Από το TikTok μέχρι το Facebook : Πώς τα social media ένωσαν τις γενιές στην Ελλάδα

Η χρήση των social media στην Ελλάδα δεν είναι πλέον υπόθεση μόνο των νέων. Μέσα σε λίγα χρόνια, η χώρα πέρασε από τη φάση της ψηφιακής εξοικείωσης σε μια νέα πραγματικότητα, όπου σχεδόν όλες οι ηλικίες είναι online. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, το 84% των Ελλήνων ηλικίας 18–64 ετών δηλώνουν ενεργοί χρήστες κοινωνικών δικτύων, ποσοστό που αυξήθηκε θεαματικά την τελευταία πενταετία.

Καταλυτικό ρόλο έπαιξε η πανδημία. Η ανάγκη για επικοινωνία, ενημέρωση και ψυχαγωγία επιτάχυνε τη μετάβαση, έφερε μεγαλύτερες ηλικίες στο διαδίκτυο και εδραίωσε τα social media ως βασικό εργαλείο καθημερινότητας. Σήμερα, το ψηφιακό χάσμα μικραίνει αισθητά. Οι διαφορές δεν αφορούν πια το αν είσαι online, αλλά πώς και γιατί χρησιμοποιείς τα κοινωνικά δίκτυα.

Οι νεότεροι ζουν στο TikTok και το Instagram

Στις ηλικίες 16–24 ετών, τη λεγόμενη Gen Z, η κυριαρχία του TikTok και του Instagram είναι σχεδόν απόλυτη. Πάνω από 8 στους 10 νέους διαθέτουν λογαριασμό στο Instagram, ενώ το TikTok έχει μετατραπεί σε καθημερινή συνήθεια με πολύ υψηλό χρόνο παραμονής. Για τους νεότερους λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα «Netflix των social media»: ατελείωτο βίντεο, ισχυρός αλγόριθμος, συνεχής απορρόφηση.

Ο χρόνος χρήσης είναι ο υψηλότερος από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα. Δύο έως τέσσερις ώρες την ημέρα θεωρούνται πλέον φυσιολογικές, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό ξεπερνά ακόμη και αυτό το όριο. Η ψυχαγωγία παραμένει ο βασικός λόγος χρήσης, όμως τα social media αποτελούν και κύρια πηγή ενημέρωσης, υποκαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό την τηλεόραση. Οι ειδήσεις φτάνουν μέσα από βίντεο, stories και creators, με τους influencers να διαμορφώνουν τάσεις και καταναλωτικές επιλογές.

Το Facebook, σε αυτές τις ηλικίες, υπάρχει κυρίως ως «τυπικός λογαριασμός» και όχι ως ενεργό μέσο καθημερινής χρήσης.

Millennials: scrolling, ενημέρωση και εργαλείο δουλειάς

Στις ηλικίες 25–34 ετών, τα social media αποκτούν διπλό ρόλο. Από τη μία παραμένουν χώρος χαλάρωσης και ψυχαγωγίας, από την άλλη λειτουργούν ως εργαλείο επαγγελματικής παρουσίας και δικτύωσης. Το Instagram διατηρεί την πρωτοκαθεδρία, το TikTok συνεχίζει να ανεβαίνει, ενώ το YouTube έχει σχεδόν καθολική χρήση, από μουσική μέχρι ενημερωτικά και εκπαιδευτικά βίντεο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι Millennials εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά «άσκοπου σκρολαρίσματος». Πάνω από 6 στους 10 παραδέχονται ότι περνούν χρόνο στα social χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Παράλληλα όμως, πρόκειται για την ηλικιακή ομάδα που αξιοποιεί περισσότερο τα κοινωνικά δίκτυα για personal branding, προώθηση μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματική προβολή, ειδικά σε Instagram και LinkedIn.

Οι 35–54 κρατούν το Facebook, αλλά όχι μόνο

Για τις ηλικίες 35–54 ετών, το Facebook παραμένει βασικό σημείο αναφοράς. Είναι το μέσο ενημέρωσης, διατήρησης κοινωνικών δεσμών και συμμετοχής σε ομάδες ενδιαφέροντος. Ιδιαίτερα στις ηλικίες 35–44, παρατηρείται έντονη παρουσία και στο Instagram, καθώς πρόκειται για μια μεταβατική γενιά που κινείται άνετα ανάμεσα σε παλιές και νέες πλατφόρμες.

Ο χρόνος χρήσης είναι πιο περιορισμένος, συνήθως μία έως δύο ώρες ημερησίως, όμως η καθημερινή παρουσία είναι δεδομένη. Τα social media αποτελούν βασική πηγή ενημέρωσης, ενώ δεν λείπει και η επαγγελματική χρήση, από marketing μέχρι συμμετοχή σε εξειδικευμένες κοινότητες. Το TikTok εμφανίζεται δειλά, χωρίς ακόμη μαζική διείσδυση.

55–64: καθημερινά online, με μέτρο

Στις ηλικίες 55–64, η πλειονότητα είναι πλέον online και χρησιμοποιεί καθημερινά το Facebook, κυρίως για ενημέρωση και επικοινωνία με φίλους και συγγενείς. Το YouTube έχει ισχυρή παρουσία, συχνά ως εναλλακτική της τηλεόρασης, με περιεχόμενο από ειδήσεις και μουσική μέχρι πολιτιστικά και θρησκευτικά βίντεο.

Η χρήση των social media είναι πιο σύντομη και παθητική. Οι περισσότεροι παρακολουθούν, διαβάζουν και σχολιάζουν περιορισμένα, ενώ Instagram και TikTok παραμένουν στο περιθώριο.

Η είσοδος των 65+

Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή των τελευταίων ετών αφορά τις ηλικίες 65+. Πάνω από 6 στους 10 ηλικιωμένους έχουν πλέον παρουσία στα social media, κυρίως στο Facebook. Η πανδημία λειτούργησε ως σημείο καμπής, καθώς πολλοί δημιούργησαν για πρώτη φορά λογαριασμό για να διατηρούν επαφή με παιδιά και εγγόνια.

Η χρήση είναι τακτική αλλά χρονικά περιορισμένη. Οι μεγαλύτεροι μπαίνουν σχεδόν καθημερινά, βλέπουν φωτογραφίες, διαβάζουν ειδήσεις και νιώθουν ότι παραμένουν συνδεδεμένοι με τον κοινωνικό τους κύκλο. Το YouTube λειτουργεί ως ψηφιακή προέκταση της τηλεόρασης, ενώ άλλες πλατφόρμες δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Χρήση διαδικτύου ανά ηλικιακή ομάδα

Η συνολική χρήση του διαδικτύου  φτάνει το 97%, αυξημένη κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2021. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφεται στις ηλικίες άνω των 55 ετών, γεγονός που δείχνει ότι το ψηφιακό χάσμα ηλικίας περιορίζεται με ταχείς ρυθμούς

Ηλικιακή ομάδα	2021 (%)	2025 (%)	Μεταβολή
Σύνολο	94	97	+3%
45-54	96	100	+4%
55-64	90	96	+7%
65-74	75	85	+12%

Η ψηφιακή μετάβαση ολοκληρώθηκε – τι δείχνουν τα στοιχεία

Αυτή η εικόνα επιβεβαιώνεται πλέον και ποσοτικά. Η έρευνα της Focus Bari για το πρώτο τρίμηνο του 2025 αποτυπώνει ότι η ψηφιακή μετάβαση στην Ελλάδα έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Το 97% του πληθυσμού ηλικίας 13–74 ετών χρησιμοποίησε το διαδίκτυο τον τελευταίο μήνα, ποσοστό αυξημένο κατά 3 μονάδες σε σχέση με το 2021.

Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφεται στις ηλικίες άνω των 55 ετών, γεγονός που δείχνει ότι το ψηφιακό χάσμα ηλικίας περιορίζεται με ταχύ ρυθμό. Η χρήση του διαδικτύου δεν έχει πια χαρακτήρα εξαίρεσης, αλλά σταθερής ρουτίνας, με το 95% να δηλώνει καθημερινή παρουσία online.

Smartphone, social media και νέες συνήθειες

Το κινητό τηλέφωνο αποτελεί πλέον τον απόλυτο κυρίαρχο της ψηφιακής καθημερινότητας. Το 94% των χρηστών συνδέεται στο διαδίκτυο μέσω smartphone, επιβεβαιώνοντας ότι η εμπειρία στην Ελλάδα είναι ξεκάθαρα mobile-first. Παράλληλα, το 86% του πληθυσμού χρησιμοποιεί social media, με τις γυναίκες να εμφανίζονται ελαφρώς πιο ενεργές σε καθημερινή βάση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ακόμη και στις ηλικίες 65–74, σχεδόν 6 στους 10 δηλώνουν συστηματική ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα, ανατρέποντας παλαιότερα στερεότυπα ψηφιακού αποκλεισμού.

Συχνότητα χρήσης	2021 (%)	2025 (%)
Καθημερινή	92	95
Εβδομαδιαία	93	96
Μηνιαία	94	97

Online αγορές: η άνοδος έρχεται από τους μεγαλύτερους

Η εξοικείωση αποτυπώνεται και στη συμπεριφορά. Πάνω από 7 στους 10 Έλληνες έχουν πραγματοποιήσει online αγορά το τελευταίο εξάμηνο, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στις ηλικίες άνω των 45 ετών. Η τάση δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι δεν είναι πλέον απλοί παρατηρητές της ψηφιακής οικονομίας, αλλά ενεργοί συμμετέχοντες.

Η εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη. Η Ελλάδα δεν «μπαίνει» απλώς στην ψηφιακή εποχή· ζει μέσα σε αυτήν. Το ερώτημα δεν είναι αν οι πολίτες είναι online, αλλά πώς χρησιμοποιούν τα social media, πώς ενημερώνονται και πώς επηρεάζονται. Με όλες τις γενιές συνδεδεμένες και το smartphone να λειτουργεί ως καθολική πύλη, η επόμενη συζήτηση αφορά την ποιότητα της ψηφιακής εμπειρίας, την παραπληροφόρηση και τις κοινωνικές ανισότητες που μεταφέρονται – και στο διαδίκτυο.

• social media