Έρευνα του BBC: Πώς η βιομηχανία αρωμάτων συνδέεται με την παιδική εργασία

Τα παιδιά χρησιμοποιούνται για τη συλλογή των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται από προμηθευτές δύο μεγάλων εταιρειών ομορφιάς, όπως αποκαλύπτει το BBC.

Μια έρευνα του BBC για τις αλυσίδες εφοδιασμού αρωμάτων του περασμένου καλοκαιριού διαπίστωσε ότι για τη περισυνέλεξη του γιασεμιού που χρησιμοποιούσαν οι προμηθευτές της εταιρειών κατασκευής αρωμάτων χρησιμοποιούνται ανήλικοι.

Όλες οι μάρκες πολυτελών αρωμάτων ισχυρίζονται ότι έχουν μηδενική ανοχή στην παιδική εργασία. Η L’Oréal, η ιδιοκτήτρια της Lancôme, δήλωσε ότι δεσμεύεται να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η Estée Lauder είπε ότι επικοινώνησε με τους προμηθευτές της.

Το γιασεμί που χρησιμοποιείται σε πλήθος αρωμάτων προέρχεται από την Αίγυπτο, η οποία παράγει περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας προσφοράς λουλουδιών γιασεμιού -ένα βασικό συστατικό αρώματος.

Οι γνώστες του κλάδου μας είπαν ότι οι λίγες εταιρείες που κατέχουν πολλές μάρκες πολυτελείας πιέζουν τους προϋπολογισμούς, με αποτέλεσμα να παρέχουν στους εργάτες πολύ χαμηλές αμοιβές.

Οι Αιγύπτιοι συλλέκτες γιασεμιού λένε ότι αυτό τους αναγκάζει να εμπλέξουν τα παιδιά τους. Και όπως αποκαλύπτει η έρευνα του BBC, τα συστήματα ελέγχου που χρησιμοποιεί η βιομηχανία αρωμάτων για τον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού είναι βαθιά ελαττωματικά.

Ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για τις σύγχρονες μορφές δουλείας, Tomoya Obokata, είπε ότι ενοχλήθηκε από τα στοιχεία του BBC, τα οποία περιλαμβάνουν μυστικά γυρίσματα σε αιγυπτιακά χωράφια με γιασεμί κατά την περσινή περίοδο συλλογής του άνθους.

«Στα χαρτιά, [οι βιομηχανίες] υπόσχονται τόσα πολλά καλά πράγματα, όπως η διαφάνεια της εφοδιαστικής αλυσίδας και η καταπολέμηση της παιδικής εργασίας. Βλέποντας αυτό το βίντεο, στην πραγματικότητα δεν κάνουν πράγματα που υποσχέθηκαν να κάνουν» λέει χαρακτηριστικά.

Είναι δύσκολο να πούμε ακριβώς πόσοι από τους 30.000 ανθρώπους που ασχολούνται με τη βιομηχανία γιασεμιού της Αιγύπτου είναι παιδιά. Αλλά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2023 το BBC γύρισε σε όλη αυτήν την περιοχή και μίλησε με πολλούς κατοίκους και οι μαρτυρίες πιστοποιούν ότι η χαμηλή τιμή για το γιασεμί, σημαίνει ότι έπρεπε να συμπεριλάβουν τα παιδιά τους στη δουλειά τους.

Σε τέσσερις διαφορετικές τοποθεσίες, ένας σημαντικός αριθμός συλλεκτών που εργάζονταν σε αγροκτήματα μικροϊδιοκτητών -που προμηθεύουν τα κύρια εργοστάσια- ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών. Πολλές πηγές είπαν στο Μέσο επίσης ότι υπήρχαν παιδιά που δούλευαν σε αγροκτήματα που ανήκουν απευθείας στο Machalico εργοστάσιο, οπότε πήγαν ερευνητές δημοσιογράφοι μυστικά και πραγματικά εντόπισαν pickers που είπαν ότι οι ηλικίες τους κυμαίνονταν από 12 έως 14.

Είναι παράνομο για οποιονδήποτε κάτω των 15 ετών να εργάζεται στην Αίγυπτο από τις 19:00 έως τις 07:00.

Τα εργοστάσια εξάγουν το λάδι γιασεμιού σε διεθνείς οίκους αρωμάτων όπου παράγονται τα αρώματα. Η Givaudan, που εδρεύει στην Ελβετία, είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες και έχει μακροχρόνια σχέση με την A Fakhry and Co. Αλλά είναι οι εταιρείες αρωμάτων που βρίσκονται πάνω από αυτές -όπως η L’Oréal και η Estée Lauder- που κατέχουν όλη την εξουσία, σύμφωνα με ανεξάρτητο αρωματοποιό Christophe Laudamiel και αρκετούς άλλους γνώστες του κλάδου.

«Το ενδιαφέρον των αρωματοποιών είναι να έχουν το φθηνότερο δυνατό λάδι για να βάλουν στο μπουκάλι του αρώματος» και μετά να το πουλήσουν στην υψηλότερη δυνατή τιμή, σχολιάζει ο κ. Laudamiel, ο οποίος πέρασε χρόνια δουλεύοντας σε έναν από τους οίκους αρωμάτων.

«Στην πραγματικότητα δεν διέπουν τον μισθό ή τους μισθούς των θεριστών, ούτε την πραγματική τιμή του γιασεμιού, γιατί είναι πέρα από αυτό», εξήγησε.

Αλλά είπε ότι λόγω του προϋπολογισμού που όρισαν, η πίεση στους μισθούς «πέφτει» στα εργοστάσια, και αυτό μετακυλίεται τελικά και στους συλλέκτες.

«Υπάρχει μεγάλη αποσύνδεση μεταξύ της πολυτιμότητας για την οποία γίνεται λόγος στην ομιλία του μάρκετινγκ και αυτού που πραγματικά δίνεται στους συλλογείς», πρόσθεσε.

Στο διαφημιστικό τους υλικό, οι εταιρείες αρωμάτων και οι οίκοι αρωμάτων ζωγραφίζουν μια εικόνα ηθικών πρακτικών προμήθειας. Κάθε εργοδότης στην αλυσίδα εφοδιασμού έχει επίσης υπογράψει μια επιστολή δέσμευσης προς τον ΟΗΕ, δεσμευόμενος να συμμορφωθεί με τις οδηγίες του σχετικά με τις ασφαλείς πρακτικές εργασίας και την εξάλειψη της παιδικής εργασίας.

Το ζήτημα, σύμφωνα με ένα ανώτερο στέλεχος του οίκου αρωμάτων Givaudan, είναι η έλλειψη εποπτείας που έχουν οι εταιρείες αρωμάτων στις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, το στέλεχος είπε ότι αυτές οι εταιρείες βασίστηκαν στους οίκους αρωμάτων για να δώσουν εντολή σε τρίτες εταιρείες ελέγχου να ελέγξουν τη δέουσα επιμέλεια.

Το Dark Secret του αρώματος

Οι κορυφαίες μάρκες αρωμάτων μπορεί να έχουν τη «χειρότερη μορφή παιδικής εργασίας» στην αλυσίδα εφοδιασμού τους, αποκαλύπτει έρευνα του BBC Eye.

Οι ελεγκτικές εταιρείες που αναφέρονται συχνότερα από τους ομίλους και τους οίκους αρωμάτων στους ιστότοπούς τους και σε επιστολές προς τον ΟΗΕ είναι η Sedex και η UEBT. Οι εκθέσεις ελέγχου τους δεν είναι δημοσίως διαθέσιμες.

Η έκθεση του UEBT, με βάση μια επίσκεψη στο εργοστάσιο πέρυσι, δείχνει ότι υπήρχε ένδειξη για ένα ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες. Παρόλα αυτά, η εταιρεία έλαβε μια «άδεια πιστοποίησης», που σημαίνει ότι μπορεί να πει ότι προσφέρει «έλαιο γιασεμιού με υπεύθυνη προέλευση».

Η UEBT, στην απάντησή της σε αυτό, είπε: «Έχει εκδοθεί μια υπεύθυνη βεβαίωση προμήθειας, με την επιφύλαξη ενός σχεδίου δράσης που ισχύει μέχρι τα μέσα του 2024, και θα αποσυρθεί εάν… δεν εφαρμοστεί».

Η έκθεση Sedex έδωσε στο εργοστάσιο μια λαμπερή αξιολόγηση, αλλά ήταν σαφές από το γράψιμό του ότι η επίσκεψη είχε προαναγγελθεί και ότι είχε ελεγχθεί μόνο η ίδια η τοποθεσία του εργοστασίου και όχι οι μικροκαλλιεργητές από τις οποίες προμηθεύτηκε γιασεμί.

Η Sedex είπε στο BBC ότι «είναι σθεναρά ενάντια σε όλες τις μορφές παραβιάσεων των εργασιακών δικαιωμάτων. Αλλά κανένα εργαλείο από μόνο του δεν μπορεί ή δεν πρέπει να βασιστεί για να αποκαλύψει και να αποκαταστήσει όλους τους περιβαλλοντικούς κινδύνους ή επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα».

Η δικηγόρος Sarah Dadush, ιδρύτρια του Responsible Contracting Project, το οποίο επιδιώκει να βελτιώσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, είπε ότι η έρευνα του BBC «αποκαλύπτει… ότι αυτά τα συστήματα δεν λειτουργούν».

Το ζήτημα, είπε, είναι ότι «οι ελεγκτές ελέγχουν μόνο αυτά που πληρώνονται για τον έλεγχο», και αυτό μπορεί να μην περιλαμβάνει το τίμημα που καταβάλλεται στο εργατικό δυναμικό -«μια βασική αιτία» της παιδικής εργασίας.

Εργαζόμενος στη Fakhry and Co είπε στο BBC ότι η παιδική εργασία απαγορεύεται τόσο στο αγρόκτημα όσο και στο εργοστάσιό του, αλλά ότι η συντριπτική πλειονότητα του γιασεμιού του προέρχεται από ανεξάρτητους συλλέκτες.

«Το 2018, υπό την παρακολούθηση του UEBT, ξεκινήσαμε το Πρόγραμμα Μετριασμού των Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων Jasmine, το οποίο επιβάλλει την απαγόρευση σε άτομα κάτω των 18 ετών να εργάζονται στα αγροκτήματα».

Προσέθεσε ότι «με οποιαδήποτε συγκρίσιμα πρότυπα στην Αίγυπτο, το μάζεμα γιασεμιού είναι καλά αμειβόμενο».

Η Machalico είπε ότι δεν χρησιμοποιεί συλλέκτες κάτω των 18 ετών και είπε ότι αύξησε την τιμή που πληρώνει για το γιασεμί τα τελευταία δύο χρόνια και θα το κάνει και φέτος. Η Hashem Brothers είπε ότι η έκθεση του BBC «βασίστηκε σε παραπλανητικές πληροφορίες».

Ο Givaudan, ο οίκος αρωμάτων περιέγραψε την έρευνα του Μέσου ως «βαθιά ανησυχητική», προσθέτοντας ότι «είναι υποχρέωση όλων μας να συνεχίσουμε να αναλαμβάνουμε δράση για την πλήρη εξάλειψη του κινδύνου παιδικής εργασίας».

Ο Firmenich, ακόμη ένας οίκος αρωμάτων και το καλοκαίρι του 2023 προμηθεύτηκε γιασεμί από τη Machalico, είπε ότι χρησιμοποιεί τώρα έναν νέο προμηθευτή στην Αίγυπτο. Πρόσθεσε ότι «θα υποστηρίξει πρωτοβουλίες που επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν συλλογικά αυτό το ζήτημα με εταίρους του κλάδου και τοπικούς αγρότες γιασεμιού».

Η L’Oréal δήλωσε ότι «δεσμεύτηκε ενεργά να σέβεται τα πιο προστατευτικά διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα», προσθέτοντας ότι «ποτέ δεν ζητά από τους Οίκους Fragrance να πέφτουν χαμηλότερα από την τιμή αγοράς για τα συστατικά σε βάρος των αγροτών.

Παρά την ισχυρή μας δέσμευση… γνωρίζουμε ότι σε ορισμένα μέρη του κόσμου όπου δραστηριοποιούνται οι προμηθευτές της L’Oréal υπάρχουν κίνδυνοι να μην τηρηθούν οι δεσμεύσεις μας».

Προσθέτει: «Όποτε προκύπτει ένα ζήτημα, η L’Oréal κινείται προληπτικά για να εντοπίσει τις υποκείμενες αιτίες και τον τρόπο επίλυσης του προβλήματος.

Τον Ιανουάριο του 2024, ο συνεργάτης μας πραγματοποίησε επιτόπια αξιολόγηση του αντίκτυπου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να εντοπίσει πιθανές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να εντοπίσει τρόπους πρόληψης και μετριασμού τους, με έμφαση στους κινδύνους της παιδικής εργασίας».

Η Estée Lauder δήλωσε: «Πιστεύουμε ότι τα δικαιώματα όλων των παιδιών πρέπει να προστατεύονται. Και έχουμε έρθει σε επαφή με τους προμηθευτές μας για να διερευνήσουμε αυτό το πολύ σοβαρό θέμα.

Αναγνωρίζουμε το περίπλοκο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον που περιβάλλει την τοπική αλυσίδα εφοδιασμού γιασεμιού και αναλαμβάνουμε δράση για να αποκτήσει καλύτερη διαφάνεια και να εργαστεί για τη βελτίωση των μέσων διαβίωσης των κοινοτήτων που προμηθεύονται».

Ωστόσο το πρόβλημα με την παιδική εργασία σε φτωχές χώρες παραμένει και χρειάζεται η αντίδραση όλων για να μπορέσουν κάποια στιγμή αυτά τα παιδιά να ζήσουν μία υγιή παιδική ηλικία και να μην παραμείνουν ενός κατώτερου θεού.

Με πληροφορίες BBC

• αρώματα
• γιασεμί
• παιδική εργασία