Δημοσίευση: ’
ΕΕ: Είναι εφικτή η κατάργηση του βέτο στην κοινή εξωτερική πολιτική; – Τι σημαίνει για Ελλάδα-Κύπρο
Η συζήτηση για την ομοφωνία αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς συνδέεται άμεσα με τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών μεταβολών.
Η συζήτηση για την ομοφωνία αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς συνδέεται άμεσα με τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών μεταβολών.
Η συζήτηση για την ομοφωνία στην ΕΕ επανέρχεται με έντονο τρόπο, καθώς πολιτικοί και θεσμικοί παράγοντες υπογραμμίζουν την ανάγκη για ταχύτερη λήψη αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική. Το θέμα βρίσκεται εκ νέου στο προσκήνιο μετά τις παρεμβάσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ και του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ.
Η πρόταση αφορά στην αντικατάσταση της ομοφωνίας από το σύστημα ειδικής πλειοψηφίας, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ανταποκρίνεται πιο γρήγορα στις γεωπολιτικές προκλήσεις. Η συζήτηση γίνεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αστάθειας και περιορισμένης συνοχής στη Δύση. Την ίδια στιγμή, οι σχέσεις Βρυξελλών και Μόσχας βρίσκονται σε χαμηλό σημείο, γεγονός που ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ των αλλαγών.
Περίπου το 80% των αποφάσεων της ΕΕ λαμβάνεται ήδη με ειδική πλειοψηφία. Ωστόσο, τομείς όπως η κοινή εξωτερική πολιτική, η ασφάλεια και η ένταξη νέων μελών εξακολουθούν να στηρίζονται στην ομοφωνία. Η δυνατότητα άσκησης βέτο (δικαίωμα αρνησικυρίας) επιτρέπει σε κάθε κράτος να μπλοκάρει αποφάσεις, όπως συνέβη πρόσφατα με τον απερχόμενο πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος εμπόδισε έγκριση δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία. Το βέτο αποσύρθηκε από τη Βουδαπέστη τις προηγούμενες ημέρες και το δάνειο εγκρίθηκε.
Ομοφωνία και Ελλάδα-Κύπρος
Το ζήτημα της ομοφωνίας παρουσιάζει αντίφαση, καθώς η κατάργησή της απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη όλων των κρατών μελών. Παρότι ο διάδοχος του Όρμπαν στην ηγεσία της Ουγγαρίας Πέτερ Μαγιάρ προβλέπεται να ακολουθήσει πιο φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση, υπάρχουν ηγέτες που διατηρούν επιφυλάξεις. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο εν αναμονή πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο και ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις.
Επιφυλάξεις διατυπώνουν και χώρες που παραμένουν ένθερμα προσανατολισμένες στην ΕΕ. Η Ελλάδα και η Κύπρος δυσκολεύονται να στηρίξουν την επέκταση της ειδικής πλειοψηφίας, καθώς στο παρελθόν αξιοποίησαν το βέτο προκειμένου να εμποδίσουν ευρωπαϊκές διαδικασίες που αφορούσαν την Τουρκία. Σημαντικό παράδειγμα ήταν η άρνηση της Αθήνας το περασμένο φθινόπωρο να εγκρίνει τη συμμετοχή της Τουρκίας στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE, έως ότου η Άγκυρα αποσύρει το Casus Belli.
Η σημερινή συζήτηση δεν αφορά στην ένταξη νέων μελών, κάτι που σημαίνει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να προχωρήσει προς την ΕΕ χωρίς τη συναίνεση Ελλάδας και Κύπρου. Ωστόσο, αν η ειδική πλειοψηφία είχε ήδη εφαρμοστεί στην εξωτερική πολιτική, η Άγκυρα θα μπορούσε πιθανόν να έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα SAFE παρά τις ελληνικές και κυπριακές αντιρρήσεις.
Εσωτερικές ισορροπίες
Ένα ακόμη ζήτημα που τίθεται αφορά την ισορροπία ισχύος εντός της Ένωσης. Η αλλαγή στο μοντέλο λήψης αποφάσεων μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο των μεγαλύτερων κρατών και να περιθωριοποιήσει μικρότερες χώρες που ενδέχεται να βρεθούν σε μειοψηφία. Αυτή η προοπτική προκαλεί ανησυχία για ενίσχυση του ευρωσκεπτικισμού ή για μελλοντική αποστασιοποίηση κρατών μελών.
Η ειδική πλειοψηφία εφαρμόζεται ήδη στις περισσότερες πολιτικές της ΕΕ. Για να εγκριθεί μια πρόταση απαιτείται συμφωνία του 55% των κρατών μελών, δηλαδή 15 από τα 27, τα οποία πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ένωσης. Αν μια απόφαση καταψηφιστεί από λιγότερα από τέσσερα κράτη, τότε δεν ισχύει ο πληθυσμιακός περιορισμός και η πρόταση εγκρίνεται ούτως ή άλλως. Αυτή η ρύθμιση εφαρμόζεται για να μην έχουν τρεις μεγάλες χώρες τη δυνατότητα να μπλοκάρουν αποφάσεις χάρη στον πληθυσμό τους.
Η συζήτηση για την ομοφωνία αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς συνδέεται άμεσα με τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών μεταβολών.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr