμερο.

Τι φοβούνται οι ειδικοί

Το «μήνυμα» είναι πιο σύνθετο από ποτέ καθώς σταδιακά αλλάζουν οι όροι του «συμβολαίου» που έχει συνάψει η κοινωνία με την κυβέρνηση και τους επιστήμονες. Επιχειρείται σταδιακά και μέσω ενός νέου μείγματος μέτρων ένα λελογισμένο άνοιγμα παρά το βαρύ επιδημιολογικό φορτίο, ενώ η είσοδος των self tests στη χώρα αναμένεται να προκαλέσει εκτίναξη στα επιβεβαιωμένα κρούσματα. 

Παρόλα αυτά, στόχος των μελών της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων παραμένει σταθερά η μείωση των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των διασωληνωμένων ασθενών. Γι’ αυτό και εστιάζουν στη μελέτη των «σκληρών δεικτών» που όπως έχουν επισημάνει αποτελούν τα πλέον αξιόπιστα εργαλεία.

«Πρέπει όλοι να φοράμε μάσκα, σε κάθε δραστηριότητά μας και να αποφεύγουμε τον συγχρωτισμό» τόνισε στο «Βήμα» ο καθηγητής Αλκιβιάδης Βατόπουλος.  Συμπλήρωσε δε με νόημα ότι «ο νέος κορωνοϊός δεν έχει φύγει, αντιθέτως συνεχίζει να είναι ιδιαίτερα απειλητικός. Συνεπώς, η δειλή προσπάθεια να κινηθεί η οικονομία και να αποφορτιστούν οι πολίτες θα πρέπει να συνοδευτεί από αυστηρή τήρηση των μέτρων».

«Με τα self test και την τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων το λιανεμπόριο μπορεί να λειτουργήσει», εκτίμησε ο Καθηγητής Πνευμονολογίας Νικόλαος Τζανάκης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, καθώς έχει αποδειχτεί ότι δεν επηρεάζει την αύξηση των κρουσμάτων.

Ο ίδιος, μάλιστα, εκτίμησε πως τα πραγματικά κρούσματα κορωνοϊού τις επόμενες ημέρες θα είναι 9.000. Επίσης, προέβλεψε πως θα έχουμε αυξημένα κρούσματα και τις επόμενες 10 – 15 ημέρες, δηλαδή μέχρι τις 15 με 20 Απριλίου. Όπως εξήγησε ο καθηγητής, πλέον με τα self tests αναμένεται να δούμε κρούσματα διπλάσια και ίσως τριπλάσια από ότι τώρα.

Πιο αισιόδοξος είναι ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, ο οποίος είπε στο Newpost: «Το σύστημα υγείας τις επόμενες μέρες θα δεχθεί μεγαλύτερη πίεση. Θα καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για να αντέξει. Αυτό, βέβαια εξαρτάται από μας και πόσο προσεκτικοί θα είμαστε. Αν στις δραστηριότητες αυτές που προβλέπονται προστεθούν και άλλες δραστηριότητες, οι οποίες δεν προβλέπονται, τότε είναι που θα έρθουμε αντιμέτωποι με πολύ δύσκολες καταστάσεις».

Ο κ. Εξαδάκτυλος σε ερώτηση του Newpost σχετικά με την πορεία της πανδημίας είπε χαρακτηριστικά ότι: «είναι πολύ νωρίς και δεν μπορούμε από τώρα να προβλέψουμε τι θα γίνει. Σε δυο βδομάδες θα γνωρίζουμε. Σίγουρα, έχουμε πολλές δυσκολίες και θα αντιμετωπίσουμε ακόμα περισσότερες».

Στην περίπτωση που δεν αποδώσουν τα μέτρα, ο κύριος Εξαδάκτυλος είπε: «Πολύ απλά δεν θα πάμε στο επόμενο βήμα. Τα επόμενα βήματα θα πρέπει να γίνουν, εφόσον σταθεροποιηθούν όλα αυτά που πάρθηκαν μέχρι σήμερα». «Μέχρι το Πάσχα, πιστεύω θα έχουμε σταθεροποίηση των κρουσμάτων, την οποία αρχίζουμε να την αχνο-βλέπουμε. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα αναστραφεί η τάση που έχουμε μέχρι τώρα, με την προϋπόθεση όμως ότι οι πολίτες θα είναι πολύ πιο προσεκτικοί» πρόσθεσε ο ίδιος.

Από την πλευρά του, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, με αφορμή το άνοιγμα δραστηριοτήτων, κάλεσε τους πολίτες να τηρούν με συνέπεια και αυστηρότητα, τα μέτρα ατομικής προφύλαξης και κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Πώς λειτουργεί από σήμερα το λιανεμπόριο

Από σήμερα το λιανεμπόριο στις περιοχές που βρίσκονται στο επίπεδο πολύ αυξημένου κινδύνου θα λειτουργήσει ως εξής:

-Με τη διαδικασία της εξ αποστάσεως προαγοράς/προεπιλογής των αγαθών με ηλεκτρονικό ή τηλεφωνικό μέσο για παραλαβή/αγορά εκτός καταστήματος (click away) κατόπιν ραντεβού και

-Με τη διαδικασία του εξ αποστάσεως καθορισμού ραντεβού με ηλεκτρονικό ή τηλεφωνικό μέσο για παραλαβή/αγορά εντός καταστήματος (click inside).

Ειδικότερα, θα πρέπει να υπάρχει καταχώρηση της παραγγελίας/ραντεβού από την επιχείρηση και αποστολή στον πελάτη είτε ηλεκτρονικού αποδεικτικού εγγράφου της αγοράς (προπληρωμένη παραγγελία), ή του ραντεβού, είτε μηνύματος SMS που φέρει τα εξής στοιχεία: επωνυμία, διεύθυνση και ΑΦΜ της επιχείρησης, καθώς και το χρονικό διάστημα παραλαβής. Η παρλαβή θα πρέπει να γίνει από ένα άτομο και μόνο και η πληρωμή μόνο ηλεκτρονικά ή με POS κατά την παραλαβή.

Κατά την παραλαβή εκτός καταστήματος (click away) θα πρέπει να τηρείται ελάχιστη απόσταση δύο μέτρων μεταξύ των πελατών, ο μέγιστος αριθμός των ατόμων στην αναμονή δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 9 άτομα και ο μέγιστος χρόνος παραμονής στο σημείο παραλαβής θα πρέπει να είναι μάξιμουμ 10 λεπτά.

Στην περίπτωση αγοράς και παραλαβής εντός καταστήματος (click inside), η επιχείρηση υποχρεούται να αναρτά με έγγραφο ή ψηφιακό τρόπο τον μέγιστο αριθμό καταναλωτών που επιτρέπεται να βρίσκονται εντός του καταστήματος τηρουμένης της αναλογίας ενός ατόμου ανά 25 τ.μ. με μέγιστο αριθμό τα 20 άτομα.

Σε ο,τι αφορά στο ωράριο, προβλέπεται προαιρετικό διευρυμένο ωράριο λειτουργίας από τις 7 το πρωί έως τις 8:30 το βράδυ κατά τις ημέρες Δευτέρα έως Σάββατο και απαγορεύεται η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές.

Σημειώνεται ότι, για τις περιοχές πολύ αυξημένου κινδύνου, διατηρείται η αναστολή της λειτουργίας των καταστημάτων λιανικού εμπορίου που λειτουργούν με συμφωνίες συνεργασίας τύπου shops in a shop. Επίσης, κλειστά θα παραμείνουν τα εμπορικά κέντρα, τα εκπτωτικά καταστήματα και τα εκπτωτικά χωριά εξαιρουμένων των φαρμακείων και των σούπερ μάρκετ τα οποία λειτουργούν υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν ανεξάρτητη είσοδο για τους καταναλωτές. Ωστόσο, στις περιοχές «αυξημένου κινδύνου» επιτρέπεται η λειτουργία των παραπάνω δραστηριοτήτων.

Υπενθυμίζεται ότι σε συνέχεια έκτακτης συνεδρίασης της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας και λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερα ανησυχητική επιδημιολογική εικόνα που παρουσιάζουν οι Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης, Κοζάνης και Αχαΐας, αποφασίζεται η αναστολή επαναλειτουργίας του λιανεμπορίου από τη Δευτέρα 5 Απριλίου στις τρεις αυτές περιφερειακές ενότητες έως τη Δευτέρα 12 Απριλίου.

Ως συνέπεια αυτής της αναστολής, τα σούπερ μάρκετ της Θεσσαλονίκης, της Αχαΐας και της Κοζάνης δεν θα πωλούν όλα τα προϊόντα, όπως στις περιοχές όπου ανοίγει το λιανεμπόριο τη Δευτέρα.

Σε ό,τι αφορά στα καταστήματα εντός των αεροδρομίων της χώρας, σημειώνεται ότι επιτρέπεται η λειτουργία τους.

Για τις λαϊκές αγορές (συμπεριλαμβανομένων και των βιολογιών αγορών) επεκτείνεται ο χώρος τους και αν δεν είναι δυνατόν να γίνει κάτι τέτοιο, τότε δραστηριοποιείται το 50% των κλάδων παραγωγών και εμπόρων με 5 μέτρα απόσταση μεταξύ των πάγκων και 1,5 μέτρο απόσταση μεταξύ των ατόμων.

• λιανεμπόριο