Έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ για τους δασμούς Τραμπ: Στο τραπέζι αντίποινα έως 93 δισ. ευρώ – Τι θα σημάνει η ενεργοποίηση του «ευρωπαϊκού μπαζούκα»

Οι Βρυξέλλες εξετάζουν ήδη πιθανά αντίποινα, με βασικό σενάριο την επαναφορά πακέτου αντισταθμιστικών δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ, αλλά και πρόσθετα περιοριστικά μέτρα. Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «εργαλείο κατά του εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument – ACI), το οποίο –εφόσον ενεργοποιηθεί– θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών και υπηρεσιών στην ενιαία αγορά, επιλογή που ζητεί μετ’ επιτάσεως το Παρίσι.

Το συγκεκριμένο πακέτο δασμών είχε καταρτιστεί πέρυσι, ωστόσο ανεστάλη μετά την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ και παραμένει «παγωμένο» έως τις 6 Φεβρουαρίου.

Σενάρια «αντίμετρων» στις Βρυξέλλες μετά την απειλή Τραμπ για δασμούς: Από αντισταθμιστικούς δασμούς €93 δισ. έως ενεργοποίηση του «ευρωπαϊκού μπαζούκα»

Προτεραιότητα στη διπλωματία – «Ζυγίζουν» τα επόμενα βήματα

Παρά τις εισηγήσεις για σκληρή απάντηση, οι πρέσβεις της ΕΕ που συνεδρίασαν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, προέκριναν προς το παρόν διαβουλεύσεις με την αμερικανική πλευρά και αναζήτηση διπλωματικής λύσης, αντί για άμεση ενεργοποίηση ακραίων μέτρων.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει με δασμούς 10% τη Βρετανία, τη Νορβηγία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν σε στρατιωτική άσκηση στη Γροιλανδία, ενώ η Ουάσινγκτον επιμένει στη γραμμή πίεσης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επανέλαβε ότι η Ευρώπη είναι «πολύ αδύναμη» για να εγγυηθεί την ασφάλεια του αρκτικού νησιού.

Επαφές στο Νταβός και κρίσιμες συνεδριάσεις εντός ΕΕ

Τις επόμενες ημέρες αναμένεται κύκλος διπλωματικών επαφών Ευρωπαίων και Αμερικανών αξιωματούχων στο Νταβός, όπου διεξάγεται το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, παράλληλα με εντατικές διαβουλεύσεις εντός της ΕΕ.

Παρίσι και Βερολίνο κινούνται προς κοινό βηματισμό μέσω των υπουργών Οικονομικών τους, ενώ το θέμα θα τεθεί και στο συμβούλιο των «27» την Τρίτη στις Βρυξέλλες.

Προκαλεί ο Μπέσεντ: «Πολύ αδύναμη η Ευρώπη για να υποστηρίξει Γροιλανδία – Ο Τραμπ δεν κάνει βήμα πίσω»

Έκτακτη σύνοδος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συναντηθούν εκτάκτως την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, όπου –υπό το βάρος των εξελίξεων– δεν αποκλείεται να κληθούν να λάβουν συγκεκριμένες αποφάσεις μετά και τις επαφές που θα προηγηθούν.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι, «δεδομένης της σημασίας των πρόσφατων εξελίξεων και για περαιτέρω συντονισμό», αποφάσισε τη σύγκληση έκτακτης συνόδου. Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η ΕΕ «θα προστατεύει πάντα τα στρατηγικά οικονομικά και τα συμφέροντα ασφάλειας».

Την ίδια ώρα, η πιο άμεση πολιτική αντίδραση στην Ευρώπη ήρθε από τον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι το ΕΛΚ θα κινηθεί, μαζί με άλλα κόμματα, προς το μπλοκάρισμα της επικύρωσης της εκκρεμούς εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ.

Το «μπαζούκα» της Ε.Ε.: Πώς ακριβώς λειτουργεί το πιο σκληρό όπλο των Ευρωπαίων και γιατί θεωρείται πυρηνική επιλογή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εδώ και τρία χρόνια ένα εργαλείο που σχεδιάστηκε για τις μεγάλες γεωοικονομικές συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ.

Σήμερα, όμως, το λεγόμενο anti-coercion instrument –το «εμπορικό μπαζούκα» των Βρυξελλών– περνά από τη θεωρία στην πράξη, καθώς οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς και «εκβιασμό» με φόντο τη Γροιλανδία φέρνουν την Ε.Ε. μπροστά σε μια ιστορική απόφαση.

Τι ακριβώς είναι

Το anti-coercion instrument (ACI) υιοθετήθηκε το 2023, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές σχέσεις παγκοσμίως άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως όπλο ισχύος. Στόχος του είναι να προστατεύει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη – μέλη από οικονομικό εξαναγκασμό τρίτων χωρών.

Η Ε.Ε. ορίζει ως εξαναγκασμό κάθε περίπτωση όπου ένα κράτος απειλεί ή επιβάλλει μέτρα στο εμπόριο ή στις επενδύσεις για να αναγκάσει την Ένωση ή ένα κράτος-μέλος να αλλάξει πολιτική, να λάβει συγκεκριμένη απόφαση ή να εγκαταλείψει κυριαρχικά του δικαιώματα.