Bloomberg: Η Eυρώπη αναθεωρεί την ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου, υπό την σκιά της πολιτικής Τραμπ

Τον Μάρτιο του 2025, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες πάγωσαν, έστω και προσωρινά, τη διαμοίραση στρατιωτικών πληροφοριών με το Κίεβο, η επίδραση στο πεδίο ήταν άμεση και επώδυνη. Οι ουκρανικές δυνάμεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές απώλειες και επιχειρησιακά πλήγματα, ενώ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κυριάρχησε αμηχανία και ανησυχία. Η διακοπή κράτησε λίγες ημέρες. Όμως το πολιτικό της αποτύπωμα ήταν βαθύτερο: για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, άρχισε να εδραιώνεται η αίσθηση ότι η Ουάσινγκτον ίσως να μην αποτελεί πλέον δεδομένο στρατιωτικό πυλώνα για την Ευρώπη. Και κάπως έτσι, η συζήτηση για ένα «σχέδιο Β» πέρασε από τα παρασκήνια στο προσκήνιο.

Η πυρηνική ομπρέλα υπό αμφισβήτηση

Η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίζεται επί δεκαετίες στην αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» — δηλαδή στα αμερικανικά πυρηνικά όπλα που είναι ανεπτυγμένα στην ήπειρο και στη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Αν όμως η αξιοπιστία αυτής της εγγύησης κλονιστεί, η Ευρώπη μένει εκτεθειμένη απέναντι σε μια Ρωσία που διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο παγκοσμίως.

Σήμερα, μόνο η Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία διαθέτουν πυρηνικά όπλα εντός της Ευρώπης. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν φέρεται διατεθειμένος να θέσει στο τραπέζι την επέκταση της γαλλικής αποτροπής προς όφελος της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Θεωρητικά, και άλλες χώρες θα μπορούσαν —με τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος— να επιδιώξουν την απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα προϋπέθετε παραβίαση διεθνών συμφωνιών μη διάδοσης και επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε υποδομές, εμπλουτισμό ουρανίου και τεχνογνωσία.

Ο ερευνητής Pavel Podvig του Ινστιτούτου των Ηνωμένων Εθνών έθεσε το δίλημμα με ωμό ρεαλισμό: αν η Ρωσία επιτεθεί στην Εσθονία, θα ήταν η Γαλλία διατεθειμένη να ρισκάρει πυρηνική ανταπόδοση, γνωρίζοντας ότι η ίδια θα δεχθεί συντριπτικά αντίποινα;

Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι υπαρξιακό.

Europe rethinks nuclear weapons after the US delivers a reality check https://t.co/Ls9NJj5Eue via @AfPalasciano @Newsbaum_ pic.twitter.com/ayRpboOw7H

— Zoe Schneeweiss (@ZSchneeweiss) February 13, 2026

Συζητήσεις σε κλειστά δωμάτια

Οι επαφές γίνονται με προσοχή. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες, οι διαβουλεύσεις διεξάγονται σε στενό διμερές ή τριμερές επίπεδο, κυρίως μεταξύ κρατών που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στη Ρωσία. Οι συζητήσεις γίνονται σε υψηλό στρατιωτικό επίπεδο — ακόμη και υπουργοί φέρονται να μην είναι πλήρως ενήμεροι.

Το θέμα της πυρηνικής αποτροπής αναμένεται να κυριαρχήσει στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ενώ ο Μακρόν ετοιμάζει σχετική ομιλία μετά από διαβουλεύσεις με το επιτελείο του.

Παράλληλα, η Ευρώπη αυξάνει δραστικά τις αμυντικές της δαπάνες. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο διέθεσαν πάνω από 530 δισεκατομμύρια δολάρια για άμυνα — ποσό που ξεπερνά το μισό ΑΕΠ της Πολωνίας. Ωστόσο, η δημιουργία ενός νέου, αυτόνομου πυρηνικού πλαισίου θεωρείται από πολλούς οικονομικά δυσβάστακτη.

Ρεαλισμός αντί για πυρηνικό άλμα

Η Darya Dolzikova από το Royal United Services Institute εκτιμά ότι μια πανευρωπαϊκή πυρηνική δύναμη είναι εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθεί. Αντίθετα, προτείνει ενίσχυση των προηγμένων συμβατικών οπλικών συστημάτων — όπλα υψηλής ακρίβειας που μπορούν να πλήξουν στρατηγικούς στόχους εντός Ρωσίας χωρίς πυρηνική κλιμάκωση. Συνολικά, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν περίπου 400 πυρηνικές κεφαλές, έναντι 1.670 των ΗΠΑ. Παρότι αριθμητικά υποδεέστερες, οι κεφαλές τους έχουν επαρκή ισχύ για εκτεταμένη καταστροφή. Ωστόσο, η Ρωσία διατηρεί μεγαλύτερη ευελιξία, με ευρύ φάσμα τακτικών πυρηνικών επιλογών.

Η συντήρηση των βρετανικών και γαλλικών οπλοστασίων κοστίζει περίπου 12 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως — ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από το μισό αμυντικό προϋπολογισμό της Σουηδίας. Το πολιτικό ερώτημα παραμένει δύσκολο: θα αποδεχθούν οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι ότι τα εθνικά τους κονδύλια θα χρηματοδοτούν μια πυρηνική αποτροπή που ενδεχομένως προστατεύει και άλλες χώρες;

For the first time since the end of the Cold War, European countries are discussing how to develop their own nuclear deterrent https://t.co/6itNIoUEmm

— Bloomberg (@business) February 13, 2026

Συντονισμός και αβεβαιότητες

Παρίσι και Λονδίνο έχουν ήδη κινηθεί προς καλύτερο συντονισμό των πυρηνικών τους δυνατοτήτων. Με τη Διακήρυξη του Northwood, επιβεβαίωσαν ότι οι δυνάμεις τους είναι ανεξάρτητες αλλά δύνανται να λειτουργούν συμπληρωματικά στο πλαίσιο της Συμμαχίας. Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνεται η ανάπτυξη γαλλικών μαχητικών με πυρηνική δυνατότητα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή η στενότερη συνεργασία με την Ομάδα Πυρηνικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, ούτε το πολιτικό τοπίο είναι δεδομένο. Στη Γαλλία επίκεινται προεδρικές εκλογές και πολιτικές δυνάμεις όπως η Μαρίν Λε Πεν έχουν εκφράσει αντίθεση στην ιδέα κοινής πυρηνικής αποτροπής. Το ΝΑΤΟ, από την πλευρά του, διαμηνύει ότι οι ΗΠΑ παραμένουν πλήρως προσηλωμένες στη συμμαχία. Ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε έχει επανειλημμένα τονίσει τη διατλαντική ενότητα. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η πυρηνική ομπρέλα παραμένει σε ισχύ, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει θέσει ζήτημα απόσυρσής της. Παρά ταύτα, η αβεβαιότητα έχει ήδη σπείρει σπόρους στρατηγικής αυτονομίας στην Ευρώπη.

Η ανάπτυξη μιας πλήρους, πολυεπίπεδης ευρωπαϊκής πυρηνικής ομπρέλας θα απαιτούσε τεράστιους πόρους και γεωπολιτική βούληση που ίσως η ήπειρος δεν διαθέτει ακόμη. Όπως σημείωσε ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν μπορεί η Ευρώπη να το κάνει — αλλά αν πρέπει να το κάνει.

Και αυτό, τελικά, είναι το δίλημμα που αιωρείται πάνω από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: περισσότερη αυτονομία ή διατήρηση της διατλαντικής εξάρτησης;

• Ευρώπη
• Ντόναλντ Τραμπ
• πυρηνικό οπλοστάσιο