Δημοσκόπηση Newpost: Συντριπτικό όχι των πολιτών στα πρόστιμα του ΚΟΚ ανάλογα με το εισόδημα

Η εφαρμογή του έκτακτου επιχειρησιακού σχεδίου για την αντιμετώπιση της «μάστιγας» των τροχαίων στην Κρήτη βρέθηκε πριν από λίγες μέρες στο επίκεντρο της σύσκεψης που είχαν ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Λευτέρης Οικονόμου.

Τα επίσημα στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς παρουσιάζουν αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων στο νησί, οδηγώντας και σε αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με αυτά κατά περίπου 50% σε σχέση με πέρυσι. Ως βασικές αιτίες θανάτου σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία αναφέρονται ποικίλες παραβιάσεις του Κ.Ο.Κ, όπως η υπερβολική ταχύτητα, η μη χρήση ζώνης και κράνους, καθώς και η κατανάλωση αλκοόλ. Τα στοιχεία σχετικά με τα ατυχήματα που είδαν τα φώτα της δημοσιότητας σε συνδυασμό με την πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, άνοιξαν εκ νέου τον δημόσιο διάλογο σε σχέση με το θεσμικό πλαίσιο και τον κοινωνικό του χαρακτήρα αλλά και τον έλεγχο των σχετικών παραβιάσεων από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές. Τι συμβαίνει όμως στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης και ποιο είναι το θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα;

H αίσθηση που κατά γενική ομολογία έχουμε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις σε ότι αφορά τα τροχαία ατυχήματα και τις συνέπειές τους επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της Eurostat και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μεταφορών: Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2018 η χώρα μας κατατάσσεται στην 5η χειρότερη θέση, με μόνο την Πολωνία, την Λετονία, την Ρουμανία και την Βουλγαρία να επιδεικνύουν χειρότερες επιδόσεις. Στον αντίποδα, χώρες όπως η Σουηδία, η Μεγάλη Βρετανία και η Ολλανδία παρουσιάζουν τις καλύτερες επιδόσεις.

Η Μεγάλη Βρετανία, η Φινλανδία και η Ελβετία εφαρμόζουν νομοθεσία σχετική με τις παραβιάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορία, σύμφωνα με την οποία τα πρόστιμα επιβάλλονται με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Σε αυτή την ομάδα ευρωπαϊκών κρατών έχει ενταχθεί από τα μέσα του 2018 και η Ελλάδα μετά από την σχετική νομοθετική πρωτοβουλία της τότε κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με την ρύθμιση, τα πρόστιμα του ΚΟΚ για εισοδήματα έως 50.000 ευρώ τον χρόνο παρέμειναν χωρίς προσαύξηση. Ωστόσο, για παραβιάσεις οδηγών με εισόδημα 50.001 έως 100.000 ευρώ διπλασιάστηκαν, ενώ για αυτές που αφορούν οδηγούς με εισόδημα άνω των 100.000 τριπλασιάστηκαν.

Τι πιστεύουν όμως οι αναγνώστες του Newpost; Θα πρέπει τα πρόστιμα για παραβιάσεις του Κ.Ο.Κ να επιβάλλονται με βάση εισοδηματικά κριτήρια ή όχι; Περίπου 3 στους 4 διαφωνούν, ενώ μόνο 1 στους 4 συμφωνεί με την αντίληψη ότι το ύψος των προστίμων θα πρέπει να συσχετίζεται και με το ύψος του εισοδήματος.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας το μόνο χαρακτηριστικό των συμμετεχόντων που αντιστρέφει την γενική εικόνα της διαφωνίας με την αντίληψη ότι θα πρέπει το ύψος των προστίμων να συνδέεται με το εισόδημα του παραβάτη, είναι η αυτοτοποθέτηση στον άξονα «αριστερά – δεξιά». Oι αναγνώστες που τοποθετούνται στο κέντρο και στα δεξιά του πολιτικού φάσματος απορρίπτουν σχεδόν με καθολικό τρόπο την σχετική άποψη σε ποσοστά της τάξης του 85%, ενώ αντίθετα οι αναγνώστες που τοποθετούνται στα αριστερά του πολιτικού φάσματος συμφωνούν με την εισοδηματική λογική των προστίμων σε ποσοστά που φτάνουν το 67%.

Στην πραγματικότητα η αποδοχή ή απόρριψη της αντίληψης ότι το ύψος των προστίμων θα πρέπει να συνδέεται με εισοδηματικά κριτήρια αντιστοιχεί και σε δύο αντιθετικές ιδεολογικές παραδόσεις με κανονιστικές προεκτάσεις: Από την μια η φιλελεύθερη παράδοση κατά την οποία όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στο νόμο και ως εκ τούτου οι υποχρεώσεις, τα δικαιώματα αλλά και οι ποινές που σχετίζονται με την παραβιάσεις των ανωτέρω πρέπει να είναι ίδιες για όλους.

Και από την άλλη η αριστερή και προοδευτική παράδοση σύμφωνα με την οποία, η κοινωνία είναι ταξικά διαιρεμένη και ως εκ τούτου το ενιαίο ύψος των προστίμων δεν συνεπάγεται και ίδιο κόστος για όλα τα μέλη της κοινωνίας, το οποίο οδηγεί στην κατ’ ουσία αναίρεση της αρχής της ισότητας απέναντι στο νόμο.

Άγγελος Σεριάτος, MSc Political Communication, University of Amsterdam /Υπεύθυνος Πολιτικής Ανάλυσης Prorata

Δείτε ΕΔΩ όλη την έρευνα.