Bloomberg: Κρίση σε ναυπηγική εταιρεία του ΝΑΤΟ πλήττει τις προσπάθειες επανεξοπλισμού της Ευρώπης

Μια τελετή που ξεκίνησε με σαμπάνια για την Ολλανδή πριγκίπισσα Αμαλία τον Φεβρουάριο στο πολεμικό πλοίο Den Helder έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο σημείο για την ολλανδική ναυπηγική εταιρεία Damen Shipyards. Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, έκτοτε η εταιρεία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα: εισαγγελείς έχουν απαγγείλει κατηγορίες για διαφθορά και παραβίαση κυρώσεων, ένας σημαντικός πελάτης έχει παγώσει τις πληρωμές του, ενώ η ολλανδική κυβέρνηση αναγκάστηκε να παρέμβει με έκτακτη στήριξη 270 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο για να διασφαλίσει τη ρευστότητα της εταιρείας.

Επιπτώσεις στους πελάτες και την ευρωπαϊκή άμυνα

Οι δυσκολίες της Damen προκαλούν αναστάτωση στους πελάτες της στο ΝΑΤΟ, καθώς η Ευρώπη επενδύει δισεκατομμύρια δολάρια για να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες απέναντι στην όλο και πιο επιθετική Ρωσία. Οι νομικές διαδικασίες αναμένεται να ξεκινήσουν μέχρι το τέλος του έτους, ενώ καταδίκες με πρόστιμα και αποκλεισμό από διαγωνισμούς θα μπορούσαν να πλήξουν σοβαρά την εταιρεία και τη ναυπηγική βιομηχανία της Ολλανδίας.

«Θα ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για την ολλανδική ναυπηγική βιομηχανία» δήλωσε ο Sebastiaan Bennink, εταίρος της Bennink Dunin-Wasowicz στο Άμστερνταμ, προσθέτοντας ότι η Damen είναι «καθοριστική» για τη στρατιωτική ικανότητα της Ευρώπης.

Η εταιρεία και τα έργα της

Η Damen αποτελείται από 55 εταιρείες σε όλο τον κόσμο, με έδρα το Gorinchem και περίπου 12.000 υπαλλήλους, ενώ το 2023 ανακοίνωσε έσοδα άνω των 3 δισ. ευρώ. Τη διοίκηση έχει ο Arnout Damen, ενώ ο Kommer Damen, που αναδιάρθρωσε την εταιρεία το 1969, προεδρεύει του εποπτικού συμβουλίου.

Η εταιρεία κατασκευάζει φρεγάτες ανθυποβρυχιακού πολέμου για την Ολλανδία, φρεγάτες για το βελγικό ναυτικό και τις μεγαλύτερες φρεγάτες F126 της Γερμανίας. Σχεδιάζει επίσης νέες φρεγάτες και αμφίβια μεταγωγικά πλοία για το ολλανδικό ναυτικό. «Υπάρχουν λίγες ναυπηγικές εταιρείες στην Ευρώπη που μπορούν να κατασκευάσουν σύνθετα πολεμικά πλοία υψηλών προδιαγραφών», τονίζει ο Nick Childs από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών.

Νομικές κατηγορίες και παραβίαση κυρώσεων

Η ολλανδική εισαγγελία ανακοίνωσε τον Απρίλιο ότι θα παραπέμψει την Damen στο δικαστήριο για υποψίες δωροδοκίας, πλαστογραφίας, νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (2006-2017) και παραβίαση κυρώσεων κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Οι κατηγορίες για παραβίαση των κυρώσεων αφορούν την προμήθεια τεχνολογίας που θα μπορούσε να ενισχύσει τις ρωσικές στρατιωτικές δυνατότητες.

Στην Ολλανδία, οι παραβιάσεις κυρώσεων ή ελέγχων εξαγωγών συνιστούν ποινικό αδίκημα, με πρόστιμα έως 10% των ετήσιων πωλήσεων και πιθανό αποκλεισμό από διαγωνισμούς. Η Damen υποστηρίζει ότι ενήργησε πάντα με διαφάνεια και σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Ιστορικό παραβάσεων και οικονομικές συνέπειες

Η εταιρεία αντιμετωπίζει ξεχωριστές κατηγορίες δωροδοκίας για εξασφάλιση συμβολαίων στο εξωτερικό. Το 2016, η Παγκόσμια Τράπεζα απέκλεισε την Damen από έργα της για 18 μήνες λόγω απάτης, ενώ το 2017 οι ολλανδικές φορολογικές αρχές πραγματοποίησαν έφοδο στα γραφεία της εταιρείας.

Η δίκη για διαφθορά θα ξεκινήσει στις 24 Νοεμβρίου, ενώ η δίκη για παραβίαση κυρώσεων προγραμματίζεται πριν από το τέλος του έτους. Η Γερμανία, σε ένδειξη ανησυχίας για καθυστερήσεις, πάγωσε πληρωμή 671 εκατ. ευρώ για έξι φρεγάτες F126, αφήνοντας την εταιρεία με προσωρινό πρόβλημα ρευστότητας.

Στρατηγικός ρόλος της Damen για την Ευρώπη

Η Damen κατασκευάζει πλοία απαραίτητα για τον εντοπισμό και την καταστροφή εχθρικών υποβρυχίων, κρίσιμο έργο για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ. Ο Sidharth Kaushal από το Royal United Services Institute τονίζει ότι προβλήματα στην εταιρεία θα έχουν ευρύτερες συνέπειες όχι μόνο για την Ολλανδία αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.

Με την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο ΝΑΤΟ από 2% σε 5% του ΑΕΠ, οι ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν τις ναυτικές τους δυνατότητες, αναζητώντας αξιόπιστους κατασκευαστές φρεγατών και πολεμικών πλοίων υψηλών προδιαγραφών. Η Damen παραμένει, παρά τις δυσκολίες, κεντρικός παίκτης σε αυτό το κρίσιμο πλαίσιο.

• NATO
• Εξοπλιστικά Προγράμματα
• Ευρώπη