Δημοσίευση: ’
Άρθρο 5 – ΝΑΤΟ: Η επίθεση στις βρετανικές βάσεις της Κύπρου ανοίγει «θεσμικό μέτωπο» στη συμμαχία και την ΕΕ – Καραδοκεί η Τουρκία
Κεντρικό ερώτημα για τη Συμμαχία είναι αν το επεισόδιο οδηγεί σε συζήτηση για το Άρθρο 5 – τη ρήτρα συλλογικής άμυνας.
Κεντρικό ερώτημα για τη Συμμαχία είναι αν το επεισόδιο οδηγεί σε συζήτηση για το Άρθρο 5 – τη ρήτρα συλλογικής άμυνας.
Η κρίση στην Κύπρο περνά πλέον από το πεδίο των επιχειρήσεων στο πεδίο των θεσμών: το πλήγμα κατά των Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια, οι εκκενώσεις στις γύρω περιοχές και τα προληπτικά μέτρα σε κρίσιμες υποδομές, δημιουργούν ένα πλαίσιο που αγγίζει ταυτόχρονα ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κεντρικό ερώτημα για τη Συμμαχία είναι αν το επεισόδιο οδηγεί σε συζήτηση για το Άρθρο 5 – τη ρήτρα συλλογικής άμυνας. Η ενεργοποίηση, ωστόσο, δεν είναι αυτόματη: απαιτεί πολιτική διαδικασία και πρωτίστως αίτημα από το κράτος-μέλος που θεωρεί ότι δέχεται επίθεση. Πιο πιθανό σενάριο, σε πρώτο χρόνο, θεωρείται η προσφυγή στο Άρθρο 4, που προβλέπει διαβουλεύσεις όταν εκτιμάται ότι απειλείται η ασφάλεια κράτους-μέλους, επιτρέποντας ενίσχυση αποτροπής χωρίς άμεση μετάβαση σε γενικευμένη σύγκρουση.
Στην ΕΕ, η «αντίστοιχη» θεσμική συζήτηση αφορά το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης – τη Ρήτρα Αμοιβαίας Συνδρομής. Εάν η Λευκωσία εκτιμήσει ότι υφίσταται ένοπλη επίθεση ή απειλή που αφορά την ασφάλεια/εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, μπορεί να ζητήσει συνδρομή από τα άλλα κράτη-μέλη. Ωστόσο, το 42.7 λειτουργεί κυρίως ως πολιτικό σήμα ενότητας και υλοποιείται διμερώς, όχι ως αυτόματος επιχειρησιακός μηχανισμός τύπου ΝΑΤΟ.
Μέσα σε αυτό το «θεσμικό τρίγωνο», η Τουρκία παρακολουθεί στενά και –κατά εκτιμήσεις– μπορεί να επιχειρήσει να αξιοποιήσει την ανάφλεξη ως αφήγημα “εγγυήτριας δύναμης”. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης στρατιωτικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, η Άγκυρα θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η χρήση των βάσεων και η ευρύτερη στρατιωτική δραστηριότητα εκθέτουν την Κύπρο σε κινδύνους, επιχειρώντας να κερδίσει διπλωματικό και στρατηγικό χώρο – είτε μέσω ρητορικής είτε μέσω κινήσεων «επί του πεδίου».
Το διακύβευμα, πλέον, δεν είναι μόνο τι συνέβη επιχειρησιακά, αλλά πώς θα ερμηνευτεί:
-
Για το ΝΑΤΟ, η ισορροπία ανάμεσα σε αποτροπή και αποφυγή διεθνοποίησης της σύγκρουσης.
-
Για την ΕΕ, το αν και πώς μετατρέπεται μια περιφερειακή ανάφλεξη σε θέμα ευρωπαϊκής ασφάλειας.
-
Για την Ανατολική Μεσόγειο, το αν το «πλέγμα αποτροπής» θα λειτουργήσει σταθεροποιητικά ή θα αυξήσει τον κίνδυνο ατυχήματος/λάθους εκτίμησης.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr