Αντίστροφη μέτρηση για την ιστορική προσγείωση του Perseverance – Το σχέδιο της NASA για εξερεύνηση του Άρη

Η αντίστροφη μέτρηση για την κάθοδο του ρομποτικού ρόβερ «Perseverance» της αποστολής «Mars 2020» της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) έχει ξεκινήσει. Η αποστολή στοχεύει να αναζητήσει ίχνη μικροβιακής ζωής στον πλανήτη και να τον μελετήσει γεωλογικά.

Το εξάτροχο ρόβερ μεγέθους SUV, γνωστό και με το παρατσούκλι «Πέρσι», είναι λίγο μεγαλύτερο και βαρύτερο από το ρόβερ «Curiosisy» που μελετά μέχρι σήμερα τον Άρη. Διαθέτει πιο εξελιγμένα επιστημονικά όργανα, ικανά για πιο φιλόδοξα πειράματα, αποτελώντας το πιο εξελιγμένο εργαστήριο αστροβιολογίας που έχει ποτέ σταλεί σε άλλο ουράνιο σώμα. Με τα εργαλεία του, θα συλλέξει αρειανά δείγματα, που θα επιστραφούν στη Γη με μια μελλοντική αποστολή, κάτι που, εφόσον συμβεί, θα είναι μια παγκόσμια πρωτιά.

Το Perseverance θα κατέβει μέσα στον μεγάλο κρατήρα Jezero, που κάποτε ήταν αρχαία λίμνη και δέλτα ποταμού και όπου θεωρείται πιθανότερο να υπήρχαν μορφές ζωής πριν δισεκατομμύρια χρόνια, όταν ο ‘Αρης ήταν πιο θερμός, υγρός και πιθανώς φιλόξενος για ζωή. Μεταξύ άλλων, το ρόβερ διαθέτει μια πειραματική συσκευή που θα μετατρέπει το διοξείδιο της αρειανής ατμόσφαιρας σε καθαρό οξυγόνο, καθώς επίσης ένα μίνι μετεωρολογικό σταθμό, 19 κάμερες και δύο μικρόφωνα που θα καταγράψουν τους πρώτους αρειανούς ήχους. Επίσης το ρόβερ θα απελευθερώσει το “Ingenuity”, ένα μικρό ρομποτικό ελικόπτερο βάρους 1,8 κιλών, το πρώτο στην ιστορία που θα πετάξει σε έναν άλλο κόσμο.

Την ώρα της προσεδάφισης, ο Άρης θα απέχει από τη Γη 209 εκατομμύρια χιλιόμετρα, και οι εντολές του κέντρου ελέγχου θα χρειάζονται 11,6 λεπτά για να φτάσουν το ρομπότ. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία δεν μπορεί να ελέγχεται από τη Γη και πρέπει να είναι απόλυτα αυτοματοποιημένη.

Το Perseverance θα φτάσει στον πλανήτη κλεισμένο σε μια κωνική κάψουλα που θα το προστατέψει στη διάρκεια της καθόδου στην αρειανή ατμόσφαιρα.

Στις 22.37 ώρα Ελλάδας, το Perseverance θα αποσυνδεθεί από το σκάφος που το μετέφερε μέχρι τον Άρη.

Στις 22.48, το ρομπότ θα μεταδώσει το σήμα που ενημερώνει τη Γη ότι εισήλθε στην αρειανή ατμόσφαιρα. Παρόλο που η ατμόσφαιρα του Άρη είναι 100 φορές πιο αραιή από τη γήινη, η αεροδυναμική αντίσταση θα είναι αρκετή για να επιβραδύνει την κάψουλα από τα 20.000 χιλιόμετρα την ώρα στα 1.200 χλμ/ώρα.

Στις 22.52, την ώρα που η κάψουλα πέφτει ακόμα με υπερηχητική ταχύτητα, ένα αλεξίπτωτο διαμέτρου 21,5 μέτρων θα ανοίξει για να επιβραδύνει περαιτέρω την πτώση της.

Είκοσι δευτερόλεπτα μετά την ανάπτυξη του αλεξίπτωτου, η θερμική ασπίδα που προστάτευε το ρομπότ κατά την κάθοδο απορρίπτεται. Κάμερες και ένα ραντάρ που βρίσκονται στο κάτω μέρος του ρομπότ θα σκανάρουν το έδαφος για επικίνδυνους βράχους. Οι εικόνες που θα συλλέξει θα συγκριθούν με δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης για να εντοπιστεί αυτόματα η ασφαλέστερη θέση..

Σε ύψος δύο χιλιομέτρων πάνω από το έδαφος, η κάψουλα θα ανοίξει και θα απελευθερώσει μια πλατφόρμα, κάτω από την οποία είναι στερεωμένο το ρομπότ.

Στις 22.54, η πλατφόρμα, ή «ιπτάμενος γερανός» όπως την ονομάζει η NASA, θα ενεργοποιήσει οκτώ πυραυλοκινητήρες που θα την αφήσουν μετέωρη 20 μέτρα πάνω από την επιφάνεια.

Στις 22.55, ο ιπτάμενος γερανός θα κατεβάσει απαλά το Perseverance στην επιφάνεια ξετυλίγοντας καλώδια από νάιλον. Mόλις το ρομπότ αναπτύξει τους έξι τροχούς του και αγγίξει το έδαφος, πυροτεχνικές λεπίδες θα ενεργοποιηθούν για να κόψουν τα καλώδια. Αν αυτό δεν πετύχει, το ρομπότ θα παρασυρθεί από τον ιπτάμενο γερανό καθώς απομακρύνεται για να συντριβεί σε απόσταση μερικών δεκάδων μέτρων.

Η όλη διαδικασία καθόδου θα καταγραφεί από τέσσερις κάμερες στον ιπτάμενο γερανό, ενώ τα δεδομένα τηλεμετρίας θα αναμεταδοθούν στη Γη από τον δορυφόρο Mars Reconnaissance Orbiter που θα παρακολουθεί από ψηλά.

• πλανήτης Άρης