Απομακρυσμένες νησίδες μπορεί να λύσουν το μυστήριο της «Εποχής των Παγετώνων» στη Γη

Τα νησιά Γκάρβελαχ στη δυτική ακτή της Σκωτίας αποτελούν την καλύτερη καταγραφή της εισόδου της Γης στη μεγαλύτερη παγετώδη εποχή της πριν από περίπου 720 εκατομμύρια χρόνια, ανακάλυψαν οι ερευνητές.

Η «μεγάλη κατάψυξη», η οποία κάλυψε σχεδόν όλο τον πλανήτη σε δύο φάσεις για 80 εκατομμύρια χρόνια, είναι γνωστή ως «Γη των Χιονοστιβάδων», μετά την οποία εμφανίστηκε η πρώτη ζωική ζωή.

Οι ενδείξεις που κρύβονται στα πετρώματα σχετικά με την κατάψυξη έχουν εξαφανιστεί παντού -εκτός από τα Γκάρβελαχ.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα νησιά θα μας πουν γιατί η Γη μπήκε σε μια τόσο ακραία παγωμένη κατάσταση για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα και γιατί αυτό ήταν απαραίτητο για να εμφανιστεί η πολύπλοκη ζωή.

Τα στρώματα των πετρωμάτων μπορούν να θεωρηθούν ως σελίδες ενός βιβλίου ιστορίας -με κάθε στρώμα να περιέχει λεπτομέρειες για την κατάσταση της Γης στο μακρινό παρελθόν.

Αλλά η κρίσιμη περίοδος που οδήγησε στους παγετώνες θεωρήθηκε ότι λείπει επειδή τα στρώματα των πετρωμάτων διαβρώθηκαν από το μεγάλο πάγωμα.

Τώρα, μια νέα μελέτη από ερευνητές του University College του Λονδίνου αποκάλυψε ότι τα Γκάρβελαχ κατά κάποιο τρόπο γλίτωσαν αλώβητα.

Μπορεί να είναι το μοναδικό μέρος στη Γη που διαθέτει λεπτομερή καταγραφή του πώς η Γη εισήλθε σε μια από τις πιο καταστροφικές περιόδους της ιστορίας της -καθώς και του τι συνέβη όταν εμφανίστηκε η πρώτη ζωική ζωή όταν οι πάγοι ξεπάγωσαν πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.

Τότε η Σκωτία βρισκόταν σε εντελώς διαφορετική θέση, επειδή οι ήπειροι μετακινήθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Βρισκόταν νότια του ισημερινού της Γης και είχε τροπικό κλίμα, έως ότου αυτή και ο υπόλοιπος πλανήτης τυλίχθηκαν στους πάγους.

«Αποτυπώνουμε αυτήν τη στιγμή της εισόδου σε μια εποχή των παγετώνων στη Σκωτία, η οποία λείπει από όλες τις άλλες τοποθεσίες στον κόσμο», δήλωσε στο BBC News ο καθηγητής Graham Shields του University College του Λονδίνου, επικεφαλής της έρευνας.

«Εκατομμύρια κρίσιμων ετών λείπουν σε άλλα μέρη λόγω της διάβρωσης από τους παγετώνες – αλλά είναι όλα εκεί στα στρώματα των πετρωμάτων στο Γκάρβελαχ».

Τα νησιά στις Εσωτερικές Εβρίδες της Σκωτίας είναι ακατοίκητα, μένει εκεί μόνο μια ομάδα επιστημόνων που εργάζονται στο μοναχικό κτίριο του κύριου νησιού, αν και υπάρχουν επίσης τα ερείπια ενός κελτικού μοναστηριού του 6ου αιώνα.

Η ανακάλυψη έγινε από τον διδακτορικό φοιτητή του καθηγητή Shield, Elias Rugen, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύθηκαν στο Journal of the Geological Society of London. Ο Elias είναι ο πρώτος που χρονολόγησε τα στρώματα των πετρωμάτων και τα ταυτοποίησε ότι προέρχονται από την κρίσιμη περίοδο που λείπει από όλους τους άλλους βραχώδεις σχηματισμούς σε όλα τα άλλα μέρη του κόσμου.

Η ανακάλυψή του βάζει το Γκάρβελαχ στη σειρά για μια από τις μεγαλύτερες διακρίσεις στην επιστήμη: τη χρυσή αιχμή που σφυρηλατείται σε τοποθεσίες που αναγνωρίζονται ως η καλύτερη καταγραφή των γεωλογικών στιγμών που άλλαξαν τον πλανήτη -αν και για να αποτρέψει τους κλέφτες η αιχμή δεν είναι στην πραγματικότητα φτιαγμένη από χρυσό.

Το βραβείο θα αυξήσει το επιστημονικό προφίλ της τοποθεσίας και θα προσελκύσει περαιτέρω χρηματοδότηση για την έρευνα.

• Εποχή των Παγετώνων
• σκωτια