«Δεν πιστεύω ότι θα χτυπήσουν αμερικανική βάση»: Το Ιράν διέψευσε τον Τραμπ – Τι μπορεί να συμβεί από εδώ και πέρα;

Η επίθεση σε αμερικανική βάση στη Συρία από ιρανικές δυνάμεις – ή δυνάμεις που λειτουργούν κατ’ εντολή της Τεχεράνης – σηματοδοτεί ένα νέο ορόσημο στην επικίνδυνη κλιμάκωση της σύγκρουσης Ισραήλ–Ιράν. Το γεγονός ότι το Ιράν επέλεξε να απαντήσει στις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ, πλήττοντας απευθείας βάση αμερικανικών δυνάμεων, μεταφέρει το επίκεντρο από την έμμεση σύγκρουση (proxy war) σε μια πιο ανοιχτή και απρόβλεπτη στρατιωτική πραγματικότητα.

1. Μήνυμα: Δεν είστε «εκτός» του πολέμου

Για την Τεχεράνη, η εμπλοκή των ΗΠΑ στα πλήγματα κατά των ιρανικών στόχων δεν αφήνει περιθώρια ουδετερότητας. Η επίθεση στη βάση Κασράκ είναι μια ξεκάθαρη προειδοποίηση: η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να συνεχίζει να χτυπά «ατιμώρητη», θεωρώντας πως η απάντηση θα περιοριστεί στο Ισραήλ. Πρόκειται για μια επικίνδυνη μετατόπιση – το Ιράν δείχνει να αλλάζει κανόνες εμπλοκής.

2. Ο κίνδυνος μιας επικίνδυνης ισορροπίας

Το χτύπημα μοιάζει «οριοθετημένο»: οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι δεν υπήρξαν απώλειες ζωών και ότι ο στόχος ήταν περισσότερο «συμβολικός». Αν αυτό ισχύει, τότε το Ιράν θέλησε να στείλει μήνυμα αποτροπής χωρίς να οδηγήσει σε ολομέτωπη σύγκρουση. Αν όμως αποδειχθεί ότι υπήρξαν αμερικανικές απώλειες, τότε είναι πιθανό οι ΗΠΑ να απαντήσουν πιο άμεσα – και το σπιράλ της βίας να επιταχυνθεί.

Ξεκίνησε η «στρατιωτική απάντηση» της Τεχεράνης στα «ευχολόγια» Τραμπ: Επίθεση με όλμους στην αμερικανική βάση του Κασράκ

3. Proxy conflict: Η κλασική παγίδα της περιοχής

Η Συρία – όπως και το Ιράκ και ο Λίβανος – έχει μετατραπεί ξανά σε θέατρο προξενούμενων πολέμων. Η σύγκρουση δεν εξελίσσεται στα εδάφη των εμπλεκόμενων υπερδυνάμεων, αλλά σε τρίτες χώρες, πάνω σε εύθραυστες κοινωνίες. Το Ιράν γνωρίζει καλά το παιχνίδι αυτό. Το ερώτημα είναι: μπορούν οι ΗΠΑ να το διαχειριστούν χωρίς να βυθιστούν σε μια νέα περιφερειακή δίνη;

4. Τι προσπαθεί να πετύχει η Τεχεράνη

Το Ιράν επιχειρεί να ανακτήσει την αφήγηση. Να περάσει από τη θέση του θύματος στη θέση του παίκτη. Οι εικόνες από νεκρά παιδιά, κατεστραμμένες γειτονιές και πληγείσες πυρηνικές εγκαταστάσεις απαιτούν μια απάντηση, όχι μόνο για εσωτερική κατανάλωση, αλλά και για την εικόνα του Ιράν ως αντιστασιακής δύναμης στον μουσουλμανικό κόσμο, αν βέβαια θέλει να παραμείνει τέτοια. Το χτύπημα σε αμερικανική βάση είναι ένα μήνυμα δύναμης. Αν δεν υπάρξει απάντηση, τότε η Τεχεράνη βγαίνει ενισχυμένη.

5. Και τώρα;

Το πιο πιθανό σενάριο είναι μια ψυχρή, νευρική σταθερότητα. Κανείς δεν θέλει μετωπική σύγκρουση. Αλλά όλοι είναι έτοιμοι για το ενδεχόμενο. Η απειλή έχει γίνει μέρος της στρατηγικής. Και αυτό είναι επικίνδυνο από μόνο του.

Το Ιράν διέψευσε όσους πίστευαν ότι δεν θα διανοηθεί να πλήξει αμερικανικό στόχο. Το ερώτημα τώρα δεν είναι αν θα υπάρξει απάντηση. Είναι αν αυτή η απάντηση θα κρατήσει τον πόλεμο «εντός πλαισίου» – ή θα τον μετατρέψει σε καταρράκτη γεγονότων που κανείς δεν θα μπορεί να σταματήσει.

• αμερικανική βάση
• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ισραήλ
• Ντόναλντ Τραμπ
• πόλεμος
• σύγκρουση
• χτύπημα