ΔΕΘ: Παροχές φιλικές στη… λιτότητα και το ΔΝΤ – Έξω από το Βελλίδειο η πιο σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης

Η ομιλία του πρωθυπουργού στο Βελλίδειο είχε διπλό χαρακτήρα: Από τη μια μεριά, ήταν ένας απολογισμός των κυβερνητικών πεπραγμένων του ΣΥΡΙΖΑ. Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τον σχεδιασμό του για το μέλλον. Το περιεχόμενο των πρωθυπουργικών εξαγγελιών σεβάστηκε πλήρως το πλαίσιο της μεταμνημονιακής λιτότητας, ενώ συνήδε με την πολιτική λογική του ΔΝΤ. Η μεγαλύτερη επιτυχία της κυβέρνησης όμως σημειώθηκε έξω από το Βελλίδειο, στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.

Αδύναμο το συλλαλητήριο

Η εικόνα του συλλαλητηρίου για τη Μακεδονία ασφαλώς χαροποίησε τους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ανεξάρτητα από τις εκτιμήσεις για τον ακριβή αριθμό των συγκεντρωμένων, σε καμιά περίπτωση δεν είχαμε μια παλλαϊκή κινητοποίηση που να δημιουργεί νέα πολιτικά δεδομένα. Η μικρή συμμετοχή θα μπορούσε να εξηγηθεί από την αίσθηση ότι η κινητοποίηση δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική αφού η Συμφωνία των Πρεσπών έχει ήδη υπογραφεί. Πλέον οι πολίτες που θέλουν να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια τους, θα το κάνουν στις κάλπες. Επιπλέον, είχε τη σημασία του το ότι το συλλαλητήριο χρωματίστηκε από τον δεξιό εξτρεμισμό.

Ο απολογισμός

Στην ομιλία του ο πρωθυπουργός στα εγκαίνια της ΔΕΘ έκανε έναν συνοπτικό απολογισμό της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ αυτά τα τρία χρόνια. Ο κ. Τσίπρας υπερασπίστηκε την επιλογή να υπογράψει το 3ο Μνημόνιο ως αναγκαία και δικαιωμένη από την εξέλιξη των πραγμάτων. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στη βελτίωση των οικονομικών δεικτών, καθώς και τα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση σε επιμέρους τομείς όπως η Υγεία και η Παιδεία. Ο πρωθυπουργός επέμεινε για μια ακόμα φορά ότι η «έξοδος από τα Μνημόνιο» δεν ήταν αυτονόητη, δηλαδή ότι για την ολοκλήρωση του προγράμματος δεν αρκούσε η πιστή τήρηση των εντολών της τρόικα. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η κυβέρνηση προστάτεψε τους πιο αδύναμους.

Ο σχεδιασμός για το μέλλον

Σε ό,τι αφορά το μέλλον, ο κ. Τσίπρας προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στις «επιταγές των αγορών» και τις «ανάγκες των πολλών», αναζητώντας μια γραμμή διακριτή από τη ΝΔ αλλά όχι εχθρική στις επιχειρήσεις και τους δανειστές. Η γραμμή αυτή συνοψίζεται στο σύνθημα «Δίκαιη Ανάπτυξη». Πυλώνες της «Δίκαιης Ανάπτυξης» είναι:

«Η στήριξη των επενδύσεων και η διαρκής εμβάθυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων»
«Η προστασία της μισθωτής εργασίας και η ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων.»

Πρέπει να υπογραμμιστεί η ρητή αναφορά του πρωθυπουργού στη σημασία του άξονα Ελλάδας-Κύπρος-Ισραήλ-Αίγυπτος, καθώς και τα πολύ θερμά του λόγια για τις ΗΠΑ με τις οποίες, όπως είπε ο κ. Τσίπρας, δεν έχουμε απλώς στρατηγική σχέση, αλλά μοιραζόμαστε κοινές αξίες. Ωστόσο, το όνομα Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αναφέρθηκε ούτε μια φορά στην πρωθυπουργική ομιλία.

Οι παροχές

Παρά το ότι ο κ. Τσίπρας είπε εξαρχής ότι δεν ήρθε στη Θεσσαλονίκη να μοιράσει παροχές, εντούτοις, η ομιλία του ήταν μια κατεξοχήν προεκλογική ομιλία παροχών. Ωστόσο, αυτά που ανακοίνωσε ο κ. Τσίπρας σε καμιά περίπτωση δεν συνιστούν δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Οι παροχές της κυβέρνησης είναι πολύ φιλικές τόσο στη… λιτότητα όσο και το ΔΝΤ.

Κατ’ αρχάς, μιλάμε για ποσά που προέρχονται από το μέρος του πλεονάσματος που υπερβαίνει το 3,5%. Οι (μετα)μνημονιακοί στόχοι δεν τίθενται εν αμφιβόλω.

Δεύτερον, τόσο η αναστολή της περικοπής των συντάξεων όσο και η αύξηση του κατώτατου μισθού θα νομοθετηθούν κατόπιν διαβούλευσης με τους δανειστές και τον ΣΕΒ αντιστοίχως. Είναι προφανές ότι ο κ. Τσίπρας έχει πάρει το πράσινο φως των δανειστών για τις συντάξεις. Θέλει όμως να στείλει το μήνυμα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν επιστρέφει στις «παλιές κακές συνήθειες της δημοσιονομικής απειθαρχίας». Επιπλέον, δεν θέλει να δημιουργήσει πολιτικό πρόβλημα στους εταίρους, όταν μάλιστα η κ. Μέρκελ έχει μπροστά της τις δύσκολες εκλογές στην Βαυαρία στις αρχές Οκτώβρη. Η δε κατάργηση του υποκατώτατου μισθού θα αντισταθμιστεί από την επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών για πους μισθωτούς έως 25 χρονών.

Τρίτον, η μερίδα του λέοντος των παροχών έχει «αναπτυξιακό χαρακτήρα» όπως ήθελε το ΔΝΤ, δηλαδή θα διοχετευτεί προς την μεσαία τάξη (μείωση εισφορών) και τις επιχειρήσεις (μείωση φορολογικών συντελεστών). Οι αδύναμοι οικονομικά θα ωφεληθούν από την επιδότηση ενοικίου και τη μείωση του ΕΝΦΙΑ.

Εν κατακλείδι, ο κ. Τσίπρας έκανε τις κινήσεις του για να αλλάξει το πολιτικό κλίμα εν όψει των εκλογών του Μαΐου. Οι κινήσεις αυτές όμως δεν θέτουν σε αμφισβήτηση το νέο πολιτικό προφίλ που οικοδόμησε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τον Ιούλιο του 2015. Δεν υπονομεύουν επίσης τις πολύ καλές σχέσεις του κ. Ταίπρας με τον διεθνή παράγοντα. Το ερώτημα είναι βέβαια αν αυτές οι «σεμνές» παροχές αρκούν για να καλύψει ο ΣΥΙΡΙΖΑ τη μεγάλη διαφορά που τον χωρίζει από τη ΝΔ.