Αποχώρησε από το Πακιστάν ο Αραγτσί προτού συναντηθεί με Κούσνερ και Γουίτκοφ – «Εγκλωβισμένος» μεταξύ Ισραήλ και Κογκρέσου ο Τραμπ

Αποχώρησε από το Ισλαμαμπάντ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, αφού είχε υψηλού επιπέδου επαφές με Πακιστανούς αξιωματούχους και παρέδωσε τη λίστα των απαιτήσεων της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.

Η αποχώρηση του Ιρανού ΥΠΕΞ έγινε πριν υπάρξει οποιαδήποτε συνάντηση με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, οι οποίοι, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, αναμένονται στο Πακιστάν για συνομιλίες με αντικείμενο την κρίση με το Ιράν. Η Τεχεράνη, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι δεν έχουν προγραμματιστεί άμεσες συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο Αραγτσί συναντήθηκε στο Ισλαμαμπάντ με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος έχει αναλάβει κομβικό ρόλο στη διαμεσολαβητική προσπάθεια μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Διπλωματικό θρίλερ στο Ισλαμαμπάντ: Έμμεσες επαφές ΗΠΑ – Ιράν με φόντο τα πυρηνικά και τα Στενά του Ορμούζ

Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται να θέλει να αξιοποιήσει το Πακιστάν ως δίαυλο επικοινωνίας, όχι όμως ως τόπο απευθείας διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών επανέλαβε ότι η Τεχεράνη δεν σχεδιάζει να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, παρά την κινητικότητα που καταγράφεται στο Ισλαμαμπάντ.

Πακιστανικές πηγές και ανταποκριτές του Al Jazeera μεταδίδουν πάντως ότι οι διαμεσολαβητές εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι. Η αισιοδοξία αυτή δεν αφορά απαραίτητα μια άμεση συμφωνία, αλλά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν μηνύματα και να κρατούν ανοιχτό ένα κανάλι επικοινωνίας, έστω και έμμεσο.

Το βασικό αγκάθι παραμένει το περιεχόμενο των αμερικανικών απαιτήσεων. Η Τεχεράνη απορρίπτει αυτό που περιγράφει ως «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις» της Ουάσινγκτον, ενώ επιμένει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία πρέπει να συνοδεύεται από τερματισμό της στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης προς το Ιράν.

Μετά το Πακιστάν, ο Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να κινηθεί διπλωματικά προς τη Ρωσία και το Ομάν, δύο χώρες με κρίσιμο ρόλο στις επαφές γύρω από το ιρανικό ζήτημα. Η Μόσχα παραμένει βασικός σύμμαχος της Τεχεράνης, ενώ το Μουσκάτ έχει λειτουργήσει και στο παρελθόν ως δίαυλος έμμεσης επικοινωνίας ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ.

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά, το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο, παρά την παράταση της εκεχειρίας με τη Χεζμπολάχ. Από την άλλη, ο Λευκός Οίκος πιέζεται από το Κογκρέσο, καθώς πλησιάζει το ορόσημο των 60 ημερών για τη συνέχιση στρατιωτικής δράσης χωρίς ρητή εξουσιοδότηση.

Στον Λίβανο, ισραηλινά πλήγματα στην πόλη Γιοχμόρ αλ-Σακίφ σκότωσαν τουλάχιστον τέσσερις ανθρώπους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου και το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της χώρας. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν παρά την παράταση της εκεχειρίας, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι οι δυνάμεις του διατηρούν «πλήρη ελευθερία δράσης» στον Λίβανο.

Η στάση του Ισραήλ περιπλέκει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Για την Τεχεράνη, η κατάσταση στον Λίβανο δεν είναι ξεχωριστό μέτωπο, αλλά μέρος της ευρύτερης σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους. Έτσι, κάθε νέο ισραηλινό πλήγμα ενδέχεται να δυσκολεύει την ιρανική πλευρά να εμφανιστεί διατεθειμένη για υποχωρήσεις.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Τραμπ έχει μπροστά του και το ζήτημα του War Powers Act. Η αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, γεγονός που φέρνει το όριο των 60 ημερών στις 29 Απριλίου, ενώ αρκετοί νομικοί και βουλευτές δείχνουν ως κρίσιμη ημερομηνία και την 1η Μαΐου, με βάση την επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου.

Ιράν: Το «παράθυρο» των 60 ημερών που πιέζει τον Τραμπ και ο «νόμος του Βιετνάμ» – Θολό τοπίο στο Κογκρέσο

Αυτό σημαίνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πιέζεται να παρουσιάσει είτε μια διπλωματική διέξοδο είτε μια νέα νομική βάση για τη συνέχιση της εμπλοκής. Οι Δημοκρατικοί ζητούν αυστηρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο, ενώ ακόμη και στο ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο υπάρχουν φωνές που θέτουν ερωτήματα για τα όρια της προεδρικής εξουσίας σε έναν ακήρυχτο πόλεμο.

Η αποχώρηση του Αραγτσί χωρίς συνάντηση με τους Κούσνερ και Γουίτκοφ δείχνει ότι η διπλωματία κινείται ακόμη σε τεντωμένο σκοινί. Το Πακιστάν προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη διαδικασία, οι ΗΠΑ αναζητούν μια διαπραγματευτική επιτυχία πριν στενέψουν περισσότερο τα περιθώρια στο Κογκρέσο και το Ιράν επιδιώκει να μην εμφανιστεί ότι υποχωρεί υπό πίεση.

Για την ώρα, το αποτέλεσμα είναι ένα σύνθετο διπλωματικό παζλ: έμμεσες συνομιλίες χωρίς απευθείας επαφή, εκεχειρίες που παραβιάζονται, ισραηλινές επιχειρήσεις που συνεχίζονται και ένας Αμερικανός πρόεδρος που βρίσκεται ανάμεσα στις απαιτήσεις του Ισραήλ, τις κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης και το θεσμικό ρολόι του Κογκρέσου.

• Αμπάς Αραγτσί
• Ντόναλντ Τραμπ
• Στιβ Γουίτκοφ
• Τζάρεντ Κούσνερ