Αποκάλυψη του Nordic Monitor: Ερντογάν και Φιντάν χρησιμοποιούσαν χρήματα της Ε.Ε. για να στήσουν δίκτυο κατασκοπείας εντός της

Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από την οικονομική βοήθεια που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία, με σκοπό την υποστήριξη της ενταξιακής της πορείας, φέρεται να έχουν εκτραπεί από την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για χρηματοδότηση κατασκοπευτικών επιχειρήσεων εντός ευρωπαϊκού εδάφους, αντί για τις προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις.

Από το συνολικό ποσό των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχει διατεθεί από την ΕΕ στο πλαίσιο του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (IPA) –ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε αφότου η Τουρκία απέκτησε το καθεστώς υποψήφιας χώρας–, περίπου 4 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη δοθεί στην Άγκυρα μεταξύ 2014 και 2024. Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος των 14,32 δισεκατομμυρίων ευρώ του τρέχοντος κύκλου χρηματοδότησης (2021-2027) προορίζεται για την Τουρκία.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Nordic Monitor, τμήματα αυτής της βοήθειας διοχετεύτηκαν κρυφά σε μυστικές επιχειρήσεις που διεξάγονται σε κράτη μέλη της ΕΕ. Αναφέρεται ότι τόσο το Υπουργείο Εσωτερικών όσο και το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χρησιμοποίησαν εκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια IPA για να υποστηρίξουν τη συλλογή πληροφοριών εναντίον χωρών της ΕΕ, είτε εντός των συνόρων τους είτε στοχεύοντας Ευρωπαίους διπλωμάτες στην Τουρκία.

Ο μηχανισμός εκτροπής των πόρων ήταν δομημένος έτσι ώστε να φαίνεται νόμιμος, χρησιμοποιώντας εταιρείες-βιτρίνες και μεθοδεύσεις για να συγκαλυφθεί η χρηματοδότηση κατασκοπείας ως υποστήριξη της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας.

Στις 16 Ιουνίου 2025, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, αποκάλυψε σε επιστολή του στο τουρκικό κοινοβούλιο ότι το υπουργείο του είχε δαπανήσει 339,9 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια μεταξύ 2014 και 2024, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών δαπάνησε 327,9 εκατομμύρια ευρώ την ίδια περίοδο. Ο Φιντάν δεν διευκρίνισε τη χρήση αυτών των κονδυλίων. Ωστόσο, οι πηγές αναφέρουν ότι τα χρήματα, αρχικά προοριζόμενα για διοικητικές μεταρρυθμίσεις και νομική εναρμόνιση, κατέληξαν σε δίκτυα κατασκοπείας που λειτουργούσαν μέσω τουρκικών διπλωματικών αποστολών.

Ο Χακάν Φιντάν, πρώην επικεφαλής της Εθνικής Οργάνωσης Πληροφοριών της Τουρκίας (ΜΙΤ), έχει αναδιαρθρώσει το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών από την ανάληψη των καθηκόντων του το καλοκαίρι του 2023. Έχει τοποθετήσει πολλούς αξιωματικούς πληροφοριών σε ανώτερες θέσεις και έχει διευρύνει τον ρόλο του μυστικού τμήματος του υπουργείου, μετατρέποντας τις τουρκικές πρεσβείες και προξενεία σε κέντρα κρυφών επιχειρήσεων.

Παρά τη γνώση της κατάχρησης ευρωπαϊκών πόρων από την τουρκική κυβέρνηση και οργανώσεις που συνδέονται με αυτήν, η ΕΕ μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει ουσιαστικά μέτρα. Οι Βρυξέλλες δεν έχουν ζητήσει λογοδοσία από τις τουρκικές αρχές, ούτε έχουν θέσει όρους για την αποτροπή μελλοντικών καταχρήσεων. Ο κύριος λόγος για τη σιωπή της ΕΕ είναι το “χαρτί της μετανάστευσης” που χρησιμοποιεί ο Ερντογάν, καθώς ελέγχει τη ροή των παράτυπων μεταναστών προς την ΕΕ. Η Ευρώπη, φοβούμενη μια νέα μεταναστευτική κρίση, φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στη βραχυπρόθεσμη ασφάλεια έναντι της επιβολής δημοκρατικών προτύπων, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων χρησιμοποιούνται για την υπονόμευση των δημοκρατικών αξιώ