«Ελ Μέντσο»: Ο αστυνομικός που έγινε ο πιο επικίνδυνος βαρόνος ναρκωτικών – Τι δείχνουν οι έρευνες Μεξικού–ΗΠΑ για το CJNG

Ο θάνατος του Νεμέσιο Ρουμπέν Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», σε επιχείρηση του ομοσπονδιακού στρατού στην Ταπάλπα της πολιτείας Χαλίσκο, σηματοδότησε μία από τις σημαντικότερες στιγμές στον 20ετή «πόλεμο κατά των καρτέλ». Για τα μεξικανικά ΜΜΕ ήταν «η πτώση του πιο βίαιου ηγέτη καρτέλ στη σύγχρονη ιστορία» (Milenio), αλλά για τους αναλυτές «η αρχή ενός νέου κύματος ακραίας αστάθειας» (El Universal).

Η επιχείρηση στην Ταπάλπα – Τι συνέβη

Σύμφωνα με AP, Reforma και La Jornada, η επιχείρηση ξεκίνησε τα ξημερώματα της Κυριακής, με πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών (κυρίως DEA και US Marshals) για μετακίνηση της προσωπικής φρουράς του Μέντσο σε ορεινή περιοχή.
Τα ελικόπτερα του στρατού δέχθηκαν πυρά από ένοπλους του CJNG· ακολούθησε μάχη διάρκειας περίπου 40 λεπτών. Ο Μέντσο εντοπίστηκε σε οικία που χρησιμοποιούσε ως σημείο διαφυγής και φέρεται –σύμφωνα με τη SEDENA– να αρνήθηκε να παραδοθεί.

Η κυβέρνηση διαβεβαίωσε ότι «δεν υπήρξε καμία εκτέλεση», απαντώντας στα δημοσιεύματα της Proceso που έκαναν λόγο για θανατηφόρα τραύματα από κοντινή απόσταση. Η επίσημη εκδοχή: σκοτώθηκε κατά την ανταλλαγή πυροβολισμών.

Το γιγαντιαίο αποτύπωμα βίας του CJNG

Μετά τον θάνατο του Μέντσο ξέσπασαν ταραχές σε έξι πολιτείες. Στη Γκουανταλαχάρα, άνδρες του CJNG έκαψαν λεωφορεία, φορτηγά και αστυνομικά οχήματα – κλασική τακτική «καταστολής πόλης» που το καρτέλ χρησιμοποιεί όταν εκτελείται ή συλλαμβάνεται υψηλόβαθμο μέλος του.

Σύμφωνα με El Universal και Televisa, καταγράφηκαν:

• 22 καμένα οχήματα,
• μπλόκα σε τουλάχιστον 15 σημεία,
• τρεις εκτελεσμένοι αστυνομικοί,
• επιθέσεις σε ομοσπονδιακά κτήρια.

Η κυβέρνηση προειδοποιεί για «παράθυρο αστάθειας 30–90 ημερών».

Ποιος ήταν ο «Ελ Μέντσο» – Από αστυνομικός σε αρχηγός του πιο βίαιου καρτέλ

Ο Νεμέσιο Οσεγκέρα γεννήθηκε στο Μιτσοακάν το 1966, μετανάστευσε στις ΗΠΑ και μπήκε στο εμπόριο ηρωίνης τη δεκαετία του ’90. Μετά τη φυλάκισή του στην Καλιφόρνια, επέστρεψε στο Μεξικό και έγινε αστυνομικός στη Χαλίσκο – θέση που χρησιμοποίησε για πρόσβαση σε δίκτυα, πληροφορίες και όπλα.

Ξεκίνησε ως εκτελεστής του καρτέλ Milenio, στη συνέχεια συνεργάστηκε με το καρτέλ Sinaloa. Η άνοδος στην ηγεσία ήρθε μέσω του γάμου του με την Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένθια, μέλος της πανίσχυρης οικογένειας των Cuinis.

Το 2010 ίδρυσε το CJNG από τα απομεινάρια του Milenio.

Σύμφωνα με DEA, το CJNG έχει:

• παρουσία σε 40+ χώρες,
• πλήρη έλεγχο σε κρίσιμα μεξικανικά λιμάνια (Μανσανίγιο, Λαζάρο Καρδένας),
• πρόσβαση σε κινεζικούς προμηθευτές πρόδρομων ουσιών για φαιντανύλη και μεθαμφεταμίνη,
• δίκτυο περίπου 90 οργανώσεων–franchises.

Μεξικό: Νέος κύκλος βίας μετά την εξόντωση του «Ελ Μέντσο» – Εγκλωβισμένοι τουρίστες – Ποιος ήταν ο διαβόητος βαρόνος ναρκωτικών

Του αποδίδονται:

• δολοφονίες αστυνομικών και αντιπάλων,
• κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015,
• απαγωγή του γιου του «Ελ Τσάπο» το 2016,
• δεκάδες μαζικές εκτελέσεις (Michoacán, Colima, Veracruz).

Οι ΗΠΑ τον επικήρυξαν για 15 εκατ. δολάρια.

Γιατί ο θάνατός του ΔΕΝ σταματά το CJNG

Τα μεξικανικά ΜΜΕ (Milenio, Reforma) συμφωνούν σε τρία σημεία:

1. Το CJNG λειτουργεί ως “εταιρικό franchise”

Δεν είναι μονολιθικό καρτέλ τύπου «Ελ Τσάπο», αλλά ομπρέλα 90 υπο-οργανώσεων.
Η απώλεια του αρχηγού δεν διαλύει τη δομή.

2. Η διάδοχη κατάσταση είναι ήδη ενεργή

Οι πιθανότεροι διάδοχοι, κατά La Jornada και Univisión:

• «El 3» (Juan Carlos Valencia) – φημολογούμενος ανιψιός του Μέντσο,
• «RR» (Ricardo Ruiz) – επιχειρησιακός βραχίονας,
• Los Deltas – ομάδα υψηλής στρατιωτικής εκπαίδευσης.

3. Μετά από κάθε «κεφαλή κομμένου δράκου» ακολουθεί βία

Το Μεξικό έχει ζήσει ήδη τα παραδείγματα: Αρτέμιο Αραμπέγκο, «Λόκο Ταρασκό», «Ελ Τσάπο».
Η αποκεφαλισμένη δομή δημιουργεί εμφύλιες συγκρούσεις για διαδοχή και περιοχές.

Μεξικό: Αναβάλλονται οι αθλητικές διοργανώσεις μετά το εκτεταμένο ξέσπασμα βίας – Αγωνία για το Μουντιάλ 2026

Ο διεθνής παράγοντας: ΗΠΑ, Κίνα, φαιντανύλη

Σύμφωνα με CNNi και Washington Post, η πίεση της κυβέρνησης των ΗΠΑ –ιδίως από το 2024– να χαρακτηριστεί το CJNG τρομοκρατική οργάνωση, οδήγησε σε επιχειρήσεις κοινής στόχευσης.
Η Δίωξη Ναρκωτικών θεωρεί το CJNG:

«Τον κυριότερο προμηθευτή παράνομης φαιντανύλης στις ΗΠΑ».

Επίσης, τα μεξικανικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι το καρτέλ «αγοράζει χημικά από Κίνα με χαμηλό κόστος και μεταφέρει τόνους φαιντανύλης σε λιμάνια της Καλιφόρνιας και του Τέξας».

Τι ακολουθεί τώρα στο Μεξικό

Μεξικανικός στρατός έχει αναπτυχθεί σε Μιτσοακάν, Χαλίσκο, Κολίμα, Σινάλοα και Βερακρούζ. Η κυβέρνηση προετοιμάζεται για:

• εκδικητικά χτυπήματα,
• συγκρούσεις μεταξύ παρακλαδιών του CJNG,
• αναδιάταξη δυνάμεων των καρτέλ Sinaloa και Santa Rosa de Lima, που θέλουν να εκμεταλλευτούν το κενό.

Οι ειδικοί εκτιμούν πως «η πραγματική δοκιμασία θα είναι οι επόμενες 8 εβδομάδες».

Ο «Ελ Μέντσο» ήταν το πιο αδίστακτο και ιδιόρρυθμο προϊόν της εξελισσόμενης βιομηχανίας ναρκωτικών στο Μεξικό: πρώην αστυνομικός, δάσκαλος βίας και ταυτόχρονα επιχειρηματίας ενός δικτύου που εκτείνεται σε τέσσερις ηπείρους.
Ο θάνατός του είναι ιστορικός, αλλά όχι καταλυτικός.
Το CJNG δεν χάνει την παραγωγική και χρηματοοικονομική του ραχοκοκαλιά, ενώ η δομή-franchise εγγυάται ότι το εμπόριο φαιντανύλης και μεθαμφεταμίνης θα συνεχιστεί χωρίς ιδιαίτερο κενό. Το Μεξικό, όπως γράφει η La Jornada, «μπαίνει στην πιο επικίνδυνη φάση: μετά τον μύθο, έρχεται η μάχη για τον διάδοχο».

• καρτέλ
• Μεξικό
• ναρκωτικά