Bloomberg – Τουρκία: Θα πραγματοποιήσει νέες συνομιλίες με την Lockheed σχετικά με το κόστος των F-16 – Η λεπτή γραμμή ισορροπίας με την Ουάσινγκτον

Η Τουρκία επιχειρεί ένα περίπλοκο διπλωματικό παιχνίδι μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, επιμένοντας ότι μπορεί να κάνει συμβιβασμούς για τους ρωσικούς S-400 χωρίς όμως να τους εγκαταλείψει πλήρως, όπως απαιτούν οι ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg. Παράλληλα, η Άγκυρα συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με τη Lockheed Martin για την αγορά των νέων μαχητικών F-16 Block 70, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι συνομιλίες επικεντρώνονται στις τιμές και στους όρους της σύμβασης, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε προσωπικά το ζήτημα στον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο.

Το «παζάρι» για τα F-16 Block 70

Αν και το Κογκρέσο έχει εγκρίνει την πώληση 40 αεροσκαφών F-16 Viper, η Τουρκία φέρεται να αντιδρά σε συγκεκριμένες απαιτήσεις της Lockheed Martin — κυρίως στο κόστος για αναβαθμίσεις υπολογιστών αποστολής και νέες γραμμές παραγωγής, απαραίτητες λόγω του μεγάλου φόρτου παραγγελιών.

Η Άγκυρα, ως ο μεγαλύτερος χειριστής F-16 εκτός ΗΠΑ, ζητά επιπλέον πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του λογισμικού των αεροσκαφών, ώστε να μπορεί να ενσωματώνει τουρκικά οπλικά και ραντάρ συστήματα. Το αίτημα αυτό θεωρείται «κόκκινο πανί» για την Ουάσινγκτον, καθώς εγείρει ζητήματα ασφαλείας και τεχνολογικής κυριαρχίας. Η στάση αυτή της Άγκυρας θυμίζει την πρόσφατη υπόθεση με τα Eurofighter Typhoon, όπου φέρεται να εξασφάλισε πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, ώστε να ενσωματώσει τουρκικά πυρομαχικά και συνδέσεις δεδομένων μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων. Έτσι, τα τουρκικά Typhoon αναμένεται να αποκτήσουν χαρακτηριστικά 5ης γενιάς και να συνεργάζονται με drones τεχνητής νοημοσύνης.

Το κόστος και η προοπτική της συμφωνίας

Το συνολικό ύψος της συμφωνίας για τα F-16 παραμένει ασαφές, με την τιμή κάθε αεροσκάφους να διαφέρει ανάλογα με τον εξοπλισμό και τις τεχνικές προδιαγραφές. Η Lockheed Martin υποστηρίζει ότι τα αεροσκάφη προσφέρουν «προσιτό κόστος λειτουργίας και κύκλου ζωής», ενώ ο Λευκός Οίκος και το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας δεν έχουν σχολιάσει σχετικά. Παράλληλα, η Τουρκία δεν κρύβει την επιθυμία της να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον αρθούν οι κυρώσεις του Κογκρέσου για την αγορά των S-400. Ο Τραμπ, στη συνάντησή του με τον Ερντογάν, φέρεται να έδειξε θετικός, ωστόσο καμία επίσημη συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής.

Οι S-400 και το ρήγμα με τις ΗΠΑ

Το μεγαλύτερο αγκάθι στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσινγκτον παραμένει το ρωσικό σύστημα S-400. Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, όταν δέχτηκε την πρώτη παράδοση των συστημάτων από τη Μόσχα, προκαλώντας την ενεργοποίηση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA. Πηγές που επικαλείται το Bloomberg αναφέρουν ότι η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να συζητήσει έναν τεχνικό μηχανισμό εποπτείας για τους S-400, πιθανώς με κοινή συμμετοχή ΗΠΑ – Τουρκίας, χωρίς ωστόσο να δεχθεί την πλήρη εγκατάλειψη του ρωσικού συστήματος.

Το ελληνικό «αντίβαρο»

Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η Τουρκία βλέπει τις εξελίξεις μέσα από το πρίσμα του ανταγωνισμού με την Ελλάδα. Με την Αθήνα να έχει ήδη προχωρήσει σε αγορά Rafale και να παραγγέλνει F-35 από τις ΗΠΑ, η Άγκυρα επιδιώκει να μην μείνει πίσω σε τεχνολογικό επίπεδο. Ήδη έχει υπογράψει συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά 20 Eurofighter Typhoon, με δυνατότητα προμήθειας επιπλέον, ενώ σχεδιάζει να αποκτήσει 12 μεταχειρισμένα Typhoon από το Κατάρ και 12 από το Ομάν. Οι παραδόσεις αναμένονται να ξεκινήσουν το 2026, πολύ πριν φτάσουν τα νέα F-16 —πιθανότατα γύρω στο 2030.

Η Τουρκία, λοιπόν, κινείται με την τακτική του «ανατολίτικου παζαριού»: επιδιώκει να διατηρήσει τις σχέσεις της και με τις δύο υπερδυνάμεις, να αναβαθμίσει την αεροπορική της ισχύ και ταυτόχρονα να μην υποχωρήσει στο στρατηγικό χαρτί των S-400 —ένα χαρτί που εξακολουθεί να ορίζει το γεωπολιτικό της παιχνίδι.

• F-16
• Lockheed Martin
• Του​ρκία