Δημοσίευση: ’
Δεκαπενταύγουστος – Άγνωστα έθιμα σε μέρη που δε θα βρείτε στους τουριστικούς οδηγούς
Πανηγύρια, τοπικές λιχουδιές, θρησκευτικές ιδιαιτερότητες. Τα έθιμα είναι τόσα πολλά και με τόση μεγάλη ποικιλία, που πολλά από αυτά δεν τα γνωρίζουμε.
Πανηγύρια, τοπικές λιχουδιές, θρησκευτικές ιδιαιτερότητες. Τα έθιμα είναι τόσα πολλά και με τόση μεγάλη ποικιλία, που πολλά από αυτά δεν τα γνωρίζουμε.
Ο Δεκαπενταύγουστος είναι από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθοδοξίας. Οι χριστιανοί ορθόδοξοι στην Ελλάδα, γιορτάζουν την κοίμηση της Θεοτόκου, της Παναγίας μας. Έτσι σε όλη την Ελλάδα τον Δεκαπενταύγουστο γιορτάζουμε αυτή την υπέροχη γιορτή.
Πανηγύρια, τοπικές λιχουδιές, θρησκευτικές ιδιαιτερότητες. Τα έθιμα είναι τόσα πολλά και με τόση μεγάλη ποικιλία, που πολλά από αυτά δεν τα γνωρίζουμε. Γι’ αυτό σήμερα θα προσπαθήσουμε να δούμε πολλά από τα άγνωστα ελληνικά έθιμα και τόπους του Δεκαπενταύγουστου.
Ο Επιτάφιος της Παναγίας στα νησιά
Σε μερικά νησιά της Ελλάδας όπως στην Κασσιόπη στην Κέρκυρα ή στην Πάτμο και στην Ικαρία ακολουθούν τα πρότυπα της νεκρώσιμης πομπής που συναντάμε και την Μεγάλη Παρασκευή. Για παράδειγμα λοιπόν στην Κασσιανή στολίζουν τον επιτάφιο της Παναγίας και ακολουθούν τη λιτανεία με αναμμένα κεριά.
Στην Ικαρία και πιο συγκεκριμένα στον Καμαρόκαμπο, στο ξωκλήσι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, υπάρχει ένας μικρός σε μέγεθος επιτάφιος και κάθε χρόνο την Παραμονή του Δεκαπενταύγουστου ο ψάλτης τον παίρνει στους ώμους του για να τον μεταφέρει στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας.
Εκεί λοιπόν ξεκινούν να χτυπούν οι καμπάνες και οι γυναίκες κάθε ηλικίας στολίζουν με λεβάντες και γαρύφαλλα ψάλλοντας προσευχές μέχρι τα ξημερώματα. Μόλις χαράξει, οι καμπάνες χτυπούν καλώντας τους πιστούς να προσέλθουν με αναμμένα κεριά, όπου ξεκινά μία μεγάλη πομπή με προορισμό και πάλι τον Καμαρόκαμπο.
Πάτμος: Ο Επιτάφιος της Παναγίας
Στο νησί της Ορθοδοξίας και στο ιστορικό μοναστήρι της Αποκάλυψης, οι μοναχοί εκεί κάνουν περιφορά του επιταφίου της Παναγίας. Αυτό είναι ένα έθιμο που έχει ρίζες από το Βυζάντιο.
Ο επιτάφιος της Παναγίας είναι χρυσοποίκιλτος και περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μία μεγαλοπρεπή πομπή ενώ οι καμπάνες του μοναστηριού και των άλλων εκκλησιών χτυπούν διαρκώς.
Νίσυρος: Οι Εννιαμερίτισσες
Το Νιάμερο της Παναγίας γιορτάζεται στην Νίσυρο από τις 6 Αυγούστου. Πρωταγωνίστριες του συγκεκριμένου εθίμου είναι οι μαυροντυμένες Εννιαμερίτισσες γυναίκες οι οποίες για εννέα μέρες μένουν στο μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιανής.
Εκεί ακολουθούν ένα αυστηρό πρόγραμμα νηστείας κάθε μέρα και κάνουν 300 μετάνοιες. Την ίδια στιγμή είναι υπεύθυνες για την καθαριότητα του χώρου και των ιερών σκευών. Ανήμερα της Παναγίας οι Εννιμερίτισσες κρατούν δίσκους με κόλλυβα και προπορεύονται της πομπής της λιτάνευσης της εικόνας από τους ιερείς.
Οι ιερείς την οδηγούν στο χωριό για να ευλογήσει το πανηγύρι. Οι γυναίκες αποσύρονται μόνο όταν ξεκινήσει το γλέντι με τον τοπικό χορό της κούπας.
Πυργί Χίου: Πυργούσικος χορός
Σε ένα από τα διάσημα Μαστιχοχώρια της Χίου, το Πυργί, με την ιδιαίτερη ασπρόμαυρη διακόσμηση των σπιτιών του, υπάρχουν 50 εκκλησίες.
Το Δεκαπενταύγουστο μετά τη λειτουργία στην εκκλησία της Παναγίας, το πανηγύρι μεταφέρεται στην πλατεία, όπου την τιμητική του έχει ο παραδοσιακός “Πυργούσικος” χορός, με τον γρήγορο και χαρούμενο σκοπό του να παρασέρνει τους πιστούς.
Αστυπάλαια, τα «Κουκάνια» και ο «πετεινός»
Στην Αστυπάλαια το πανηγύρι της Παναγίας της Πορταΐτισσας έχει εκδηλώσεις που διαρκούν τρεις μέρες. Ξεκινούν το βράδυ της παραμονής μετά τον Εσπερινό, στον περίβολο της εκκλησίας. Υπάρχουν μουσικές από βιολί και λύρα και παραδοσιακοί χοροί.
Ανήμερα οι κάτοικοι του νησιού μαγειρεύουν και προσφέρουν στους επισκέπτες τοπικούς μεζέδες και αρνί γεμιστό. Το εορταστικό τριήμερο κλείνει με τα Κουκάνια που διοργανώνονται στον Πέρα Γιαλό και είναι μία σειρά από παιχνίδια με πρωταγωνιστές μικρά και μεγάλα παιδιά.
Λειψοί: Ανοιξιάτικα κρινάκια ανθίζουν
Μία σπάνια και μοναδική εικόνα της Παναγίας φιλοξενείται στην Εκκλησία της Παναγία του Χάρου στους Λειψούς. Σε αυτήν λοιπόν απεικονίζεται η Παναγία να κρατά τον Χριστό σαν σταυρωμένο και όχι σαν Θείο Βρέφος.
Το έθιμο εδώ κρατά από το 1943 όπου οι πιστοί τοποθετούσαν την Άνοιξη κρίνους γύρω από την εικόνα. Οι κρίνοι μαραίνονταν και άνθιζαν πάλι τον Αύγουστο.
Κεφαλλονιά: Τα φιδάκια της Παναγίας
Πρόκειται για ένα σπανιότατο έως μοναδικό γεγονός που συμβαίνει συγκεκριμένες ημέρες κάθε χρόνο, προσελκύοντας εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες πιστών αλλά και σκεπτικιστών που σπεύδουν να δουν με τα μάτια τους τα δεκάδες φιδάκια της Παναγίας.
Η παράδοση αναφέρει πως κάποια μέρα καθώς πλησίαζαν πειρατικά πλοία και οι πειρατές κατευθύνονταν προς τη Μονή προκειμένου να την λεηλατήσουν, οι μοναχές προσευχήθηκαν στην Παναγία για να προστατέψει τις ίδιες και το μοναστήρι.
Τότε συνέβη το θαύμα. Το μοναστήρι κυκλώθηκε από φίδια που έτρεψαν τους πειρατές σε φυγή. Αυτό θεωρήθηκε σημάδι από την Παναγία. Έτσι οι μοναχές και η Μονή σώθηκαν.
Από τότε κάθε χρόνο εμφανίζονται φίδια, ακόμα και στο εσωτερικό της εκκλησίας ( κρέμονται ακόμα και από τις εικόνες, τις καντήλες ή τα στασίδια ), τα οποία αναχωρούν στις 15 Αυγούστου. Αν κάποια χρονιά δεν εμφανιστούν τα φιδάκια προμηνύεται κάτι κακό για το νησί, όπως το 1940 και το 1953, οπότε το νησί επλήγη από σεισμούς.
Κάσος: Ντολμαδάκια και πιλάφι
Στην Κάσο πραγματοποιείται το μεγαλύτερο πανηγύρι του νησιού. Τα πατροπαράδοτα έθιμα της περιοχής τηρούνται κάθε χρόνο ευλαβικά και δεν είναι λίγοι οι ξενιτεμένοι Κασιώτες που επιλέγουν εκείνη την μέρα για να επισκεφθούν τον τόπο τους και να δοκιμάσουν τα ντολμαδάκια και το πιλάφι. Το ξεφάντωμα με λύρες και λαούτα μένει αξέχαστο.
Παλαιόπυργος Πωγωνίου: Τα “ντολιά”
Το πανηγύρι στον Παλαιόπυργο Πωγωνίου είναι μοναδικό και αφήνει χαραγμένα τα στοιχεία της παράδοσης, αφού μετά το μεσημεριανό φαγητό που προσφέρεται στο προαύλιο της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ακολουθούν τα “ντολιά”, δηλαδή οι εντολές.
Κάποιος από τους μεγαλύτερους κατοίκους του χωριού ορίζεται “ντολής πασάς” και αφού πάρει ένα ποτήρι με κρασί, το τσουγκρίζει με έναν παρευρισκόμενο. Το έθιμο λέει πως πρέπει να πιει τρία ποτήρια κρασί ή τρεις γουλιές και κάθε φορά που πίνει πρέπει να κάνει μια αφιέρωση σε τρία διαφορετικά άτομα, με τη συνοδεία της ζωντανής μουσικής.
Αμέσως μετά οι υπόλοιποι με τη σειρά που ορίζει ο “ντολή πασάς” θα αφιερώσουν τις ευχές τους σε όποιο πρόσωπο επιθυμούν, πάντα υπό τους ήχους ενός τραγουδιού.
Γρεβενά Το «Πάσχα του Καλοκαιριού»
Στη Μακεδονία, και πιο συγκεκριμένα στην περιοχή των Γρεβενών, τόσο λαμπρές είναι οι γιορτές του Δεκαπενταύγουστου που οι κάτοικοι, κυρίως των ορεινών χωριών, την αποκαλούν «Πάσχα του Καλοκαιριού».
Ξενιτεμένοι από κάθε γωνιά της γης μαζεύονται και ξεκινούν ένα ατελείωτο γλέντι που κάνει τους αγαπημένους συγγενείς να ξανασμίξουν, αλλά και τους νέους να διαλέξουν κοπέλες από τον τόπο τους.
Χωριά που το χειμώνα κατοικούνται από 100 το πολύ 200 κατοίκους, την εποχή του Δεκαπενταύγουστου φτάνουν να φιλοξενούν έως και δυο και τρεις χιλιάδες πιστούς. Το επίκεντρο της γιορτής, φυσικά, είναι συγκεντρωμένο στο ψηλότερο χωριό της Ελλάδας.
Αυτό είναι η Σαμαρίνα, αφού χιλιάδες προσκυνητές καταφθάνουν στη Μεγάλη Παναγιά, για να πανηγυρίσουν σε ένα γλέντι που κρατάει τρεις ολόκληρες ημέρες. Το ίδιο σκηνικό επικρατεί και στη γειτονική Αβδέλλα, όπου για πέντε ημέρες η πλατεία του χωριού παίρνει χρώμα γιορτινό και σφύζει από ζωή.
Σιάτιστα: Οι καβαλάρηδες προσκυνητές
Αυτό το έθιμο έχει τις ρίζες του από την τουρκοκρατία. Την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου οι καβαλάρηδες σχηματίζοντας μεγάλες παρέες με στολισμένα άλογα πηγαίνουν στο μοναστήρι του Μικρόκαστρου και προσκυνούν την εικόνα. Επιστρέφουν στο χωριό και γλεντούν μέχρι το πρωί.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr