Δημοσίευση: ’
Απομόνωση, αποδυνάμωση, επίθεση: Η διάλυση του ιρανικού άξονα – Η παλιά φρουρά της Ισλαμικής Επανάστασης υπό κατάρρευση – Νέο γεωπολιτικό τοπίο στη Μέση Ανατολή
Η αλυσίδα ξεκίνησε με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που προκάλεσε σφοδρή και παρατεταμένη στρατιωτική αντίδραση από το Ισραήλ.
Η αλυσίδα ξεκίνησε με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που προκάλεσε σφοδρή και παρατεταμένη στρατιωτική αντίδραση από το Ισραήλ.
Η στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν, την Παρασκευή, δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Αντιθέτως, ήταν η κορύφωση μιας μακράς στρατηγικής αποδυνάμωσης των περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης, που σταδιακά αφαίρεσε από το Ιράν την ικανότητα να ασκεί επιρροή και να αποτρέπει άμεση στρατιωτική δράση στο έδαφός του.
Η επίθεση αυτή σηματοδοτεί όχι μόνο την είσοδο της ισραηλινοϊρανικής σύγκρουσης σε νέα φάση, αλλά και μια κρίσιμη μεταβολή στους συσχετισμούς ισχύος στη Μέση Ανατολή, με τους παραδοσιακούς πληρεξούσιους του Ιράν να έχουν ήδη ηττηθεί ή εξουδετερωθεί, και το ίδιο το καθεστώς της Ισλαμικής Επανάστασης να δοκιμάζεται στο εσωτερικό του.
Από τη Γάζα στο Ιράν: Η σταδιακή αποδόμηση του «άξονα της αντίστασης»
Η αλυσίδα ξεκίνησε με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που προκάλεσε σφοδρή και παρατεταμένη στρατιωτική αντίδραση από το Ισραήλ. Η επιχείρηση στη Γάζα, παρά τις καταγγελίες για υπερβολική χρήση βίας, οδήγησε σε στρατηγική ήττα της Χαμάς, που παύει να αποτελεί απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Η Χαμάς, ως βασικός πυλώνας του ιρανικού δικτύου αποτροπής, υπέστη πλήγμα που έκλεισε ένα μέτωπο και άφησε το Ιράν με περιορισμένες επιλογές άσκησης πίεσης.
Η επίθεση στη Δαμασκό και η ιρανική αποτυχία
Τον Απρίλιο 2024, ο ισραηλινός βομβαρδισμός του προξενικού συγκροτήματος του Ιράν στη Δαμασκόπροκάλεσε διεθνή ανησυχία. Το Ιράν απάντησε με drone και πυραύλους, για πρώτη φορά άμεσα και όχι μέσω οργανώσεων-πληρεξουσίων. Η αποτυχία της επίθεσης όμως ενίσχυσε την εικόνα ανεπάρκειας της ιρανικής αποτροπής, ενώ τα αντίποινα του Ισραήλ προκάλεσαν επιπλέον ρωγμές στις ιρανικές αεροπορικές άμυνες.
Χεζμπολάχ: Η επόμενη απώλεια
Η στρατιωτική ήττα της Χεζμπολάχ αποτέλεσε ίσως το πιο σοβαρό πλήγμα στη στρατηγική του Ιράν. Με την κατάληψη του νότιου Λιβάνου από τις ισραηλινές δυνάμεις και την εξουδετέρωση της ηγεσίας και του οπλοστασίου της οργάνωσης, το Ιράν έχασε τον πιο πειθαρχημένο και αποτελεσματικό του σύμμαχο.
Οι αντιδράσεις της Τεχεράνης ήταν ξανά περιορισμένες και, κυρίως, δεν στάθηκαν ικανές να αποτρέψουν τη σταδιακή κατάρρευση της περιφερειακής της επιρροής.
Η πτώση του Άσαντ και η γεωπολιτική απομόνωση του Ιράν
Με την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ, το καθεστώς Άσαντ απογυμνώθηκε στρατιωτικά και πολιτικά. Οι αντάρτες επανήλθαν σε εδάφη της Συρίας και η πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ, τον Δεκέμβριο, έβαλε τέλος στον άξονα Δαμασκού-Τεχεράνης.
Το Ιράν βρέθηκε περιτριγυρισμένο από απώλειες, με μόνη εξαίρεση τους Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι όμως δεν είχαν τη στρατηγική ισχύ να μεταβάλλουν την εικόνα.
Το «παράθυρο ευκαιρίας» του Νετανιάχου και η στρατηγική στόχευση
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κινήθηκε αποφασιστικά. Διαπιστώνοντας την πλήρη εξάρθρωση των πληρεξουσίων του Ιράν και την αποτυχία των διπλωματικών προσπαθειών για το πυρηνικό του πρόγραμμα, προχώρησε στην ευρείας κλίμακας επίθεση.
Η στρατιωτική επιχείρηση στόχευσε σε υψηλόβαθμα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, επιστήμονες και βετεράνους του πολέμου με το Ιράκ — δηλαδή, τον ίδιο τον μηχανισμό που συγκρότησε και συντήρησε την Ισλαμική Δημοκρατία επί δεκαετίες.
Η ρητορική Νετανιάχου, με απεύθυνση στον ιρανικό λαό, επιχείρησε να διαχωρίσει το καθεστώς από τον πληθυσμό, παρουσιάζοντας την επίθεση ως άνοιγμα προς ένα μελλοντικό Ιράν «πιο ελεύθερο».
Τι σηματοδοτεί αυτή η φάση για το Ιράν
Αν και η επιστροφή του Ιράν σε φιλοαμερικανική ή φιλοϊσραηλινή πολιτική είναι πρακτικά αδύνατη, η παλιά φρουρά της Ισλαμικής Επανάστασης —που κυριάρχησε πολιτικά και στρατιωτικά από το 1979— φαίνεται πως κλονίζεται ανεπανόρθωτα.
Η στρατιωτική ήττα συνοδεύεται από εσωτερικές αντιδράσεις και κοινωνική κόπωση, ενώ οι θεσμοί εξουσίας (οι Φρουροί, το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος, η θρησκευτική ηγεσία) καλούνται πλέον να επιβιώσουν χωρίς δίκτυα στήριξης στη Μέση Ανατολή.
Το επόμενο βήμα
Το τοπίο που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή χαρακτηρίζεται από:
- Νέο συσχετισμό ισχύος υπέρ του Ισραήλ
- Απώλεια στρατηγικού βάθους για το Ιράν
- Πιθανή ανασύνταξη αντιδυτικών δυνάμεων υπό διαφορετικούς όρους
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr