Ελληνοτουρκικός διάλογος: Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» και εμείς ασχολούμαστε με τα… καναρίνια

Η δυναμική του ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι πάντα ευαίσθητη και συχνά επηρεασμένη από τις εντάσεις και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τις αναθεωρητικές θέσεις της Άγκυρας. Η παραμονή του “ελέφαντα στο δωμάτιο”, δηλαδή η ανεπίλυτη διαφωνία ή οι εκκρεμότητες στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, δημιουργεί ένα πλαίσιο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται ο διάλογος.

Η πολιτική διαμάχη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας βασίζεται σε ιστορικές, γεωπολιτικές και πολιτιστικές διαφορές, με τις δύο χώρες να αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα που αφορούν τα σύνορά τους και τα συμφέροντά τους στην περιοχή.

Το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, που υποστηρίζεται από την τουρκική κυβέρνηση και περνάει πλέον στο εκπαιδευτικό σύστημα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αλλαγή του αναθεωρητικού δόγματος απέναντι στη συνθήκη της Λωζάνης, αποτελεί μια προκλητική προσέγγιση που αρνείται στα ελληνικά νησιά το δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Αυτό το δόγμα συνδέεται με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο που αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο και τέμνει την Ανατολική Μεσόγειο σύμφωνα με τις επιθυμίες της Τουρκίας.

Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών επεκτείνεται και στο Κυπριακό, όπου η Τουρκία επιμένει σε λύση διχοτόμησης αδιαφορώντας για τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, απορρίπτοντας τις ελληνοκυπριακές προτάσεις για ολοκληρωμένη λύση. Η σύγκρουση στην περιοχή επηρεάζεται επίσης από το γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, καθώς και από παράγοντες όπως οι εκλογές στις ΗΠΑ.

Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις τουρκικές προκλήσεις, μερικές φορές δίνοντας την εντύπωση της υποχωρητικότητας για να αποφύγει την άνοδο της έντασης.

Παρά τις διαφορές και τις προκλήσεις, η συνέχιση του διαλόγου είναι αναγκαία για την εξεύρεση ειρηνικών λύσεων στα εκκρεμή ζητήματα. Η διπλωματία και η πολιτική ανάλυση πρέπει να λάβουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες και τις δυνατότητες προς επίλυση, αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά στην επικοινωνία και τα σύμβολα.

Η Τουρκία, παρά τις εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις, δείχνει ότι η προτεραιότητά της παραμένει η επίτευξη των γεωπολιτικών και οικονομικών της στόχων, ακόμα και με την παραβίαση διεθνών νόμων και συμφωνιών.

Σήμερα η ύφεση στις τουρκικές προκλήσεις στο πεδίο οφείλεται στη συγκυρία, σεισμοί, οικονομικοί κατάσταση και η αναμονή των εκλογών στις ΗΠΑ για επαναπροσδιορισμό των σχέσεων αλλά κυρίως της προμήθειας οπλικών συστημάτων. Ο Ερντογάν κερδίζει χρόνο και εμείς του προσφέρουμε τη δυνατότητα χωρίς διόδια με αντάλλαγμα να μην μας… παραβιάζει. Όλα είναι θέμα προτεραιοτήτων και μάλλον η ελληνική κυβέρνηση τα έχει βάλει όλα κάτω από το χαλί. Όσο η Τουρκία παραμένει προσανατολισμένη στη Μέση Ανατολή, τόσο η Ελλάδα θα μένει εκτός του στοχάστρου της Αγκύρας. Μένει να φανεί έως πότε, αλλά η ιστορία έχει αποδείξει ότι οι γείτονες καιροφυλακτούν για να κάνουν τη ζημιά.

Συνολικά, η εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων παραμένει στοιχείο υψηλής πολιτικής στην περιοχή, επηρεάζοντας τόσο την πολιτική σταθερότητα όσο και την οικονομική ανάπτυξη. Η ανάγκη για διάλογο, συνεργασία και συμβιβασμός παραμένει επιτακτική προκειμένου να επιτευχθεί μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή. Ωστόσο, αυτό πρέπει να συμβεί με την αναγνώριση και την αντιμετώπιση των διαφορών με σοβαρότητα και διαφάνεια και όχι με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα για εσωτερικούς λόγους.

• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Κυπριακό