Από το Ελσίνκι στη Βικτόρια: Οι μάχες της Ελλάδας στα Προολυμπιακά Τουρνουά μπάσκετ

Ελσίνκι 1952: Η πρώτη προσπάθεια της Ελληνικής Εθνικής ομάδας μπάσκετ

Η πρώτη συμμετοχή της Ελλάδας σε προολυμπιακό τουρνουά πραγματοποιήθηκε το 1952 στο Ελσίνκι. Στο τουρνουά αυτό, οι 10 καλύτερες ομάδες με βάση τα αποτελέσματά τους στις ηπειρωτικές διοργανώσεις προκρίθηκαν αυτόματα στην τελική 16άδα. Οι υπόλοιπες 13 ομάδες αγωνίστηκαν σε γκρουπ, όπου κάθε ομάδα που έχανε δύο αγώνες αποκλειόταν αυτόματα.

Η ελληνική ομάδα, με προπονητή τον Βλαδίμηρο Βάλλα και παίκτες όπως ο Φαίδων Ματθαίου, ο Θέμης Χολέβας, ο Νίκος Μήλας, ο Αριστείδης Ρουμπάνης, οι αδελφοί Σπανουδάκη (Αλέξανδρος και Ιωάννης), ο Μίμης Στεφανίδης και ο Δημήτρης Ταλιαδώρος, είχε μια αξιοσημείωτη πορεία. Στον πρώτο αγώνα, ηττήθηκε από την Ουγγαρία με σκορ 75-38. Στη συνέχεια, πέτυχε μια δύσκολη νίκη επί του Ισραήλ με 54-52.

Στον καθοριστικό αγώνα πρόκρισης, όπου η ηττημένη ομάδα αποκλειόταν από το τουρνουά, η Ελλάδα αντιμετώπισε ξανά την Ουγγαρία. Παρά την προσπάθειά τους, οι Έλληνες αθλητές έχασαν στις λεπτομέρειες με σκορ 47-44, ολοκληρώνοντας την πρώτη τους προσπάθεια για πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Αποτελέσματα

• Ουγγαρία – Ελλάδα: 75-38
• Ελλάδα – Ισραήλ: 54-52
• Ουγγαρία – Ελλάδα: 47-44

1956 – Κάιρο: Η δεύτερη προσπάθεια της Ελληνικής Εθνικής ομάδας μπάσκετ

Παρόλο που τα επίσημα προολυμπιακά τουρνουά της FIBA άρχισαν το 1960 για τους αγώνες της Ρώμης, το 1956 πραγματοποιήθηκαν αγώνες πρόκρισης στο Κάιρο, στους οποίους συμμετείχε και η Ελλάδα. Αν και δεν αναγνωρίζονται επίσημα ως προολυμπιακό τουρνουά από τη Διεθνή Ομοσπονδία, αυτοί οι αγώνες είχαν σημασία για την πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μελβούρνης.

Η ελληνική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του προπονητή Μίσσα Πανταζόπουλου, έδωσε επτά αγώνες στο Κάιρο. Η ομάδα κατάφερε να σημειώσει πέντε νίκες, αλλά οι δύο ήττες από τη Ρουμανία και την Πολωνία, αμφότερες με μικρή διαφορά στον πόντο, κόστισαν την πρόκριση.

Η σύνθεση της εθνικής μας ομάδας περιλάμβανε τους Ρουμπάνη, Στεφανίδη, Πουλακίδα, Μουρούζη, Αλέξανδρο Σπανουδάκη, Γιάννη Σπανουδάκη, Ματθαίου, Καραμανλή, Μπαμπανικολό και Χρηστέα.

Αποτελέσματα

• Πολωνία – Ελλάδα: 55-54
• Ελλάδα – Λίβανος: 71-54
• Ρουμανία – Ελλάδα: 50-49
• Ελλάδα – Συρία: 94-75
• Ελλάδα – Αίγυπτος: 77-68

Παρά τις αξιοσημείωτες προσπάθειες και τις πέντε νίκες, η ελληνική ομάδα δεν κατάφερε να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μελβούρνης

1960 – Μπολόνια: Το πρώτο Επίσημο προολυμπιακό τουρνουά

Το 1960, στην Μπολόνια, φιλοξενήθηκε το πρώτο επίσημα καταγεγραμμένο από τη FIBA προολυμπιακό τουρνουά στην ιστορία, με τη συμμετοχή 18 ομάδων από όλο τον κόσμο. Από αυτές, προκρίθηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης πέντε ομάδες, όλες από την Ευρώπη. Η Πολωνία εξασφάλισε την τελευταία θέση με μια νίκη θρίλερ επί της Ελλάδας με σκορ 77-76.

Η ελληνική ομάδα, με προπονητή τον Φαίδωνα Ματθαίου, αποτελούνταν από παίκτες όπως ο βετεράνος Μουρούζης, ο Χρηστέας (ηγέτης εκείνης της ομάδας), ο Αμερικάνος, ο Κοντοβουνήσιος και οι αδελφοί Σπανουδάκη (Γιάννης και Αλέκος). Συμμετείχαν επίσης οι Γούσιος, Τσίκας, Οικονόμου, Μουρούζης, Πετράκης, Πουλακίδας και Κουκόπουλος.

Η Ελλάδα ξεκίνησε με βαριά ήττα από το Ισραήλ (65-43), που ουσιαστικά έσβησε τις ελπίδες της για πρόκριση. Παρά τις προσπάθειες και τις μετέπειτα νίκες, η ελληνική ομάδα δεν κατάφερε να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Αποτελέσματα

• Ισραήλ – Ελλάδα: 65-43
• Πολωνία – Ελλάδα: 77-76
• Ελλάδα – Ελβετία: 71-54
• Ελλάδα – Αυστραλία: 108-87
• Ελλάδα – Αυστρία: 89-69
• Γερμανία – Ελλάδα: 72-65

1964 – Γενεύη: Απογοήτευση

Το 1964, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά της Γενεύης, προσπαθώντας να εξασφαλίσει μια θέση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο. Παρά τις μεγάλες προσδοκίες και την παρουσία εξαιρετικών παικτών, οι ήττες από τη Φινλανδία (73-67) και την Ανατολική Γερμανία (78-68) αποτέλεσαν καθοριστικά πλήγματα για την ελληνική ομάδα.

Με προπονητή τον Φαίδωνα Ματθαίου, η ομάδα περιλάμβανε κορυφαίους παίκτες όπως ο Τρόντζος, ο Κολοκυθάς (σούπερ σκόρερ), ο Αμερικάνος, ο Κοντοβουνήσιος, ο Παναγιωταράκος, ο Πέππας, ο Χρηστέας, ο Μπουσβάρος και ο νεαρός τότε Κώστας Πολίτης, ο οποίος μετέπειτα οδήγησε την εθνική ομάδα στον θρίαμβο του Ευρωμπάσκετ του 1987.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Ελβετία: 89-82
• Ανατολική Γερμανία – Ελλάδα: 78-68
• Φινλανδία – Ελλάδα: 73-67
• Ελλάδα – Αυστρία: 81-66
• Ουγγαρία – Ελλάδα: 84-71
• Ισραήλ – Ελλάδα: 53-41
• Ελλάδα – Ολλανδία: 72-67
• Ελλάδα – Αυστρία: 63-57

1964 – Γενεύη: Άλλη μια απογοήτευση

Το 1964, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά της Γενεύης με στόχο την πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο. Παρά την παρουσία εξαιρετικών παικτών, οι ήττες από τη Φινλανδία (73-67) και την Ανατολική Γερμανία (78-68) αποτέλεσαν καθοριστικά πλήγματα για την ελληνική ομάδα.

Με προπονητή τον Φαίδωνα Ματθαίου, η ομάδα περιλάμβανε κορυφαίους παίκτες όπως ο Τρόντζος, ο Κολοκυθάς (σούπερ σκόρερ), ο Αμερικάνος, ο Κοντοβουνήσιος, ο Παναγιωταράκος, ο Πέππας, ο Χρηστέας, ο Μπουσβάρος και ο νεαρός τότε Κώστας Πολίτης, ο οποίος αργότερα οδήγησε την εθνική ομάδα στον θρίαμβο του Ευρωμπάσκετ του 1987.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Ελβετία: 89-82
• Ανατολική Γερμανία – Ελλάδα: 78-68
• Φινλανδία – Ελλάδα: 73-67
• Ελλάδα – Αυστρία: 81-66
• Ουγγαρία – Ελλάδα: 84-71
• Ισραήλ – Ελλάδα: 53-41
• Ελλάδα – Ολλανδία: 72-67
• Ελλάδα – Αυστρία: 63-57

Η Ελλάδα κατέλαβε την 9η θέση, χωρίς να καταφέρει να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο.

1968 – Σόφια: Αποκλεισμός με κάτω τα χέρια

Το 1968, στο προολυμπιακό τουρνουά της Σόφιας, η Ελληνική Εθνική Ομάδα αντιμετώπισε ξανά δυσκολίες και αποκλείστηκε πρόωρα μετά από τρεις συνεχόμενες ήττες στον όμιλο. Με προπονητή τον Φαίδωνα Ματθαίου και κορυφαίους παίκτες όπως οι Κολοκυθάς, Διαμαντόπουλος, Παναγιωταράκος, Κατσαφάδος, Χαϊκάλης, Γκούμας, Μπαρλάς, Παρίσης, Σισμανίδης και Τσάβας, η ομάδα προσπάθησε να κάνει την υπέρβαση, αλλά δεν τα κατάφερε.

Αποτελέσματα

• Βουλγαρία – Ελλάδα: 77-56
• Ανατολική Γερμανία – Ελλάδα: 85-77
• Αυστρία – Ελλάδα: 78-74
• Ελλάδα – Δυτική Γερμανία: 74-66
• Φινλανδία – Ελλάδα: 85-79
• Γιουγκοσλαβία – Ελλάδα: 85-66
• Ελλάδα – Ισραήλ: 58-56
• Ελλάδα – Ολλανδία: 68-64

Η Ελλάδα κατέλαβε την 11η θέση, χωρίς να καταφέρει να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

1972 – Άρνεμ: Διπλή ευκαιρία, αλλα και διπλή απογοήτευση

Το 1972, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ έλαβε μέρος στο προολυμπιακό τουρνουά του Άρνεμ στην Ολλανδία, αλλά και σε ένα δεύτερο τουρνουά στο Άουσμπουργκ της Γερμανίας. Η ομάδα, με προπονητή τον Ντουκσάιρ, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου.

Στο Άρνεμ, η Ελλάδα γνώρισε την ήττα-θρίλερ από τη Γαλλία με σκορ 50-47, αποκλειόμενη πρόωρα από τη συνέχεια. Η ομάδα αποτελούνταν από παίκτες όπως ο ελληνοαμερικανός φόργουορντ Θανάσης Χριστοφόρου, ο Κόντος, ο Γιαννουζάκος, ο Σταμέλος, ο Κατσαφάδος, ο Μπογατσιώτης, ο Νυδριώτης και ο Ραφτόπουλος.

Αποτελέσματα στο Άρνεμ

• Ιταλία – Ελλάδα: 70-62
• Ελλάδα – Δανία: 87-33
• Γαλλία – Ελλάδα: 50-47
• Πολωνία – Ελλάδα: 82-63

Στο Άουσμπουργκ, η ομάδα συνέχισε να αγωνίζεται, αλλά οι επιδόσεις δεν ήταν αρκετές για να προκριθεί.

Αποτελέσματα στο Άουσμπουργκ

• Πολωνία – Ελλάδα: 82-63
• Ισπανία – Ελλάδα: 88-82
• Ελλάδα – Καναδάς: 91-87
• Φινλανδία – Ελλάδα: 77-66
• Ελλάδα – Βόρεια Κορέα: 90-78
• Ελλάδα – Ελβετία: 112-47

Η Ελλάδα κατέλαβε την 10η θέση στο τουρνουά του Άουσμπουργκ.

1980 – Βεβέ: Η πρώτη Εμφάνιση του Νίκου Γκάλη

Το 1980, η Ελληνική Εθνική Ομάδα συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά στο Βεβέ της Ελβετίας, με την πρώτη εμφάνιση του Νίκου Γκάλη. Ωστόσο, η ήττα από τη Σουηδία στην πρεμιέρα με σκορ 79-71 στοίχισε ακριβά στην ομάδα, αφήνοντάς την εκτός συνέχειας.

Με προπονητή τον Ρίτσαρντ Ντουκσάιρ, η ομάδα περιλάμβανε παίκτες όπως ο Πετρόπουλος, ο Ζώης, ο Παπαγεωργίου, ο Βίδας, ο Ανδρίτσος, ο Σακελλαρίου, ο Γκάλης, ο Γιαννάκης, ο Καρατζουλίδης, ο Παραμανίδης και ο Μάνθος Κατσούλης.

Αποτελέσματα

• Σουηδία – Ελλάδα: 79-71
• Ελλάδα – Ελβετία: 92-80
• Τσεχοσλοβακία – Ελλάδα: 80-73
• Ελλάδα – Λουξεμβούργο: 119-46

Η Ελλάδα κατέλαβε την 10η θέση στο τουρνουά του Βεβέ, παρά την αξιοσημείωτη παρουσία του Νίκου Γκάλη, ο οποίος θα γινόταν αργότερα μια από τις μεγαλύτερες μορφές του ελληνικού μπάσκετ.

1988 – Ντεν Μπος και Ρότερνταμ: Απογοήτευση μετά από το Ευρωπαϊκό Τίτλο

Το 1988, η Ελληνική Εθνική Ομάδα, Πρωταθλήτρια Ευρώπης του 1987, συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά του Ντεν Μπος και του Ρότερνταμ στην Ολλανδία. Ωστόσο, η ήττα από την Ισπανία με 91-84 ήταν καθοριστική. Παρά την νίκη επί της Ιταλίας με 91-88, η Ελλάδα δεν κατάφερε να προκριθεί λόγω της τριπλής ισοβαθμίας μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Ισπανίας, από την οποία προκρίθηκαν οι Ισπανοί.

Προπονητής της ομάδας ήταν και πάλι ο Κώστας Πολίτης, και η ομάδα αποτελούνταν από τους Γκάλη, Γιαννάκη, Φασούλα, Καμπούρη, Στεργάκο, Μακαρά, Φιλίππου, Ανδρίτσο, Ιωάννου, Χριστοδούλου, Μπακατσιά και Παπαδόπουλο.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Ισραήλ: 85-70
• Ελλάδα – Νορβηγία: 100-81
• Γιουγκοσλαβία – Ελλάδα: 103-87
• Σοβιετική Ένωση – Ελλάδα: 82-77
• Ελλάδα – Γαλλία: 89-79
• Ελλάδα – Μεγάλη Βρετανία: 101-72
• Ισπανία – Ελλάδα: 91-84
• Ελλάδα – Ιταλία: 91-88
• Ελλάδα – Δυτική Γερμανία: 94-87

1992 – Μούρθια: Πρώιμος Αποκλεισμός

Το 1992, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά της Μούρθια στην Ισπανία, με στόχο την πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης. Δυστυχώς, οι ήττες από την Κροατία και τη Γερμανία απέκλεισαν την ελληνική ομάδα πρόωρα από τη συνέχεια του τουρνουά. Στο κρίσιμο παιχνίδι με τη Γερμανία, ο επιβλητικός Ντέντλεφ Σρεμπφ αποτέλεσε τον “δήμιο” της ομάδας μας.

Ο προπονητής Ευθύμης Κιουμουρτζόγλου, που είχε αναλάβει την εθνική ομάδα από το 1989, είχε στη διάθεσή του παίκτες όπως οι Γιαννάκης, Κορωνιός, Φασούλας, Χριστοδούλου, Παταβούκας, Αγγελίδης, Μυλωνάς, Τσέκος, Γαλακτερός, Παπαδόπουλος, Μπουντούρης και Παπαδάκος.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Ισλανδία: 77-73
• Ελλάδα – Πορτογαλία: 100-58
• Ελλάδα – Ρουμανία: 91-72
• Γερμανία – Ελλάδα: 85-76
• Κροατία – Ελλάδα: 102-63

Η Ελλάδα κατέλαβε την 12η θέση, χωρίς να καταφέρει να προκριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Αθήνα 2008: Επιτέλους Πρόκριση

Μετά από αρκετές αποτυχημένες προσπάθειες, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ κατάφερε να εξασφαλίσει την πολυπόθητη πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008. Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων διοργανώσεων το 1996, το 2000 και το 2004, η πρόκριση γινόταν μέσω ηπειρωτικών διοργανώσεων και η Ελλάδα κατάφερε να συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα (μέσω της Αθήνας το 1995 και της 4ης θέσης στο Ευρωμπάσκετ) και στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 ως διοργανώτρια χώρα. Ωστόσο, το 2008, το προολυμπιακό τουρνουά επανήλθε σε ενιαία μορφή και η Ελλάδα ανέλαβε τη διοργάνωσή του στο ΟΑΚΑ, όπου τελικά κατάφερε να πάρει την πρόκριση.

Με τέσσερις άνετες νίκες, η Ελλάδα εξασφάλισε την πρόκριση, όπως και η Κροατία (χωρίς να χρειαστεί να γίνει τελικός). Η Γερμανία ακολούθησε, νικώντας το Πουέρτο Ρίκο στον «μικρό» τελικό, με τον Ντιρκ Νοβίτσκι να ξεσπά σε κλάματα μετά την πρόκριση.

Ο προπονητής Παναγιώτης Γιαννάκης οδήγησε μια ισχυρή ομάδα, που αποτελούνταν από τους Διαμαντίδη, Σπανούλη, Σχορτσανίτη, Παπαλουκά, Τσαρτσαρή, Βασιλόπουλο, Μπουρούση, Φώτση, Γλυνιαδάκη, Ζήση, Πελεκάνο και Πρίντεζη.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Λίβανος: 119-62
• Ελλάδα – Βραζιλία: 89-69
• Ελλάδα – Νέα Ζηλανδία: 75-48
• Ελλάδα – Πουέρτο Ρίκο: 88-63

2012 – Καράκας: Πικρός Αποκλεισμός

Μετά την επιτυχία του 2008, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ αντιμετώπισε νέες προκλήσεις στο προολυμπιακό τουρνουά του 2012 στο μακρινό Καράκας της Βενεζουέλας. Παρά τις προσδοκίες, η ελληνική ομάδα αποκλείστηκε πρόωρα στον προημιτελικό από τη Νιγηρία με σκορ 80-79. Η Νιγηρία κατάφερε να φτάσει μέχρι το Λονδίνο, επικρατώντας στον αγώνα της 3ης θέσης επί της Δομινικανής Δημοκρατίας.

Στον κρίσιμο προημιτελικό, ο Αντε Νταγκουντούρο «εκτέλεσε» την Ελλάδα με ένα τρίποντο σχεδόν στην εκπνοή του αγώνα. Στο φινάλε, δεν σφυρίχθηκε καθαρό φάουλ στο Βασίλη Σπανούλη κατά την προσπάθειά του για τρίποντο, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις και απογοήτευση.

Ο προπονητής Ηλίας Ζούρος είχε στη διάθεσή του μια ισχυρή ομάδα που αποτελούνταν από τους Σπανούλη, Μπουρούση, Πρίντεζη, Παπανικολάου, Μαυροειδή, Μπράμο, Καλάθη, Ζήση, Φώτση, Μάντζαρη, Καϊμακόγλου και Βασιλειάδη.

Αποτελέσματα

• • Ελλάδα – Ιορδανία: 107-63
  • Ελλάδα – Πουέρτο Ρίκο: 98-84
  • Νιγηρία – Ελλάδα: 80-79

 

2016 – Τορίνο: Αποκλεισμός και πρώτη εμφάνιση του Γιάννη Αντετοκούνμπο

Το 2016, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ έλαβε μέρος στο προολυμπιακό τουρνουά του Τορίνο, με στόχο την πρόκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο. Ωστόσο, η ήττα από την Κροατία με σκορ 66-61 άφησε την ελληνική ομάδα εκτός συνέχειας. Οι Κροάτες συνέχισαν την πορεία τους, αφήνοντας έξω και τους διοργανωτές Ιταλούς.

Ο προπονητής Φώτης Κατσικάρης είχε στη διάθεσή του τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, ο οποίος συμμετείχε για πρώτη φορά σε προολυμπιακό τουρνουά, μετά από μια επιτυχημένη τριετία στο ΝΒΑ. Η ομάδα απαρτιζόταν επίσης από τους Περπέρογλου, Μπουρούση, Κουφό, Αγραβάνη, Θανάση Αντετοκούνμπο, Αθηναίου, Μάντζαρη, Παπαπέτρου, Μπόγρη και Χαραλαμπόπουλο.

Αποτελέσματα

• Ελλάδα – Ιράν: 78-53
• Ελλάδα – Μεξικό: 86-70
• Κροατία – Ελλάδα: 66-61

2021 – Βικτόρια:  Κατάρρευση στον υελικό

Το 2021, η Ελληνική Εθνική Ομάδα Μπάσκετ συμμετείχε στο προολυμπιακό τουρνουά της Βικτόρια στον Καναδά, αντιμετωπίζοντας πολλές απουσίες. Τελευταία στιγμή, οι Σπανούλης και Πρίντεζης τέθηκαν εκτός μάχης, αφήνοντας την ομάδα με λιγότερες επιλογές. Παρά τις δυσκολίες, η ομάδα του Ρικ Πιτίνο κατάφερε να φτάσει μέχρι τον τελικό, όπου όμως κατέρρευσε απέναντι στην Τσεχία με σκορ 97-72, χάνοντας την πρόκριση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο.

Το ρόστερ της εθνικής ομάδας περιλάμβανε τους Λαρεντζάκη, Σλούκα, Κασελάκη, Μήτογλου, Κατσίβελη, Παπαγιάννη, Κώστα Αντετοκούνμπο, Καλάθη, Καββαδά, Ρογκαβόπουλο, Χρυσικόπουλο και Γιαννόπουλο.

Αποτελέσματα

• Καναδάς – Ελλάδα: 97-91
• Ελλάδα – Κίνα: 105-80
• Ελλάδα – Τουρκία: 81-63
• Τσεχία – Ελλάδα: 97-72

• προολυμπιακό τουρνουά