Associated Press: Όταν οι Τούρκοι εμπόδιζαν ανθρωπιστική βοήθεια προς τους Κύπριους από τον ΟΗΕ το 1974

Την ώρα που η διεθνής κοινότητα συζητά εκτενώς για τα εμπόδια που θέτει το Ισραήλ στην αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα, ελάχιστοι θυμούνται την αντίστοιχη –και εξίσου καταδικαστέα– στάση που είχε υιοθετήσει η Τουρκία κατά την εισβολή της στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974.

Σύμφωνα με αρχειακό δημοσίευμα του Associated Press (23 Αυγούστου 1974), το οποίο εντόπισε η ιστοσελίδα Υπερβόρειοι σε σουηδικές πηγές, ο ΟΗΕ είχε τότε καταγγείλει επίσημα ότι ο τουρκικός στρατός παρεμπόδιζε συστηματικά τα κομβόι ανθρωπιστικής βοήθειας και τις περιπόλους των ειρηνευτικών δυνάμεων. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες να στερηθούν βασικά είδη διαβίωσης: τρόφιμα, πόσιμο νερό και φάρμακα.

«Η κατάσταση είναι απελπιστική»

Σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στη Λευκωσία, αξιωματούχοι του ΟΗΕ μίλησαν για εικόνες απόγνωσης. «Η κατάσταση είναι απελπιστική. Πολλοί πολίτες παραμένουν εγκλωβισμένοι στα ερείπια, ενώ οι διεθνείς δυνάμεις δεν έχουν τη δυνατότητα να κινηθούν ελεύθερα και να εκπληρώσουν τα ανθρωπιστικά τους καθήκοντα», δήλωσαν.

Ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ κατήγγειλε ότι οι τουρκικές δυνάμεις δεν επέτρεπαν τη μεταφορά βοήθειας προς τα στρατόπεδα προσφύγων έξω από την Αμμόχωστο. Τα αποθέματα τροφίμων εξαντλούνταν, ενώ ακόμη και οι περιπόλοι του ΟΗΕ δεν μπορούσαν να διανείμουν τα ελάχιστα διαθέσιμα είδη πρώτης ανάγκης.

Αξιωματικοί των ειρηνευτικών δυνάμεων, μιλώντας στον ανταποκριτή του AP, David Lancashire, περιέγραψαν την κατάσταση των Ελληνοκυπρίων ως «τραγική», επισημαίνοντας ότι άγνωστος αριθμός αμάχων κρυβόταν φοβισμένος μέσα στην πόλη.
«Κάθε μας προσπάθεια συναντά την ψυχρή άρνηση των Τούρκων», σημείωναν παρατηρητές. Ένας αξιωματικός, που ζήτησε ανωνυμία, πρόσθεσε: «Στην Κύπρο υπάρχουν αποθέματα ικανά να θρέψουν τον πληθυσμό, όμως οι Τούρκοι ελέγχουν πλέον μεγάλες περιοχές και έχουν θέσει υπό την κατοχή τους τα αποθηκευμένα τρόφιμα».

ΟΗΕ σε καθεστώς περιορισμού

Στην Αμμόχωστο υπηρετούσαν τότε σουηδικές δυνάμεις του ΟΗΕ, με τρεις μονάδες παρατήρησης εντός της πόλης και ένα στρατόπεδο στην περιφέρεια. Όπως εξηγούσε ο εκπρόσωπος Rudolf Stajduhar, «οι δυνάμεις του ΟΗΕ δεν έχουν ελευθερία κινήσεων. Δυσκολευόμαστε ακόμη και στον ανεφοδιασμό τους, πόσο μάλλον στην εκτέλεση ανθρωπιστικών αποστολών».

Στο περιμετρικό στρατόπεδο υπήρχαν εφόδια για λίγες μόνο ημέρες, ενώ η κατάσταση στα φυλάκια των παρατηρητών παρέμενε αβέβαιη. Οι Σουηδοί στρατιώτες μπορούσαν θεωρητικά να επιστρέψουν στο στρατόπεδο, αλλά ήταν αμφίβολο αν οι τουρκικές δυνάμεις θα τους επέτρεπαν να επανέλθουν στις θέσεις τους.
«Μένουμε στην Αμμόχωστο, περιμένοντας την απόφαση των τουρκικών αρχών για το αν θα δεχθούν τα αιτήματα του ΟΗΕ σχετικά με την εκκένωση», τόνιζε ο Stajduhar.

Ο αρχηγός του επιτελείου του ΟΗΕ, Clay Beattie, είχε τότε επαφές με τον Τούρκο σύνδεσμο, συνταγματάρχη N. Calicer. Ωστόσο, δεν προέκυψε καμία συμφωνία που να εξασφαλίζει την ασφαλή και ελεύθερη διέλευση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

• ανθρωπιστική βοήθεια
• Του​ρκία
• τουρκική εισβολή