Από τις προεκλογικές αρλούμπες στην κοστολόγηση των προγραμμάτων: Πολύ ωραίο για να είναι αληθινό

Ο Γερμανός καγκελάριος Όττο Φον Μπίσμαρκ (1815 – 1898) είπε ότι «οι άνθρωποι ποτέ δεν λένε τόσα ψέματα όσα μετά το κυνήγι, στη διάρκεια του πολέμου και πριν τις εκλογές». Το 2015 το πρόγραμμα Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ παρά την δίνη των μνημονίων έφτανε τα 12 δις ευρώ. Η φράση – σημαία ήταν «θα κόψουμε το κεφάλι μας να τα βρούμε». Δεν τα βρήκαν. Ακολούθησε η εθνική περιπέτεια με τον διπλό κίνδυνο της χώρας για έξοδο από το ευρώ και την ΕΕ και η παραδοχή Τσίπρα «είχαμε αυταπάτες».

Σήμερα ευτυχώς η Ελλάδα άφησε πίσω της αυτήν την σκοτεινή περίοδο. Έχει όμως εκλογές και τα οικονομικά προγράμματα των κομμάτων βρίσκονται στο προσκήνιο. Η μεγάλη σύγκρουση αφορά το δημοσιονομικό κόστος του κυβερνητικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι φτάνει τα 5,5 δις το χρόνο (22,5 δις στην τετραετία). Η ΝΔ το εκτοξεύει στα 83 δις στα τέσσερα χρόνια.

Ας το δούμε με νούμερα, με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού. Όχι με τα syrizonomics. Θα σταθώ σε δύο εξαγγελίες. Ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύτηκε ότι θα αυξήσει τις δαπάνες για την παιδεία και την υγεία. Αλήθεια ποιος δεν θα το ήθελε αυτό! Αναφέρω εδώ την απάντηση του αρμόδιου για την δημοσιονομική πολιτική αν. υπουργού Οικονομικών Θόδωρου Σκυλακάκη που δεν διαψεύστηκε: Με δεδομένο ότι το ΑΕΠ του 2023 υπολογίζεται, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθερότητας, σε 221,4 δισ. ευρώ και οι δαπάνες Υγείας, σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού (σελ. 89) ανέρχονται σε 11,9 δισ. ευρώ, σηματοδοτούν (οι εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ) μια αύξηση των ετήσιων δαπανών Υγείας κατά 3,6 δισ. ευρώ, εάν προσεγγίσουν το 7% του ΑΕΠ, και 4,7 δισ. ευρώ, εάν προσεγγίσουν το 7,5% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα, οι δαπάνες εκπαίδευσης υπολογίζονται σε 6,7 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού (σελ. 89). Συνεπώς μια αύξηση στο 5% του ΑΕΠ (που υπόσχεται ο ΣΥΡΙΖΑ) σηματοδοτεί επιπλέον δαπάνες 4,3 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, μόνο αυτές οι δύο προβλέψεις του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ κοστίζουν επιπλέον 8 έως 9 δισ. ευρώ ετησίως, αρκετά δις πάνω από τα 5,5 δις που υποτίθεται ότι κοστίζουν όλες μαζί οι εξαγγελίες του.

Λεφτόδενδρα δεν υπάρχουν.  Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ όντως αυξήσει τις δαπάνες στην παιδεία και την υγεία σε αυτά τα ποσοστά του ΑΕΠ θα πρέπει να εξηγήσει και από που θα τα βρει. Και ο πιο συνήθης τρόπος είναι η υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης την οποία εξουθένωσε όταν κυβερνούσε.

Η ΝΔ κοστολογεί το δικό της πρόγραμμα στα 9 δις ευρώ. Και να ήθελε δεν θα μπορούσε να πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες διότι απλά είναι στην κυβέρνηση και είναι υποχρεωμένη οι εξαγγελίες της να συμφωνούν με τους στόχους που έχουν τεθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που υποβλήθηκε πριν από μερικές ημέρες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  Για παράδειγμα στο βασικό σενάριο, το Πρόγραμμα Σταθερότητας περιλαμβάνει το κόστος της αύξησης των συντάξεων κάθε έτος με βάση το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό (που υπολογίζεται σε 450 εκατ. το πρώτο έτος και βαίνει αυξανόμενο, ώστε να φτάσει σωρευτικά τα 800 εκατ. ευρώ το 2025, το 1,1 δισ. ευρώ το 2026 και 1,5 δισ. ευρώ το 2027). Περιλαμβάνει επίσης την εξαγγελθείσα από τη ΔΕΘ, αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων από 1/1/2024 (κατά 500 εκατ. ευρώ), την αύξηση των αναπηρικών επιδομάτων (κατά 95 εκατ. ευρώ) που ισχύει από αυτόν τον μήνα κλπ.

Το ΠΑΣΟΚ που έχει σημασία τι λέει γιατί ως τρίτο κόμμα έχει προοπτική διακυβέρνησης, κάνει συνετές εξαγγελίες. Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε μάλιστα τον Αλέξη Τσίπρα ως «λαϊκιστή».

Από το 2024 πέφτουν τίτλοι τέλους στην ευελιξία που υπήρχε κατά την διάρκεια της πανδημίας και την δημοσιονομική χαλαρότητα από την ενεργειακή κρίση. Ξανασφίγγουν τα λουριά και η Λαγκάρντ ήδη χτυπάει καμπανάκια.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο debate έκανε μία συγκεκριμένη πρόταση προς τους πολιτικούς αρχηγούς. Να δίνουν όλα τα κόμματα προεκλογικά το οικονομικό τους πρόγραμμα σε μία ανεξάρτητη αρχή κι αυτή να αποφαίνεται για το δημοσιονομικό κόστος. Αυτή η αρχή θα μπορούσε να είναι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ή το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο ή η Τράπεζα της Ελλάδος. Το ΠΑΣΟΚ ανταποκρίθηκε θετικά.

Ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος Άκης Σκέρτσος έκανε ένα βήμα παραπάνω. Κάλεσε τα κόμματα να δεσμευτούν από τώρα ότι στην επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο θα ψηφίσουν νομοθετική ρύθμιση που θα τα υποχρεώνει να υποβάλλουν προς κοστολόγηση τα οικονομικά τους προγράμματα στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο πριν τα ανακοινώσουν επίσημα. Αλλά, είναι πολύ ωραίο για να είναι αληθινό!

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε πει ότι «ένα ψέμα δεν μπορεί να ζήσει για πολύ». Τα προεκλογικά ψέματα – αυτοί που τάζουν λαγούς με πετραχήλια- αποκαλύπτονται πολύ γρήγορα όταν ένα κόμμα γίνεται κυβέρνηση και πρέπει  να ασκήσει πολιτική. Αλλά ήδη είναι αργά.. Η οικονομική πραγματικότητα προσγειώνει ανώμαλα τους αιθεροβάμονες και οι Μαυρογιαλούροι περιμένουν στη γωνία μέχρι τις επόμενες κάλπες!

Εκτός κι αν έχουμε ωριμάσει ως λαός τόσο πολύ μετά τα μνημόνια που θα κυριαρχήσει αυτό που περιέγραψε ο Πάμπλο Πικάσο για την τέχνη: «Είναι ένα ψέμα που μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε την αλήθεια».