Αττική: Τι ισχύει με τα ίχνη ραδιενέργειας που εντοπίστηκαν στα πάρκα της – Τι απαντά καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής

Ανησυχία επικράτησε μετά την αποκαλυπτική έρευνα του Εργαστηρίου Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σύμφωνα με την οποία ραδιενεργά ίχνη που συνδέονται με το Τσέρνομπιλ εντοπίζονται ακόμη στην Αττική, 37 χρόνια μετά το πυρηνικό ατύχημα που συγκλόνισε τον κόσμο.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Τα Νέα» η έρευνα «έδειξε» ότι σε 23 πάρκα του Λεκανοπεδίου διαπιστώθηκε η παρουσία καισίου 137 (Cs-137), που αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα προϊόντα σχάσης του ουρανίου. Το 1986, λίγες ημέρες ύστερα από το πυρηνικό ατύχημα, επιστήμονες του ΕΜΠ και του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» είχαν καταγράψει στη χώρα μας υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων ραδιοϊσοτόπων, όπως ραδιοκαισίου αλλά και ιωδίου και τελλουρίου.

Μετρήσεις που έγιναν δέκα χρόνια μετά έδειξαν ότι η Ελλάδα είχε σχεδόν απαλλαγεί από όλα, με εξαίρεση το καίσιο 137. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν πως τα επίπεδα που εντόπισαν στην πρόσφατη έρευνά τους είναι πολύ κάτω από το όριο κινδύνου, όμως είναι ενδεικτικά της επίμονης παρουσίας του καισίου, το οποίο χρειάζεται 30 χρόνια για να υποδιπλασιαστεί.

Τα 23 πάρκα του Λεκανοπεδίου που διαπιστώθηκε η παρουσία καισίου 137

Τα δείγματα που έλαβαν οι ερευνητές συγκρίθηκαν με αντίστοιχες μετρήσεις από τη Βαρκελώνη, όπου κατεγράφησαν χαμηλότερα επίπεδα, και από το Βουκουρέστι, όπου βρέθηκαν υψηλότερες ποσότητες. Στόχος των επιστημόνων είναι να επεκτείνουν την έρευνά τους και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως τα Γρεβενά ή η Καρδίτσα, που θεωρείται ότι επηρεάστηκαν περισσότερο από το πυρηνικό ατύχημα του 1986. Πρόκειται για μια σημαντική ερευνητική δουλειά, καθώς στον συγκεκριμένο τομέα δεν έχουν υλοποιηθεί πρόσφατα ευρείες μελέτες παρά μόνο σποραδικές μετρήσεις.

«Στην Ελλάδα γίνεται έρευνα, υπάρχουν πολλοί νέοι ερευνητές που αν στηριχθούν κατάλληλα, μπορούν να φέρουν σοβαρά αποτελέσματα στο μέλλον», είπε στα «ΝΕΑ» ο Θεόδωρος Μερτζιμέκης, αναπληρωτής καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής στο ΕΚΠΑ.

«Αυτό που κάναμε ήταν μια εκτενής προσπάθεια καταγραφής των επιπέδων φυσικής ραδιενέργειας σε αστικά πάρκα της Αττικής 37 έτη μετά το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνόμπιλ. Μαζί με τα επίπεδα φυσικής ραδιενέργειας, που σχετίζονται άμεσα με τη γεωλογική σύσταση των εδαφών που μελετήθηκαν, βρέθηκαν και ίχνη ραδιοκαισίου που αποδίδεται στη διασπορά από το Τσερνόμπιλ. Επιλέξαμε τοποθεσίες όσο το δυνατόν αδιατάρακτες από την ανθρωπογενή δραστηριότητα, ώστε να γίνει πιο αντικειμενική εκτίμηση των στοιχείων που εναποτέθηκαν τότε», εξήγησε.

«Τα δείγματα μετρήθηκαν και μελετήθηκαν στο Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος του ΕΚΠΑ με σύγχρονους ανιχνευτές ακτινοβολίας, με ένα καλά βαθμονομημένο σύστημα, στο πλαίσιο της πτυχιακής εργασίας του Φοίβου Γελάτσορα. Και επειδή θέλουμε πληροφόρηση ανοιχτή στην κοινωνία, σε συνεργασία με τον ερευνητή Παύλο Κρασσάκη δημιουργήσαμε παράλληλα έναν διαδραστικό χάρτη, ένα ειδικό πληροφοριακό σύστημα γεωχωρικής κατανομής με δυνατότητες μελλοντικής αναβάθμισης και επέκτασης των δεδομένων», συμπλήρωσε ο κ. Μερτζιμέκης.

Τι απαντά οκαθηγητής Πυρηνικής Φυσικής για την ραδιενέργεια στην Αττική

«Δεν υπάρχει κανένα ίχνος το οποίο να είναι τόσο σημαντικό ώστε να προκαλέσει κάποια ανησυχία και ανασφάλεια ξεκαθάρισε ο αναπληρωτής καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Θεόδωρος Μερτζιμέκης αναφορικά με τη μελέτη του ΕΚΠΑ που δείχνει πως ραδιενεργά ίχνη από το Τσέρνομπιλ εντοπίστηκαν σε 23 πάρκα στην Αττική.

«Η φυσική πραγματικότητα μας λέει ότι μέσα στο φυσικό μας περιβάλλον υπάρχουν ραδιενεργά ισότοπα παντού. Οπότε από τη γέννηση της Γης και μετά έχουμε μάθει και έχουμε επιβίωση ως ανθρώπινο είδος να ζούμε με αυτά, χωρίς να μας επηρεάζουν τόσο πολύ» σημείωσε ο καθηγητής και υπογράμμισε πως «ατυχήματα όπως το Τσερνομπίλ σκόρπισαν κάποια ραδιενεργά. Υπάρχει όμως μια καλλιεργημένη παραφιλολογία, κυρίως λόγω του Ψυχρού Πολέμου, λόγω της ανασφάλειας της κοινωνίας, λόγω της έλλειψης ενημέρωσης, αλλά και της επικοινωνίας που υπήρχε σε μεγάλο βαθμό πριν 40 χρόνια».

Αναφερόμενος στη συγκεκριμένη μελέτη «Εμείς κάναμε μια ευρεία μελέτη, συστηματική κυρίως με την πρόθεσή μας να εφαρμόσουμε νέες τεχνικές, καινούργια όργανα τα οποία έχουμε αναπτύξει και να φτιάξουμε και ένα πληροφοριακό σύστημα το οποίο θα δίδει τέτοιες πληροφορίες ανοιχτά στο κοινό και σε κυβερνητικούς οργανισμούς, αν είναι εφικτό. Σχετικά με τα επίπεδα ραδιενέργειας γενικότερα στο ελληνικό περιβάλλον. Οπότε πιλοτικά το εφαρμόσαμε στα πάρκα της Αττικής, κυρίως για να δούμε τις αδιατάρακτες περιοχές αυτού του αστικού τοπίου, το οποίο είναι αρκετά επιβαρυμένο από δόμηση, οπότε έχει μέσα μπετόν αρμέ, σίδερα κλπ. Υλικά τα οποία κατά βάση μπορούν να φέρουν μικροποσότητες μικρο ίχνη ραδιενεργών, λόγω της φυσικής τους προέλευσης.

Οπότε η πιλοτική αυτή έρευνα έδειξε ότι υπάρχει και καίσιο 137, το οποίο είναι εναπομείναν από το πυρηνικό ατύχημα το 1986. Βέβαια, ξαναλέω, αυτά είναι ίχνη τα οποία μπορούμε και ανακαλύπτουμε γιατί έχουμε εξελιγμένα όργανα μεγάλης ακρίβειας, υψηλής ευαισθησίας και μπορούμε ακόμα και σήμερα να εντοπίσουμε.

Το καίσιο ήρθε για να φύγει και όχι για να μείνει. Που σημαίνει ότι το έχουμε δει και με τα μοντέλα μας και με τις προβλέψεις μας, ξέραμε τι περίπου θα βρούμε. Το βρήκαμε χαμηλότερα από αυτό το οποίο περιμέναμε, το οποίο είναι και ένα θετικό πράγμα το οποίο πρέπει να περάσει ως μήνυμα.

Όλη η Ελλάδα έχει επιπτώσεις. Υπήρχαν πολύ ακριβείς και πολύ εκτεταμένες μελέτες κάμποσες δεκαετίες πριν και κάμποσα χρόνια πριν και συνεχίζουν και υπάρχουν από συναδέλφους, ξέρουμε περιοχές που είναι πιο επιβαρυμένες από την Αθήνα. Θεωρούμε ότι θα είναι εφικτό να το κάνουμε αυτό κάποια στιγμή στο μέλλον. Επίσης, υπάρχει το ενδιαφέρον για βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ορυχεία, για παράδειγμα μεταλλεύματα, τα οποία βγαίνουν αυτά από τη γη. Προφανώς φέρουν και κάποια φυσικά ραδιοϊσότοπα. Μας ενδιαφέρει λοιπόν να χουμε τεχνικές καινούριες, πρωτοπόρες, ευαίσθητες για να παρακολουθούμε οποιαδήποτε εξέλιξη, όχι μόνο ατυχήματα τα οποία δεν συμβαίνουν πια.

 

 

• Αττική
• καθηγητής
• καίσιο
• ραδιονέργεια