Χριστούγεννα μιας άλλης εποχής: Οι συνταγές του Βλάσση Μπονάτσου, τα μπουζούκια στη Ρίτα και μια χώρα σε καταναλωτικό παροξυσμό

Ήταν η εποχή που τα Χριστούγεννα μύριζαν ψητό κάστανο, Marlboro Lights και Jean Paul Gaultier. Τα τέλη των ‘90s στην Ελλάδα είχαν κάτι το ακαταμάχητα υπερβολικό — μια μείξη αισιοδοξίας, κιτς, γιορτινής φανφάρας και μικροαστικού μεγαλείου. Ήταν η δεκαετία που η χώρα γλεντούσε με δανεικά, χόρευε με καπνογόνα στα μπουζούκια και πίστευε ότι το «2000» θα έφερνε ένα μόνιμο happy end.

Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι της τηλεόρασης

Στην τηλεόραση, ο Βλάσσης Μπονάτσος μαγείρευε «γαλοπούλα για εργένηδες» με ουίσκι, ειρωνικό βλέμμα και ένα ακαταμάχητο, σαρδόνιο χαμόγελο στην κάμερα. Η Μαλβίνα Κάραλη δίδασκε πώς να «μην υποκύπτεις στα κουραμπιεδο-καλέσματα των συγγενών», ενώ ο Θέμος Αναστασιάδης χαμογελούσε με το γνωστό του μισό ειρωνικό, μισό γοητευτικό ύφος μπροστά σε ένα στολισμένο στούντιο με πλαστικά έλατα.

Τα «Χριστούγεννα των ‘90s» ήταν τηλεοπτικά, φωνακλάδικα και γεμάτα glitter — από τον Πρωινά Καφέ και τις εκπομπές με χιονονιφάδες στο background, μέχρι τα βραδινά shows που παρουσίαζαν «το ρεβεγιόν των αστέρων». Η Ρούλα Κορομηλά και ο Ανδρέας Μικρούτσικος έδιναν το σύνθημα για μια γιορτή που έμοιαζε να κρατά για πάντα.

Ρίτα Σακελλαρίου, λαϊκή θρησκεία των εορτών

Και μετά ήταν η Ρίτα. Η απόλυτη βασίλισσα των γιορτών.
Κανένα ρεβεγιόν δεν ήταν πραγματικά Χριστούγεννα αν δεν περνούσε κάποια στιγμή από τη σκηνή η Ρίτα Σακελλαρίου με τις πούλιες να αντανακλούν τους προβολείς και τη φωνή της να τραγουδά «Αυτός ο άνθρωπος, αυτός…».

Τα μπουζούκια εκείνης της εποχής δεν ήταν απλώς διασκέδαση — ήταν ιεροτελεστία. Πιάτα να σπάνε, σερβιτόροι να φέρνουν σαμπάνιες Moët σε πυραμίδες, και ένας λαός να ξεχνά τα πάντα υπό τους ήχους του ζεϊμπέκικου.
Η Ρίτα, ο Βοσκόπουλος, η Πίτσα Παπαδοπούλου, ο Μαργαρίτης — όλοι έγραφαν το soundtrack ενός λαϊκού υπερθεάματος που έμοιαζε με συλλογική εκτόνωση μετά από μια δεκαετία αλλαγών, κρίσεων και ονείρων με δόσεις.

Η χώρα που ψώνιζε τον παράδεισο με δόσεις

Στα εμπορικά κέντρα και τους δρόμους, οι βιτρίνες της Ερμού και της Τσιμισκή έλαμπαν σαν να ήμασταν στη Νέα Υόρκη. Ο κόσμος ξόδευε — ή πίστευε πως μπορούσε να ξοδεύει — χωρίς αύριο. Το πρώτο κινητό τηλέφωνο της Motorola, η πρώτη κονσόλα PlayStation, οι τεράστιες τηλεοράσεις με «κούφωμα» και οι πιστωτικές κάρτες ήταν τα νέα σύμβολα επιτυχίας.

Οι ουρές έξω από τα πολυκαταστήματα Μινιόν, Notos Galleries και Hondos Center ήταν κομμάτι του τοπίου, ενώ τα πολυτελή ξενοδοχεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης διαφήμιζαν ρεβεγιόν με «σουίτες γεύσεων» και ζωντανή μουσική.
Κάθε σπίτι ήθελε το «λίγο πιο πολύ» — λίγη περισσότερη λάμψη, λίγη περισσότερη μουσική, λίγη περισσότερη ψευδαίσθηση.

Η Ελλάδα πριν το “μπαμ”

Ήταν η Ελλάδα που έμπαινε στο ευρώ, που έβλεπε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στον ορίζοντα και πίστευε πως τίποτα δεν θα χαλάσει ποτέ αυτή τη ροή ευημερίας.
Στην πραγματικότητα, όμως, τα Χριστούγεννα των ‘90s ήταν και η τελευταίες μεγάλες ανάσες μιας εποχής που τελείωνε.

Η τηλεόραση έπαιζε ακόμη “Ρεβεγιόν με τον Μητσικώστα”, τα παιδιά έγραφαν γράμματα στον Άγιο Βασίλη με στυλό Parker (στα Βόρεια Προάστια με Mont Blanc), και οι γονείς τους έβλεπαν Ανατομία ενός εγκλήματος πίνοντας ουίσκι Ballantine’s με πάγο.
Ήταν μια εποχή αθωότητας, υπερβολής και ψευδαίσθησης — όλα μαζί, τυλιγμένα με τα πρώτα φωτάκια LED και νότες από μπουζούκι.

Τελικά, τι απέμεινε;

Ίσως μόνο μια νοσταλγία που μυρίζει κάπνα και καμένο τζάκι σε καθιστικό που έχει χρόνια να δεχτεί κόσμο. Μια εποχή που δεν είχε ακόμη social media, hashtags και influencers — μόνο ανθρώπους που χόρευαν στα τραπέζια, ερωτεύονταν χωρίς φίλτρα και πίστευαν, στ’ αλήθεια, ότι η νέα χιλιετία θα τους ανήκει.

• Βλάσσης Μπονάτσος
• Ελλάδα 1990s
• ελληνικά μπουζούκια
• καταναλωτισμός
• λαϊκή διασκέδαση
• ρεβεγιόν
• Ρίτα Σακελλαρίου
• Χριστούγεννα 90s