Αθήνα – Κυκλοφοριακό: Πως θα λυθεί το καθημερινό χάος στην πρωτεύουσα – Ποιες είναι οι προτάσεις για βελτίωση της εικόνας

Ένα πραγματικό «Γολγοθά» περνούν κάθε μέρα, οι κάτοικοι της Αθήνας, που προσπαθούν  να μεταβούν για την δουλειά τους ή να επιστρέψουν στις οικίες. Οι μεγάλες οδικές αρτηρίες ασφυκτιούν τις ώρες αιχμής με αποτέλεσμα, οι οδηγεί να σπαταλούν πολλές πολύτιμες ώρες, στο τιμόνι.

Το κυκλοφοριακό είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου της Αττικής.

Η λεωφόρος Κηφισού, ένας από τους βασικούς οδικούς άξονες στο Λεκανοπέδιο της Αττικής που συνδέει τα βόρεια με τα νότια προάστια φαίνεται να έχει φτάσει στα όρια του όσον αφορά τον κυκλοφοριακό φόρτο που μπορεί να εξυπηρετήσει τις ώρες αιχμής.

Για την πρωτεύουσα, την Αθήνα, οι βασικές οδικές αρτηρίες αυτή τη μέρα, μοιάζουν να έχουν πάθει… έμφραγμα. Μποτιλιαρίσματα και αναμονές ακόμα και ωρών στον Κηφισό, την Κηφισίας, την παραλιακή, την Κατεχάκη, ακόμα και την Αττική Οδό, έχουν αρχίσει να μοιάζουν με το αναμενόμενο- ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής. Και όσο πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, οι πολίτες κυκλοφορούν περισσότερο για ψώνια, ή για βόλτα, ώστε να νιώσουν τη γιορτινή ατμόσφαιρα.

Φέτος κατά μέσο όρο μια μετακίνηση 30 λεπτών σε κατάσταση ελεύθερης ροής, καθυστερεί 19 λεπτά επιπλέον λόγω κυκλοφοριακής συμφόρησης.

Παραδοσιακά λόγω εορτών η μεγαλύτερη συμφόρηση παρατηρείται Νοέμβριο και Δεκέμβριο όπου ο χρόνος διπλασιάζεται φτάνοντας από τη μισή στη μια ώρα.

Κορύφωση της κίνησης τα Χριστούγεννα

Τις επόμενες μέρες το πρόβλημα θα κορυφωθεί. Ειδικά στο ξεκίνημα της εβδομάδας κάθε Δευτέρα και Τρίτη πρωί στους δρόμους της Αθήνας τις πρωινές ώρες 8:00-10:00 ο δείκτης κυκλοφοριακής συμφόρησης αγγίζει το 90% με τις καθυστερήσεις στους δρόμους της Αθήνας να φτάνουν τα 27 λεπτά για μια διαδρομή 30 λεπτών.

Η συμφόρηση πλέον δεν μειώνεται αισθητά στο διάστημα από 10:00 ως 13:00 όπως συνέβαινε παλιότερα. Αντίθετα παραμένει ως ένα βαθμό και αυξάνεται εκ νέου από τις 14:00 το μεσημέρι έως τις 19:00 το απόγευμα.

Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας INRIX, η Αθήνα είναι η 26η πόλη στον κόσμο με τη μεγαλύτερη κυκλοφοριακή επιβάρυνση, με τους οδηγούς να χάνουν κατά μέσο όρο 78 ώρες τον χρόνο ακινητοποιημένοι σε μποτιλιαρίσματα. Τουλάχιστον, δεν χάνουν τις 156 που χάνουν οι Λονδρέζοι ή τις 138 του Σικάγο.

Αιτία μποτιλιαρίσματος είναι και τα παράνομα και διπλοπαρκαρισμένα οχήματα. Το φαινόμενο αυτό είναι ο ορισμός του αντικοινωνικού, με δεδομένο ότι ο οδηγός ο οποίος διπλοπαρκάρει, ουσιαστικά αφαιρεί μια λωρίδα κίνησης από όσους κινούνται στον δρόμο αυτό.

Εδώ και δεκαετίες στο τραπέζι των συζητήσεων για την εξεύρεση λύσεων, έχουν πέσει πολλές ιδέες, άλλες πραγματοποιήσιμες και άλλες όχι.

Αυτοκινητόδρομος Ελευσίνα-Οινόφυτα

Μεταξύ των προτάσεων που έχουν κατατεθεί είναι η κατασκευή ενός νέου μεγάλου άξονα που θα συνδέει την Ελευσίνα με τα Οινόφυτα.

Ενα τέτοιο έργο θα μπορούσε να αφαιρέσει από τον Κηφισό σημαντικό αριθμό ΙΧ, αλλά κυρίως να δώσει μια εναλλακτική για τα βαρέα οχήματα που διασχίζουν τον Κηφισό, μεταφέροντας εμπορεύματα με προορισμό εκτός Αθηνών.

Η πρόταση για νέο αυτοκινητόδρομο Ελευσίνας – Οινοφύτων αφορά τη σύνδεση του δυτικού τμήματος της Αττικής Οδού και των νοτίων οδικών αξόνων της χώρας με την περιοχή βόρεια των Οινοφύτων, παρακάμπτοντας κατά αυτόν τον τρόπο το ήδη βεβαρυμένο οδικό δίκτυο του λεκανοπεδίου της Αττικής και εξυπηρετώντας την άμεση σύνδεση των σημαντικών Βιομηχανικών Περιοχών Οινοφύτων, Ασπροπύργου, Ελευσίνας, Θριάσιου Πεδίου καθώς και του Εμπορευματικού Λιμένα Πειραιά.

Η πρόταση προβλέπει την εκκίνηση του αυτοκινητοδρόμου από το δυτικό τμήμα του αυτοκινητοδρόμου της Αττικής οδού στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Θριάσιο Πεδίο) και το τέλος του στον αυτοκινητόδρομο ΠΑΘΕ στην περιοχή των Οινοφύτων, με συνολικό μήκος περίπου 40 χιλιομέτρων.

Σύμφωνα με την εν λόγω πρόταση, προβλέπονται δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, με ανισόπεδους κόμβους και έναν ημικόμβο, παράπλευρους και κάθετους δρόμους προς αποκατάσταση της συνέχειας και της δομής του υφιστάμενου τοπικού οδικού δικτύου, αμφίπλευρο Σταθμό Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών και το σύνολο των απαιτούμενων υποστηρικτικών εγκαταστάσεων.

«Είναι σημαντικό να αποσυμφορηθεί ο Κηφισός από βαρέα οχήματα, καθώς δημιουργούν πρόβλημα λόγω μεγάλου όγκου και χαμηλής ταχύτητας, ενώ στην περίπτωση ατυχήματος με τη συμμετοχή τέτοιων οχημάτων το πρόβλημα πολλαπλασιάζεται» τονίζει ο Κωνσταντίνος Κουρέτας, πολιτικός μηχανικός και συγκοινωνιολόγος, μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων.

«Ομως θα πρέπει να ξέρουμε ποιες είναι οι ώρες που χρησιμοποιούν το δίκτυο τέτοια οχήματα, τι τύπου είναι, ποια είναι η προέλευσή τους και ποιος ο προορισμός τους» σημειώνει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για καλύτερη καταγραφή των στοιχείων μέσω νέων, μεγάλων μελετών προέλευσης-προορισμού (Π-Π).

Το καθημερινό μποτιλιάρισμα στον Κηφισό έχει πλέον φτάσει σε μεγέθη-ρεκόρ, ιδίως κατά την τελευταία περίοδο. Σύμφωνα με στοιχεία του Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής Τεχνικής (ΕΣΤε) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, από τις αρχές του περασμένου Οκτωβρίου μέχρι σήμερα ο χρόνος που περνά ένα όχημα στην κάθοδο του Κηφισού είναι περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερος στις ώρες αιχμής (7.45, 8.45, 17.45) από ό,τι σε ένα διάστημα χωρίς φόρτο.

Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 20 λεπτά καθυστέρησης για κάθε όχημα, με τη μέση ταχύτητα να μην ξεπερνά τα 25 χιλιόμετρα/ώρα.

Τα πρωινά, δε, η άνοδος του Κηφισού παρουσιάζει ακόμα χειρότερη εικόνα, με τον χρόνο που χρειάζεται για τη διαδρομή να είναι πέντε με έξι φορές μεγαλύτερος στις 7.45 και στις 8.45 σε σύγκριση με ένα χρονικό διάστημα χωρίς φόρτο.

Τις ώρες αυτές, η μέση ταχύτητα διαμορφώνεται περί τα 15-20 χιλιόμετρα/ ώρα, ενώ ο χρόνος καθυστέρησης αγγίζει το μισάωρο.

Επέκταση της Αττικής οδού

Μια άλλη πρόταση που επίσης παραμένει αναξιοποίητη εδώ και μήνες αφορά την επέκταση της Αττικής οδού προς τα δύο δευτερεύοντα λιμάνια της Αττικής – τη Ραφήνα και το Λαύριο – αλλά και προς το Ελληνικό.

Η δημιουργία αυτών των αξόνων θα μπορέσει να εξυπηρετήσει ιδιαιτέρως τις τουριστικές ανάγκες που διαρκώς αυξάνονται στην πρωτεύουσα και ταυτόχρονα να αποσυμφορήσει σε μεγάλο βαθμό τον Πειραιά που μπλοκάρει καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του έργου, οι τρεις νέοι αυτοκινητόδρομοι θα εκκινούν ως κλάδοι της Αττικής οδού.

Ο πρώτος θα ξεκινά από τον ανισόπεδο κόμβο Κορωπίου προς το Αεροδρόμιο έως και τον ανισόπεδο ημι-κόμβο Καλυβίων, ο δεύτερος από το Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» έως τη Ραφήνα (μήκος 12,95 χιλιομέτρων), ενώ ο τρίτος θα οδηγεί προς τα Νότια Προάστια και περιλαμβάνει την κατασκευή αστικής σήραγγας στην Ηλιούπολη (σύνδεση Καρέα με λεωφόρο Βουλιαγμένης) και τα έργα αναβάθμισης της λεωφόρου Βουλιαγμένης, συνολικού μήκους περίπου 12,5 χιλιομέτρων.

Πρέπει να αποδεχθούμε ότι δεν γίνεται να περνάμε όλοι από τον ίδιο δρόμο την ίδια ώρα με ΙΧ

Οι πρότυπες προτάσεις μπορεί μεν να βοηθήσουν την κατάσταση, μειώνοντας την πίεση που δέχεται ο Κηφισός και οι λοιπές κεντρικές αρτηρίες που διασχίζουν την πόλη, ακόμα, όμως, κι αν εφαρμοστούν, το πρόβλημα δεν θα λυθεί ολιστικά.

«Η ζήτηση για τον Κηφισό, δηλαδή το πόσοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν αυτόν τον άξονα, είναι τεράστια, δεν χωράνε όλοι. Πρέπει να αποδεχθούμε ότι δεν γίνεται να περνάμε όλοι από τον ίδιο δρόμο την ίδια ώρα με το αυτοκίνητο. Ο Κηφισός δεν μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερα από 6.000 οχήματα την ώρα ανά ρεύμα. Οταν αυτά φτάνουν όμως 8.000, 10.000 ή και 15.000 είναι σαφές ότι είναι μαθηματικά αδύνατο να εξυπηρετηθούν», τονίζει ο πολιτικός μηχανικός και συγκοινωνιολόγος Κωνσταντίνος Κουρέτας.

«Θα πρέπει να είμαστε αυστηροί στην αστυνόμευση και την τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ειδικά σε ό,τι αφορά στα φανάρια, στο διπλοπαρκάρισμα, στις γωνίες που είναι σχεδόν πάντα πιασμένες από παρκαρισμένα αυτοκίνητα, στη φορτοεκφόρτωση και στην αποκομιδή των σκουπιδιών».

«Οι υπάρχοντες δρόμοι έχουν ξεπεράσει προ πολλού τις δυνατότητές τους, όμως, και τα κενά στους δρόμους καλύπτονται πολύ γρήγορα από οδηγούς ΙΧ, μπουκώνουν σχεδόν άμεσα», προσθέτει ο ίδιος και τονίζει ότι η μόνη πραγματική λύση είναι ο περιορισμός της χρήσης αυτοκινήτου: «Θα πρέπει να περιοριστεί η χρήση ΙΧ μόνο από αυτούς που το έχουν πραγματικά ανάγκη. Δηλαδή, αν κάποιος μεταφέρει εμπόρευμα για επαγγελματικούς λόγους, αν χρειάζεται να μετακινείται πολύ εντός της ημέρας λόγω της δουλειάς του ή αν δεν εξυπηρετείται από τα ΜΜΜ η περιοχή στην οποία πηγαίνει ή από την οποία έρχεται».

Με την παραπάνω εκτίμηση συμφωνεί και ο συνάδελφός του συγκοινωνιολόγος και ερευνητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Παναγιώτης Τζούρας. «Λύσεις που θα διευκολύνουν τη χρήση αυτοκινήτου πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγάλη επιφύλαξη.

Ο στόχος πρέπει να είναι ο περιορισμός όμως χρήσης αυτοκινήτου και η δημιουργία εναλλακτικών εκεί που «πονάει» η κινητικότητα».

Περισσότερα οχήματα, πιο πολλά τα τροχαία

Εδώ και αρκετά χρόνια ταλαιπωρεί τους χιλιάδες οδηγούς ωστόσο μετά την πανδημία και κυρίως τα τελευταία χρόνια φαίνεται η κατάσταση να έχει γίνει ακόμα χειρότερη.

Αυτό αποτυπώνεται και στους αριθμούς που ανακοίνωσε σήμερα ο κ. Οικονόμου αναφέροντας ότι μέσα σε ένα χρόνο, μεταξύ 2022 και 2023, η ημερήσια αύξηση των οχημάτων που περνούν τον Κηφισό υπολογίζεται γύρω στα 20.000 με 30.000 οχήματα.

Δηλαδή, το 2022 εκτιμάται ότι περνούσαν από τον Κηφισό καθημερινά 150.000 με 160.000 οχήματα ενώ το 2023 τα στοιχεία δείχνουν περνούν 170.000 με 190.000 οχήματα την ημέρα.

Παράλληλα σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο κ. Οικονόμου έχουμε 8 με 10 ακινητοποιήσεις οχημάτων καθημερινά.

«Μία ακινητοποίηση στον Κηφισό -εξαρτάται και σε ποιο σημείο θα γίνει και τι όχημα είναι- ό,τι και να κάνει κάποιος, καταλαβαίνετε ότι χρειάζεται ώρα για να αποκατασταθεί η κυκλοφορία» επεσήμανε ο υπουργός επισημαίνοντας ότι για τον λόγο αυτό «τοποθετήσαμε γερανούς για να πηγαίνουν πιο γρήγορα, έχουμε οχήματα αποκατάστασης των βλαβών, μοτοσικλετιστές της Τροχαίας που ανεβοκατεβαίνουν» προκειμένου να γίνεται όσο τον δυνατόν πιο γρήγορα η απομάκρυνση του οχήματος που εμποδίζει την κυκλοφορία.

Η Τροχαία δεν μπορεί διαπλατύνει τον δρόμο»

«Αν ανάμεσα σε αυτά τα οχήματα είναι βαρέα οχήματα, πρέπει να τα απομακρύνει ειδικός γερανός. Ο κόσμος που ταλαιπωρείται, αγανακτεί, καθυστερεί, πρέπει να έχει την πραγματική εικόνα της δομικής δυσκολίας που έχει αυτός ο δρόμος. Για αυτό και πρέπει να αναζητήσουμε συνολικά λύσεις, πέραν των όσων που μπορεί να κάνει η Τροχαία διευκολύνοντας τη ροή της κυκλοφορίας» ανέφερε ο κ. Οικονόμου μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά FM».

«Αν μπλοκάρει ο δρόμος, αν στενεύουν οι λωρίδες, η Τροχαία δεν μπορεί να τον διαπλατύνει. Πάντοτε υπάρχουν μέτρα και παρεμβάσεις. Ήδη αυτή η παρέμβαση που έχουμε κάνει με τους γερανούς που βρίσκονται  σε δύο σημεία του Κηφισού, έχει μειώσει τον χρόνο αντίδρασης σε ό,τι αφορά την απομάκρυνση οχημάτων, όμως το ζήτημα και του Κηφισού, αλλά και του κυκλοφοριακού, χρήζει μίας συνολικής παρέμβασης».

«Πρέπει να επανεξετάσουμε το μέτρο του Δακτυλίου στο κέντρο της Αθήνας»

Ο κ. Οικονόμου αναφέρθηκε συνολικότερα στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αθήνα λέγοντας τα εξής:

«Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον Κηφισό. Δείτε λίγο το ζήτημα του Δακτυλίου. Ο Δακτύλιος, όταν μπήκε στη ζωή μας, μπήκε για περιβαλλοντικούς λόγους. Τώρα το ζήτημα δεν είναι αυτό. Δηλαδή, στήσαμε έναν Δακτύλιο με τα μονά-ζυγά για να αντιμετωπίσουμε το νέφος, όχι το κυκλοφοριακό.

Αργότερα ο Δακτύλιος έγινε μέτρο αντιμετώπισης ή μετριασμού του κυκλοφοριακού. Οι συνθήκες που έχουμε τώρα, με την τεχνολογία που εκπέμπει λιγότερους ρύπους, με το νέφος που δεν είναι το βασικό πρόβλημα, αλλά το κυκλοφοριακό είναι το βασικό πρόβλημα, κι εκεί ενδεχομένως να χρειάζονται διαφορετικές προσεγγίσεις».

«Και η λειτουργία της Αθήνας, η συγκοινωνιακή, χρειάζεται να προσαρμοστεί σε αυτό, στο πώς ο Έλληνας δεν θα παίρνει το αυτοκίνητό του και θα χρησιμοποιεί περισσότερο τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Είναι ένα συνολικό και ολιστικό σχέδιο που πρέπει να δούμε, συνολικά για το κυκλοφοριακό, ειδικότερα για τον Κηφισό. Δεν υπάρχει περίπτωση το πρόβλημα να λυθεί αν δεν κάνουμε παρεμβάσεις κατασκευαστικές, βελτιωτικές, αν δεν βρούμε εναλλακτικές οδούς, αν δεν προχωρήσουμε με μελέτες για να βελτιωθεί η κατάσταση.

Η Τροχαία βρίσκεται σε διαρκή καταγραφή όλων των δεδομένων, καθώς ο ρόλος της εκεί μπορεί να είναι καθοριστικός. Δηλαδή ο τροχονόμος μπορεί να ρυθμίζει την κίνηση καλύτερα από το φανάρι, ανάλογα με την περίσταση. Σε κεντρικές αρτηρίες έχουμε βελτιωθεί σημαντικά στο κομμάτι αυτό».

 

• Ελλάδα
• κίνηση στους δρόμους
• μποτιλιάρισμα