Ελληνική αντεπίθεση στις ναυπηγήσεις: Μπορεί η Ελλάδα να χτίσει στα ναυπηγεία της τα επόμενα πλοία της ελληνικής ακτοπλοΐας;

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να διεκδικήσει ξανά τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη της ναυπήγησης πλοίων ακτοπλοΐας, καθώς η ONEX και η Ένωση Ναυπηγείων Ελλάδος δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν στη μεγάλη εθνική πρόκληση: την ανανέωση του γηρασμένου ακτοπλοϊκού στόλου.

Σε μια περίοδο που η διεθνής αγορά ro-pax αλλάζει ραγδαία – με την Κίνα να κυριαρχεί στις μεγάλες ναυπηγήσεις και την Ευρώπη να περιορίζεται σε μικρότερα projects – η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία επιχειρεί τη δική της επιστροφή, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την παραγωγική δυναμική που οικοδομήθηκε τα τελευταία χρόνια. Η συγκυρία είναι κρίσιμη – και ίσως μοναδική – για να αποδειχθεί αν η Ελλάδα μπορεί πράγματι να κατασκευάσει τα επόμενα ελληνικά πλοία της ακτοπλοΐας.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ναυπηγείων Ελλάδος και επικεφαλής του Ομίλου ONEX, Πάνος Ξενοκώστας, μιλώντας στη θεματική συνεδρία «Ναυτιλία & ESG» του «Κόμβου – Δικτύου του Παγκόσμιου Ελληνισμού», υπογράμμισε ότι η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία διαθέτει σήμερα την απαιτούμενη ικανότητα, τεχνογνωσία και επιχειρησιακή ετοιμότητα ώστε να στηρίξει μια εθνική στρατηγική ανανέωσης του στόλου, στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης.

Ο κ. Ξενοκώστας έστειλε ένα αισιόδοξο αλλά ρεαλιστικό μήνυμα: η Ελλάδα μπορεί να ναυπηγεί πλοία. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι η τεχνική ικανότητα, αλλά οι όροι ανταγωνιστικότητας και το θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέψουν στα ελληνικά ναυπηγεία να λειτουργήσουν βιώσιμα απέναντι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Όπως ανέφερε, τα τελευταία επτά χρόνια καταγράφεται εντυπωσιακή ανάκαμψη, με περίπου 800 επισκευές πλοίων και τις πρώτες νέες ναυπηγήσεις ρυμουλκών, ενώ για το 2026 έχουν ήδη δρομολογηθεί συμβάσεις για ferry boats, σηματοδοτώντας την οριστική επάνοδο της χώρας στις ναυπηγήσεις.

Την ίδια ώρα, η μετάβαση στις πράσινες τεχνολογίες δεν μπορεί, όπως τόνισε, να επιβαρύνει μονομερώς τον καταναλωτή. Απαιτούνται ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι, ένα βιώσιμο πλαίσιο στήριξης και μια οργανωμένη παραγωγική αλυσίδα, ώστε τα ελληνικά ναυπηγεία να σταθούν απέναντι στην κινεζική και διεθνή υπεροπλία. «Τα ναυπηγεία αποτελούν προέκταση της ναυτιλίας στην ενδοχώρα και στη βιομηχανία», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στη ναυπηγική βιομηχανία μπορεί να δημιουργεί έως και 7 ευρώ στο ΑΕΠ, καθιστώντας τον κλάδο έναν από τους ισχυρότερους πολλαπλασιαστές ανάπτυξης.

Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς εξελίξεις στην αγορά ro-pax λειτουργούν ως καταλύτης. Η Κίνα έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχο παίκτη στις μεγάλες ναυπηγήσεις επιβατηγών-οχηματαγωγών, με την Ευρώπη να περιορίζεται σε μικρότερης κλίμακας projects. Ο Όμιλος Grimaldi προχώρησε μέσα στο 2025 σε εννέα παραγγελίες μεγάλων ro-pax στα ναυπηγεία China Merchants Industry – Weihai Shipyard για τις Finnlines, Grimaldi Lines και Minoan Lines, σε μια συμφωνία που χαρακτηρίζεται ιστορική. Τα δύο νέα πλοία της Minoan Lines θα φέρουν ελληνική σημαία και ανήκουν στα πιο σύγχρονα projects της εταιρείας.

Αντίστοιχα, η Attica Group έχει υπογράψει συμφωνία με τη Stena RoRo για δύο νέα πλοία τύπου E-Flexer, που θα παραδοθούν το 2027 και θα είναι τα μεγαλύτερα που έχει παραγγείλει ποτέ ελληνική ακτοπλοϊκή εταιρεία: μήκους 240 μέτρων, με δυνατότητα μεταφοράς περίπου 1.500 επιβατών και 3.320 γραμμικών μέτρων γκαράζ. Τα πλοία θα είναι methanol-ready και battery-ready, ενσωματώνοντας προηγμένες τεχνολογίες ενεργειακής απόδοσης, ενώ η συμφωνία περιλαμβάνει option για δύο επιπλέον μονάδες.

Σε αυτό το σκηνικό, κινεζικά ναυπηγεία όπως τα CMI Jinling Weihai και Guangzhou Shipyard International (GSI) απορροφούν μαζικά παραγγελίες από μεγάλους ευρωπαϊκούς και ασιατικούς operators, από τη GNV και την BC Ferries έως την Interislander της Νέας Ζηλανδίας, επιβεβαιώνοντας ότι ο ανταγωνισμός θα είναι σκληρός για όποιον θελήσει να διεκδικήσει μερίδιο στην αγορά.

Παρά τον σκληρό αυτό διεθνή ανταγωνισμό, η Ελλάδα εμφανίζεται ισχυρότερη από ποτέ στο πεδίο της θαλάσσιας επιβατικής κίνησης. Το 2024 κατέγραψε 81,1 εκατομμύρια επιβάτες, αναδεικνυόμενη σε δεύτερη δύναμη στην ΕΕ μετά την Ιταλία. Με τη συνολική κίνηση στην ΕΕ να φτάνει τα 417,8 εκατομμύριαταξιδιώτες, η Ελλάδα συνεισφέρει σχεδόν το 1/5 του ευρωπαϊκού συνόλου, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως βασικού πυλώνα θαλάσσιου τουρισμού και νησιωτικής συνδεσιμότητας. Μάλιστα, μεταξύ 2019 και 2024, η χώρα προσέθεσε 7,1 εκατομμύρια επιβάτες (+9,7%), από τις ελάχιστες στην Ευρώπη με τόσο θεαματική άνοδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η Ελλάδα θα συνεχίσει να μετακινεί εκατομμύρια επιβάτες, αλλά με τι πλοία και από ποια ναυπηγεία. Η πρόκληση είναι σαφής: αν η χώρα θέλει να έχει λόγο στο μέλλον της ακτοπλοΐας της, πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να σχεδιάζει, να χρηματοδοτεί και να ναυπηγεί τα επόμενα ελληνικά ro-pax – όχι μόνο να τα παραλαμβάνει από το εξωτερικό.

• ONEX
• ακτοπλοϊκός στόλος
• Ελλάδα
• Ένωση Ναυπηγείων Ελλάδος
• ναυπηγική βιομηχανία
• Πάνος Ξενοκώστας