Δημοσίευση: ’
Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της ΚΥΠ από την ΕΥΠ: Η αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Κύπρο και ο «φόβος» της Κομμουνιστικής επικράτησης
Στις 4 Ιουλίου του 1974, πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανάμεσα σε δύο συνταγματολόγους, όπου εκφράστηκε η ανησυχία για πιθανή αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Κύπρο.
Επιμέλεια: Δημήτρης Καΐμάς 
Στις 4 Ιουλίου του 1974, πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανάμεσα σε δύο συνταγματολόγους, όπου εκφράστηκε η ανησυχία για πιθανή αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Κύπρο.
Αποχαρακτηρισμένα ενημερωτικά δελτία που αφορούν τα τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και Αυγούστου του 1974 στην Κύπρο, τα οποία μέχρι πρότινος ήταν απόρρητα διαβαθμισμένα έγγραφα, δημοσιοποίησε σήμερα η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και της τότε ΚΥΠ.
Το απόρρητο έγγραφο της ΕΥΠ, στις 9 Ιουλίου του 1974, αποκαλύπτει μία κρίσιμη και αμφιλεγόμενη πτυχή της κυπριακής ιστορίας του 1974. Σε αυτό καταγράφεται η ανησυχία της υπηρεσίας για τον φόβο των Τούρκων, ότι οι κομμουνιστές θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο της Κύπρου, προκαλώντας ριζικές αλλαγές στο πολιτικό τοπίο της χώρας. Στην ανάλυση αυτή, αναλύεται το περιεχόμενο της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιουλίου του 1974, οι επιφυλάξεις της τουρκικής πλευράς, η στάση των Βρετανών, και οι ενδεχόμενες συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης.
Στις 4 Ιουλίου του 1974, πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανάμεσα σε δύο συνταγματολόγους, όπου εκφράστηκε η ανησυχία για πιθανή αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Κύπρο. Σε περίπτωση που οι Έλληνες αξιωματικοί εγκατέλειπαν το νησί, ο έλεγχος της Εθνοφρουράς θα περιερχόταν στην κυπριακή κυβέρνηση, γεγονός που θα μπορούσε να αλλάξει τη δομή ισχύος στην περιοχή και να ανοίξει τον δρόμο για την επιρροή των κομμουνιστικών δυνάμεων.
Η ανησυχία της Τουρκίας: Ο κίνδυνος του Κομμουνιστικού ελέγχου
Το έγγραφο αναφέρεται στην ανησυχία της τουρκικής πλευράς, που προέβλεπε ότι η αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν ριζικό μετασχηματισμό της πολιτικής κατάστασης, καθιστώντας την Εθνοφρουρά όργανο της αριστερής πτέρυγας. Η Τουρκία φοβόταν ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα άλλαζε τη δυναμική του Κυπριακού, φέρνοντας την αριστερή πτέρυγα στην εξουσία, την οποία η πλειονότητα των Τουρκοκυπρίων δεν αποδεχόταν λόγω της «απέχθειας για τον κομμουνιστικό ζυγό». Η ΚΥΠ επεσήμανε πως η παρουσία των Ελλήνων αξιωματικών στο νησί λειτουργούσε ως εγγύηση για την τουρκοκυπριακή πλευρά, αποτρέποντας μια κομμουνιστική επικράτηση.
Ο ρόλος του Λυσσαρίδη και οι σχέσεις με την Αριστερά
Μια ενδιαφέρουσα αναφορά γίνεται στον πολιτικό Βάσο Λυσσαρίδη και στις συνεργασίες του με την αριστερή πτέρυγα της Κύπρο και με με τον Τουρκοκύπριο Αχμέτ Μιντχάτ Μπεμπερούγλου. Παρόλο που υπήρχε σύνδεση μεταξύ του Λυσσαρίδη και αριστερών κύκλων, οι τουρκοκυπριακές ανησυχίες παρέμεναν έντονες, καθώς οι ίδιοι δεν επιθυμούσαν έναν κομμουνιστικό έλεγχο στην Κύπρο, γεγονός που θα προκαλούσε περαιτέρω εμπλοκή στο Κυπριακό ζήτημα.
Η στάση των Βρετανών: Η απομάκρυνση των Ελλήνων Αξιωματικών ως Αντίβαρο
Η θέση των Βρετανών, όπως καταγράφεται στο έγγραφο, ήταν αρνητική απέναντι στην ιδέα απομάκρυνσης των Ελλήνων αξιωματικών από την Κύπρο. Οι Βρετανοί θεωρούσαν ότι οι Έλληνες αξιωματικοί αποτελούσαν το απαραίτητο αντίβαρο στις κινήσεις των Κυπρίων κομμουνιστών, καθώς και ένα σταθεροποιητικό παράγοντα για την πολιτική ισορροπία στο νησί. Σύμφωνα με την ΚΥΠ, οι Βρετανοί θεωρούσαν ότι οι Έλληνες αξιωματικοί δεν εμπλέκονταν σε ενέργειες κατά της κυπριακής κυβέρνησης και συνεπώς δεν υπήρχε λόγος απομάκρυνσής τους.
Ακόμη, εκφράστηκε η άποψη ότι η προσπάθεια εκδίωξης των Ελλήνων αξιωματικών ερχόταν από τη Σοβιετική Ένωση, με τη συνεργασία του ΑΚΕΛ και της ΕΔΕΚ. Οι Βρετανοί σημείωσαν ότι δεν υπήρχε εμπιστοσύνη στους έφεδρους που θα αντικαθιστούσαν τους Έλληνες αξιωματικούς, ενώ ανησυχούσαν ότι η απομάκρυνσή τους θα άνοιγε τον δρόμο για την εκδίωξη και των Βρετανών αξιωματικών.
Το σχόλιο της ΚΥΠ για τον Βρετανό Αξιωματικό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σχόλιο της ΚΥΠ σχετικά με έναν Βρετανό αξιωματικό, ο οποίος στο παρελθόν είχε εκφραστεί δυσμενώς για τους Έλληνες αξιωματικούς. Η ΚΥΠ ανέφερε ότι η στάση αυτή ήταν σύμφωνη με τα συμφέροντα της βρετανικής πολιτικής, υπενθυμίζοντας τις ευρύτερες διπλωματικές σχέσεις και τα πολιτικά συμφέροντα που επηρέαζαν την προσέγγιση της Βρετανίας στο Κυπριακό ζήτημα.
Δείτε αναλυτικά το απόρρητο δελτίο της ΚΥΠ
Στο φως τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της ΚΥΠ για την Κύπρο
Αποχαρακτηρισμένα ενημερωτικά δελτία που αφορούν τα τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και Αυγούστου του 1974 στην Κύπρο, τα οποία μέχρι πρότινος ήταν απόρρητα διαβαθμισμένα έγγραφα, δημοσιοποίησε σήμερα η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ).
Ειδικότερα, σε μία προσπάθεια να συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των εξελίξεων και συνθηκών του πραξικοπήματος κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και της τουρκικής εισβολής, η ΕΥΠ με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τραγωδία της Κύπρου, έδωσε στη δημοσιότητα τα 58 δελτία που συνέταξαν τους δύο αυτούς δραματικούς μήνες, τα αρμόδια στελέχη της ΚΥΠ, όπως τότε ονομαζόταν η υπηρεσία.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ημερολόγιο εξελίξεων μιας τραυματικής περιόδου της ιστορίας του ελληνισμού, όπως καταγράφηκαν στη βάση των πληροφοριών της Υπηρεσίας τότε, το οποίο πλέον είναι στη διάθεση των ιστορικών, αλλά και κάθε ενδιαφερομένου, για μελέτη, άντληση στοιχείων και εξαγωγή συμπερασμάτων. Και που ακόμα και η απλή ανάγνωσή του, παρά τη χρονική απόσταση που έχει μεσολαβήσει, σε πολλά σημεία εντυπωσιάζει αλλά και προκαλεί έντονα συναισθήματα.
Σημειώνεται ότι είναι η πρώτη φορά που η ΕΥΠ αποχαρακτηρίζει αρχειακό της υλικό εφαρμόζοντας φυσικά τις διαδικασίες που προβλέπει σχετική νομοθεσία. Σύμφωνα δε με το Διοικητή της υπάρχει πρόθεση να υπάρξουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες που θα δώσουν την ευκαιρία να συνεκτιμηθεί η οπτική γωνία της Υπηρεσίας με τα τότε χαρακτηριστικά της, στη μελέτη ακόμα και ιδιαίτερα ευαίσθητων περιόδων της ιστορίας μας.
Τα συγκεκριμένα έγγραφα είναι πλέον διαθέσιμα στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΥΠ, επισημαίνοντας την ιστορική τους αξία και σημασία, καθώς συμπληρώνονται 50 χρόνια από τα γεγονότα. Η απόφαση για τη δημοσιοποίησή τους ήρθε ως μέρος της πολιτικής της ΕΥΠ για τη διαφάνεια και την ιστορική καταγραφή των κρίσιμων γεγονότων που αφορούν την εθνική ασφάλεια.
Όπως λέει η ΕΥΠ: «Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ημερολόγιο εξελίξεων μιας τραυματικής περιόδου της ιστορίας του Ελληνισμού, όπως καταγράφηκαν στη βάση των πληροφοριών της Υπηρεσίας τότε, το οποίο πλέον είναι στη διάθεση των ιστορικών, αλλά και κάθε ενδιαφερομένου, για μελέτη, άντληση στοιχείων και εξαγωγή συμπερασμάτων. Και που ακόμα και η απλή ανάγνωσή του, παρά τη χρονική απόσταση που έχει μεσολαβήσει, σε πολλά σημεία εντυπωσιάζει αλλά και προκαλεί έντονα συναισθήματα».
Παρουσιάζοντας με ειδικό του μήνυμα την πρωτοβουλία αυτή ο Διοικητής της ΕΥΠ κ. Θεμιστοκλής Δεμίρης τονίζει ότι τα 50 χρόνια που πέρασαν από τότε, «αν δεν επιβάλλουν, σίγουρα επιτρέπουν να κοιτάξεις πίσω σε μία άσκηση εθνικής και η υπηρεσιακής αυτογνωσίας.
Από την πλευρά του ο καθηγητής του ΕΚΠΑ κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου στο δικό του σημείωμα με το οποίο επιχειρεί μια πρώτη αποτίμηση του υλικού, χαρακτηρίζει κρίσιμης σημασίας το υλικό, τονίζοντας ότι, συνδυαζόμενο με τις άλλες διαθέσιμες πηγές, θα συμβάλλει στην προσπάθεια συγκρότησης μιας συνολικής εικόνας των καθοριστικών εκείνων γεγονότων.
Αναλυτικά όλα τα αποχαρακτηρισμένα Δελτία Πληροφοριών που δημοσιεύει η ΕΥΠ
Τα γεγονότα που έρχονται στο φως υπό την οπτική γωνία της ΕΥΠ αποτελούν την εξιστόρηση όσων φρικτών έλαβαν χώρα στη Μεγαλόνησο. Από την ανατροπή του Μακαρίου και την εισβολή της Τουρκίας, μέχρι τα σχέδια για την επόμενη μέρα στο διπλωματικό πεδίο.
Διαβάστε όλα τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα:
ΙΟΥΛΙΟΣ
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr