Τα τρία σημεία της απόφασης του ΣτΕ για τις άδειες – Ο ρόλος του ΕΣΡ, οι αρμοδιότητες και ο διαγωνισμός

Παρελθόν αποτελεί πλέον και με τη σφραγίδα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) ο νόμος Παπά για τη χορήγηση των τηλεοπτικών αδειών. Σε δημόσια συνεδρίαση  ,στην πρώτη για το 2017, της Ολομέλειας του ΣτΕ, ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Νίκος Σακελλαρίου ανακοίνωσε την πολυαναμενόμενη απόφαση που είχε ολοκληρωθεί ύστερα από αλλεπάλληλες επεισοδιακές διασκέψεις το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 2016.

Με την απόφαση αυτή ακυρώνεται το βασικό άρθρο του νόμου με το οποίο ουσιαστικά εκχωρούνταν οι αρμοδιότητες του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ ) σχετικά με τη χορήγηση των τηλεοπτικών αδειών.

Ωστόσο, η πλειοψηφία της Ολομέλειας του ΣτΕ με αποκλειστικό γνώμονα τις συνταγματικές επιταγές ακύρωσε ως αντισυνταγματικό τον επίμαχο νόμο γράφοντας τη νέα σελίδα για τα δεδομένα του τηλεοπτικού πεδίου.

Κι αυτό γιατί με την απόφαση αυτή με σαφή και ξεκάθαρο τρόπο καταδεικνύεται ο κεντρικός ρόλος του  ΕΣΡ  τα μέλη του οποίου θα πορευτούν πλέον έχοντας ως  …οδικό χάρτη την 50σέλιδη απόφαση του ΣτΕ.

Τα μέλη της ανεξάρτητης αρχής  ουσιαστικά θα ξεκινήσουν από μηδενική βάση όλα τα δεδομένα που αφορούν  στη χορήγηση των τηλεοπτικών αδειών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το ΕΣΡ είναι εκείνο που θα επαναπροσδιορίσει τον πήχη και ως προς τον αριθμό των αδειών και ως προς το ύψος του τιμήματος ορίζοντας παράλληλα όσες άλλες παράμερους κρίνει αναγκαίες για την επανεκκίνηση της όλης διαδικασίας.

Από την πλευρά τους βέβαια οι τέσσερις υπερθεματιστές που είχαν ανακηρυχτεί μετά το τέλος του διαγωνισμού που είχε διεξαχθεί με βάση τον ακυρωμένο πλέον νόμο Παπά , όπως εκτιμάται μπορούν να διεκδικήσουν την επιστροφή των χρημάτων που είχαν πληρώσει ως πρώτη δόση για τις τηλεοπτικές άδειες.

Το πότε θα δοθεί το …σύνθημα και ποιες θα είναι οι προϋποθέσεις και οι όροι συμμετοχής των ιδιοκτητών των τηλεοπτικών σταθμών μένει να καθοριστεί από το ΕΣΡ.

Σύμφωνα με την απόφαση που δημοσιεύθηκε κρίθηκε αντισυνταγματικός ο νόμος της κυβέρνησης (4339 του 2015) στο σκέλος που έδωσε την αρμοδιότητα για την αδειοδότηση των καναλιών στον υπουργό Επικρατείας ( άρθρο 2 του νόμου) διότι παραβίασε τη συνταγματική διάταξη ( αρθρο 15 του συντάγματος) που προβλέπει ότι το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για την αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών.

Τα βασικά σημεία του σκεπτικού της αποφάσεως:

1. Για το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, η απόφαση μεταξύ άλλων, αναφέρει αυτό, ότι έχει διττό ρόλο. Μετέχει στον άμεσο έλεγχο του κράτους και εξ αυτού συμπράττει στη θέσπιση των όρων και των προϋποθέσεων για την αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών, ενώ  επίσης ρητά αναφέρεται  ότι το ΕΡΣ έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να διενεργεί διαγωνιστική διαδικασία και να ρυθμίζει το ραδιοτηλεοπτικό τοπίο. Με άλλα λόγια το ΕΣΡ είναι αρμόδιο αποκλειστικά για τον διαγωνισμό  ενώ για τους όρους και τις προϋποθέσεις συμπράττει με άλλες αρχές.

2. Σε ότι αφορά το έννομο συμφέρον των τηλεοπτικών σταθμών, η απόφαση αναφέρει ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν έννομο συμφέρον, ασχέτως αν λειτουργούν παράνομα η νόμιμα και εξ αυτού μπορούν να μετάσχουν στη διαγνωστικής διαδικασία και να προσφύγουν στο ΣτΕ προσβάλλοντας κανονιστικές πράξεις.

Παράλληλα σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η απόφαση αποδοκιμάζει  έμμεσα το καθεστώς της λειτουργίας των τηλεοπτικών σταθμών με προσωρινές άδειες,  το οποίο έχει παραταθεί προσωρινά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2015 και έχει λήξει.

Όμως για το σημερινό καθεστώς της λειτουργίας των τηλεοπτικών σταθμών, η απόφαση  σημειώνει ότι μετά την αντισυνταγματικότητα του πρόσφατου νόμου “υπάρχει νομοθετικό κενό”όμως σύμφωνα με πληροφορίες από την πλευρά των δικαστών που έχουν μειοψηφήσει, αναφέρεται ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν λειτουργούν μεν νομίμως όμως έχουν τη δυνατότητα  να μετέχουν στη διαγωνιστική αδειοδοτική διαδικασία, αλλά όχι να προσβάλλουν δικαστικά υπουργικές αποφάσεις.

3. Σε ότι αφορά το άρθρο 101 του συντάγματος που προβλέπει τη συγκρότηση των Ανεξάρτητων Αρχών, η απόφαση διαλαμβάνει σκέψη που έχει ενδιαφέρον καθώς αποφαίνεται ότι για τη συγκρότηση τους απαιτείται η σύμπραξη των πολιτικών κομμάτων, μέσω της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, σημειώνοντας ότι αν αυτό δεν γίνεται, υπάρχει ουσιαστικά παραβίαση του συντάγματος, γεγονός που επισημαίνει όμως δεν δικαιολογεί  τη συνταγματικότητα της ρυθμίσεως του νόμου που αφαίρεσε την αρμοδιότητα από το ΕΡΣ και την έδωσε στον υπουργό.

Ειδικότερα, κατά την απόφαση, δεν μπορεί να θεραπευθεί μία παραβίαση διατάξεως του συντάγματος με άλλη παραβίαση και συγκεκριμένα της διατάξεως του άρθρου 15 παράγραφος 2 που αναφέρει ρητά ότι το ΕΡΣ είναι αποκλειστικό αρμόδιο για τη χορήγηση των τηλεοπτικών αδειών καθώς και για τη διαγωνιστική αδειοδοτική διαδικασία.

Για την ιστορία τέλος να αναφέρουμε ότι  σύμφωνα με την απόφαση, αναγνωρίζεται δικαστική δαπάνη ύψους 920 ευρώ για κάθε προσφεύγοντα, με την οποία επιβαρύνεται το δημόσιο που έχασε τη δικαστική μάχη.

• ΕΣΡ
• Συμβούλιο της Επικρατείας
• τηλεοπτικές άδειες